III FSK 1238/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Pruszyński, , po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 576/22 w sprawie ze skargi J. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 5 stycznia 2022 r., nr 1401-IEE3.712.1.15.2021.3.BKR w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE 1. Wyrokiem z 23.11.2022 r. o sygn. III SA/Wa 576/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 5.01.2022 r. r., nr 1401-IEE3.712.1.15.2021.3.BKR, wydane w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 2.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Warszawie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata), która zaskarżyła ten wyrok w całości. Sformułowała również wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, tj.: 164 § 1 pkt 1 w związku z art. 54 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowania egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm., dalej: u.p.e.a.) przez zastosowanie środka zabezpieczenia w postaci zajęcia wierzytelności jako nadmiernie uciążliwego. 2.2. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 3.1. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, ponieważ wyrok WSA w Warszawie odpowiada prawu (art. 184 p.p.s.a.) i dlatego skarga kasacyjna podlega oddaleniu. W skardze kasacyjnej zawarto jedynie zarzut zastosowania nadmiernie uciążliwego środka zabezpieczenia. 3.2. Przypomnieć należy, że zawiadomieniem z 28.09.2021 r., wystawionym na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z 19.07.2019 r., organ dokonał zajęcia zabezpieczającego innych wierzytelności pieniężnych przez wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności (art. 89 § 1 w związku z art. 164 § 4 u.p.e.a.), tj. Naczelnika III Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Radomiu, aby należnej od niego kwoty z tytułu zabezpieczenia wierzytelności bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu celem zabezpieczenia należności. Zawiadomienie to zostało skarżącej doręczone 4.10.2021 r, zaś dłużnikowi zajętej wierzytelności 5.10.2021 r. Zastosowano w sprawie środek zabezpieczający, który jest wymieniony w katalogu środków egzekucyjnych w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. oraz w art. 164 § 1 u.p.e.a. Artykuł 164 § 4 u.p.e.a stanowi, że do zajęcia zabezpieczającego stosuje się odpowiednio przepisy o zajęciu egzekucyjnym pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, renty socjalnej, rachunków bankowych, innych wierzytelności pieniężnych, praw z papierów wartościowych zapisanych na rachunku papierów wartościowych oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego, papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych, praw majątkowych zarejestrowanych w rejestrze akcjonariuszy, weksla, autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz własności przemysłowej, udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, pozostałych praw majątkowych oraz ruchomości. Natomiast zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85 u.p.e.a., przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. W art. 89 § 2 zd. 1 u.p.e.a. wskazano, że zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w art. 89 § 1 u.p.e.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca we wniesionej skardze kasacyjnej nie zdołała podważyć stanowiska Sądu pierwszej instancji, którym stwierdzono niezasadność zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka zabezpieczającego. Całość argumentacji skarżącej w tym zakresie sprowadza się do zacytowania art. 164 § 1 oraz art. 54 u.p.e.a. (bez wskazania jednostki redakcyjnej tego ostatniego artykułu) i stwierdzenia na tej podstawie, że "organ podatkowy nie wykazał że zachodzą obawy, iż w przyszłości, postępowanie egzekucyjne nie będzie skuteczne. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, jest czynnym podatnikiem VAT. Spółka wywiązuje się z bieżących zobowiązań". Poza już jednak tak lakonicznym wywodem, skarżąca nie odnosi się do realiów rozpatrywanej sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie przytocza jakiejkolwiek argumentacji, która wskazywałaby, że zastosowany w sprawie środek w postaci zajęcia "innych wierzytelności pieniężnych" był uciążliwy, zaś zastosowanie innych środków zabezpieczających, według skarżącej mniej uciążliwych, doprowadziłoby również do skuteczności postępowania zabezpieczającego. Takiej argumentacji zabrakło także w skardze skierowanej do WSA w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że sednem zarzutu opartego na przesłance "zastosowania zbyt uciążliwego środka" jest stwierdzenie, że organ egzekucyjny spośród kilku możliwych środków, z których każdy prowadziłby do osiągnięcia tożsamego rezultatu, wybrał środek powodujący największą dolegliwość dla zobowiązanego. Dla skuteczności takiego zarzutu, zobowiązany musiałby wykazać w pierwszej kolejności, że organ egzekucyjny miał w ogóle wybór jednego z kilku środków zmierzających bezpośrednio do realizacji zabezpieczenia. Ponadto powinien był wykazać, że organ egzekucyjny wybrał środek, który w konkretnych okolicznościach okazał się dla zobowiązanego najbardziej dolegliwy. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca, ponieważ skarżąca nie wskazała konkurencyjnego środka w postępowaniu egzekucyjnym, mniej dla niej uciążliwego, który jednocześnie prowadziłby do osiągnięcia tożsamego rezultatu. Powyższe powoduje, że prawidłowo WSA w Warszawie przychylił się do stanowiska organu egzekucyjnego, który zastosował ww. środek zabezpieczający zgodnie z wymogami przewidzianymi w obowiązujących przepisach prawa. 3.3. W świetle przedstawionej powyżej argumentacji Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA w Warszawie, który trafnie oddalił skargę skarżącej na podstawie art. 151 p.p.s.a. W konsekwencji, ponieważ zarzut przedstawiony w skardze kasacyjnej nie okazał się zasadny, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę tę oddalił. sędzia NSA Jacek Pruszyński sędzia NSA Jan Rudowski sędzia NSA Stanisław Bogucki