I SA/Go 310/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Naczelnika Urzędu Celno – Skarbowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do listopada 2015 roku postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. UZASADNIENIE Decyzją wskazaną w sentencji postanowienia, Naczelnik Urzędu Celno – Skarbowego utrzymał w mocy własną decyzję z [...] czerwca 2022 r. w przedmiocie określenia K sp. z o.o. podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do listopada 2015 roku. Zaskarżoną decyzję doręczono pełnomocnikowi skarżącej - spółki doradcy podatkowemu B.M. w dniu 3 lipca 2023 r. (UPD – k. 404 akt adm.). W uzasadnieniu decyzji zawarto pouczenie o prawie i trybie jej zaskarżenia. Skarżący – reprezentowany przez radcę prawnego R.G. – w dniu 3 sierpnia 2023 r. wniósł skargę na wskazaną powyżej decyzję organu drugiej instancji (UPP- k. 16 akt sądowych). Postanowieniem z 3 października 2023 r. tut. Sąd odrzucił skargę stwierdzając, że została wniesiona po upływie 30 – dniowego terminu. W piśmie z [...] października 2023 r. pełnomocnik skarżącej spółki zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, co wyjaśnił z kolei w piśmie z [...] października 2023 r. W uzasadnieniu wniosku ww. radca prawny podał, że nie odbierał zaskarżonej decyzję, albowiem ta została odebrana przez pełnomocnika B.M. pracującego w Biurze Biegłego Rewidenta K.P., a następnie przesłana za pomocy poczty elektronicznej do przedstawiciela spółki A.P.. Ten z kolei przesłał treść maila otrzymanego od B.M. do G.B., który jest przedstawicielem kancelarii radcy prawnego R.G.. Pełnomocnik mail otrzymał 4 lipca 2023 r., natomiast z jego treści wynikało, że decyzja NUCS została odebrana również 4 lipca 2023r . Zatem według tej informacji, termin na złożenie skargi upływał 3 sierpnia 2023 r. Z kolei z treści otrzymanego maila od B.M. wynika, że odebrał decyzje w dniu 3 lipca 2023 r. Przedstawiciel skarżącej (A.P.) został błędnie poinformowany o dacie odbioru decyzji przez B.M. i dalej błędnie przekazał tą informację pełnomocnikowi procesowemu. W związku z tym - w ocenie pełnomocnika – spółka nie ponosi winy za uchybienie terminowi. W załączeniu przedłożył e – maile z [...] lipca 2023 r. oraz [...] października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Zgodnie z regułą zawartą w art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 poz. 1634 ze zm. – dalej cyt. jako P.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do postanowień art. 86 § 1 P.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Instytucja ta ma jednak charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona zgodnie z treścią art. 87 § 2 ww. ustawy w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. Należy zauważyć, że przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. Można o nim mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z 2.10.2002 r., V SA 793/03). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Strona musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. To z treści przepisu art. 87 § 2 p.p.s.a. wynika ciążący na wnioskodawcy obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy wyłącznie do sądu, który powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, że kryteria dochowania należytej staranności są jeszcze surowsze w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron (por. postanowienia NSA: z dnia 24 lipca 2013 r., II GZ 355/13; 14 listopada 2012 r., I GZ 331/12; wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 745/98). Osoby te zobowiązane są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Kryterium należytej staranności jest podwyższone z tej racji, że adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. W niniejszej sprawie pełnomocnik początek biegu 7 – dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenia terminu łączy z powzięciem informacji o odrzuceniu skargi z powodu złożenia jej po terminie. Postanowienie w tym zakresie pełnomocnik odebrał 9 października 2023 r., zaś wniosek przedłożył 16 października 2023 r., zatem termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu został – w ocenie Sądu - zachowany. Sąd nie podziela natomiast stanowiska pełnomocnika spółki, że wskazane przez niego dowody uprawdopodabniają brak winy w niedochowaniu terminu. Lektura wniosku wskazuje, że – w ocenie radcy prawnego R.G. – zarówno on jak i przedstawiciel spółki (A.P.) nie ponoszą winy w nieterminowym wniesieniu skargi, gdyż zostali błędnie poinformowani o dacie odbioru decyzji przez B.M.. Z akt sprawy wynika, że doradca podatkowy B.M. był pełnomocnikiem spółki przed organem podatkowym. Jemu też doręczono w dniu 3 lipca 2023 r. decyzję organu II instancji. Ta okoliczność została zresztą przez niego potwierdzona w e-mailu z [...] października 2023 r. W dniu [...] sierpnia 2023 r. spółka udzieliła pełnomocnictwa radcy prawnemu R.G. do reprezentowania spółki przed sądami administracyjnymi. Z powyższego wynika, że zarówno przed organem podatkowym jaki przed sądem, spółkę reprezentował profesjonalny pełnomocnik. Jest to o tyle istotne, że w przypadku, gdy strona reprezentowana jest profesjonalnego pełnomocnika, jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez Sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych (por. postanowienie NSA z 31 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 69/09, postanowienie NSA z 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I GZ 231/11). Zdaniem Sądu, w sprawie obaj ww. pełnomocnicy powinni być świadomi, jakie konsekwencji będą wiązać się z nieterminowym dokonaniem czynności procesowej tj. wniesieniem skargi. W tej sytuacji, powoływanie się na błąd w jaki miał wprowadzić pełnomocnika reprezentującego spółkę przed sądem pełnomocnik reprezentujący ją przed organem, nie może odnieść zamierzono skutku. Od profesjonalnego pełnomocnika, który decyduje się reprezentować stronę przed sądem, oczekuje się chociażby rzetelnego sprawdzenia stanu sprawy i biegnących terminów. Strona decyduje się na skorzystanie z usług profesjonalnego pełnomocnika, właśnie w celu uniknięcia negatywnych skutków jakie mogą wyniknąć z czynności podejmowanych bez stosownej wiedzy prawniczej. Przerzucanie się odpowiedzialnością pomiędzy pełnomocnikami z pewnością nie świadczy o braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia skargi. Podejmując się reprezentacji spółki przed sądem, pełnomocnik winien ustalić w sposób niewątpliwy datę doręczenia decyzji od której wywodzi skargę. Uznając za wystarczające w tym zakresie wyjaśnienia zawarte w emailu przesłanym przez B.M., powinien liczyć się z tym, że ewentualny błąd w zakresie podanej daty doręczenia, może wiązać się z negatywnymi skutkami dla podmiotu, który podjął się reprezentować. Niewątpliwie również świadczy o braku należytej staranności – niedbalstwie, przy dokonaniu czynności procesowej. Z tych wszystkich powodów, Sąd działając na postawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.