II SAB/Po 105/17
Sądy administracyjne2017-12-07
Sygnatura
II SAB/Po 105/17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
2017-12-07
Rodzaj
Wyrok WSA w Poznaniu
Sędziowie
Barbara DrzazgaDanuta Rzyminiak-OwczarczakElwira Brychcy
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano do dokonania czynności
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi P. A. K., M. K. H. – K., W. M. H. i W. F. H. na bezczynność Rektora Politechniki w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Rektora Politechniki do załatwienia wniosku skarżącego W. H. z dnia 16 maja 2014 roku, z dnia 26 maja 2014 roku i z dnia 27 maja 2014 roku w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. oddala skargę w pozostałej części, V. zasądza od Rektora Politechniki na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
UZASADNIENIE
W. F.. H. w imieniu swoim oraz W. M.. H., P. K., M. H. pismem z dnia 2 marca 2017r. wezwał Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii prof. T. Ł. do zaprzestania bezczynności w przedmiocie udzielania odpowiedzi na zapytania publiczne skierowane do Biura Rektora PP następującymi wnioskami:
1. Pismo do BR z dnia 24.04.2014
2. Pismo do BR z dnia 27.04.2014
3. Pismo do BR z dnia 28.04.2014
4. Pismo do BR z dnia 02.05.2014
5. Pismo do BR z dnia 04.05.2014
6. Pismo do BR z dnia 16.05.2014
7. Pismo do BR z dnia 20.05.2014
8. Pismo do BR z dnia 26.05.2014
9. Pismo do BR z dnia 27.05.2014
10. Pismo do BR z dnia 04.06.2014
11. Pismo do BR z dnia 06.06.2014
12. Pismo do BR z dnia 11.06.2014
13. Pismo do BR z dnia 02.07.2014
14. Pismo do BR z dnia 08.08.2014
15. Pismo do BR z dnia 09.08.2014
16. Pismo do BR z dnia 10.08.2014
17. Pismo do BR z dnia 14.08.2014
18. Pismo do BR z dnia 17.08.2014
19. Pismo do BR z dnia 19.08.2014
20. Pismo do BR z dnia 20.08.2014
21. Pismo do BR z dnia 21.08.2014
22. Pismo do BR z dnia 14.01.2015
23. Pismo do BR z dnia 16.09,2015
24. Pismo do BR z dnia 17.09.2015
25. Pismo do BR z dnia 18.09.2015
26. Pismo do BR z dnia 19.09.2015
27. Pismo do BR z dnia 25.10.2015
W motywach uzasadnienia wnioskodawca wskazał, że od 4 lat realizowane są na Politechnice Poznańskiej działania represyjne wobec członków Samorządu Doktorantów Wydziału Inżynierii Zarządzenia Politechniki za ich statutowe działania na rzecz reprezentowanej społeczności.
Pismami przesłanymi do Biura Rektora Politechniki skierowano szereg zapytań w trybie informacji publicznej zgodnie z Ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, dalej jako "u.d.i.p." dotyczącej bezpośrednio lub pośrednio zasad funkcjonowania studiów doktoranckich na WIZ PP.
Powołując się na art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wnioskodawca wskazał, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Podkreślił, że przepisy k.p.a. statuują zasady postępowania, którymi winny kierować się organy administracji przy rozpatrywaniu spraw. Należą do nich z pewnością zasada pogłębiania zaufania wyrażona w art. 8 k.p.a. oraz zasada szybkości i prostoty postępowania zawarta w art. 12 k.p.a.
W ocenie wnioskodawców Biuro Rektora nie realizuje zasad wynikających z trybu uzyskania informacji publicznej poprzez:
a/. udzielanie informacji nieprawdziwych
b/. udzielanie odpowiedzi niepełnych
c/. nieudzielanie odpowiedzi
d/. udzielanie odpowiedzi nie na temat
e/. odmowę udzielenia odpowiedzi.
Brak ustosunkowania się do wniosków, udzielenie odpowiedzi na wnioski - odbiegające od przedmiotu wniosku czy udzielenie informacji niepełnych doprowadziło do naruszenia wskazanych przepisów co oznacza bezczynność organu w tym zakresie.
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii pismem z 8 marca 2017r. odpowiadając na pismo wnioskodawców z dnia 2 marca 2017r. poinformował, iż realizując ustawowy obowiązek nałożony na instytucje publiczne przez ustawę o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2016, poz. 1764) upoważniona jednostka organu (Biuro Rektora) udziela odpowiedzi na wpływające do Uczelni wnioski o udzielenie informacji publicznej z zachowaniem należytej staranności oraz w zgodzie i na zasadach określonych przez obowiązujące przepisy prawa. W związku z powyższym w rozumieniu organu nie nastąpiło naruszenie prawa.
W dniu 27 kwietnia 2017 r. skarżący W. H. w imieniu własnym oraz W. M.. H., P. K., M. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę w przedmiocie braku udzielenia przez organ odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżący wnieśli o
1) zobowiązanie organu - Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii do rozpoznania wniosków o udzielenie informacji publicznej wskazanych w treści uzasadnienia i doręczenia informacji publicznej Skarżącym;
2) zasądzenie od Organu na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący zarzucili naruszenie:
1) art. 1 ust. 1, 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2016r., 1764) w zw. z art. 8 i art. 12 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2016r., 23) przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu.
W motywach skargi skarżący powtórzyli argumentację wskazaną w piśmie z 02 marca 2017r. o udzielenie informacji publicznej. Pismami kierowanymi do Biura Rektora PP, Skarżący skierowali szereg zapytań w trybie informacji publicznej zgodnie z Ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie od informacji publicznej, dotyczącej bezpośrednio lub pośrednio zasad funkcjonowania studiów doktoranckich na WIZ PP. W ocenie Skarżących organ nie realizuje zasad wynikających z trybu uzyskania informacji publicznej poprzez:
a/. udzielanie informacji nieprawdziwych (zob. dok. 27)
b/. udzielanie odpowiedzi niepełnych (dok. 6, 7)
c/. nieudzielanie odpowiedzi (dok. 18)
d/. udzielanie odpowiedzi nie na temat (dok. 8 - 10, 12, 15, 32)
e/. odmowę udzielenia odpowiedzi (dok. 11, 13, 14, 16, 17, 19 - 26, 28 - 31)
Brak ustosunkowania się do wniosków, udzielenie odpowiedzi na wnioski - odbiegające od przedmiotu wniosku, czy udzielenie informacji niepełnych doprowadziło do naruszenia wskazanych przepisów co oznacza bezczynność organu w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii wniósł o jej oddalenie, względnie o jej odrzucenie. Argumentował, że decyzja organów uczelni - w kontekście wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych - nie musi spełniać tak surowych kryteriów jak decyzja organu administracyjnego, a minimum procedury administracyjnej, niezbędne do załatwienia sprawy, zostało przez Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii zachowane. W niniejszej sprawie Rektor Politechniki udzielał Skarżącym wielokrotnie odpowiedzi i nie można dopatrzyć się naruszenia prawa powodującego uwzględnienie skargi.
Na skutek wezwania Sądu pełnomocnik Politechniki przedłożył pisma kierowane do wnioskodawcy W. H. stanowiące odpowiedzi na poszczególne wnioski wymienione w piśmie o udostępnienie informacji publicznej.
W piśmie z 13 czerwca 2017r. skarżący sprecyzowali, że bezczynności organu dotyczy wniosków o udzielenie informacji publicznej przywołanych w skardze pismami od nr 6 do 32, na które nie uzyskali odpowiedzi. W załączeniu przedłożono płytę CD zawierająca dokumenty powołane w skardze o numerach od 6 do 32.
Zarządzeniem Sędziego z 6 grudnia 2017r. poszczególne wnioski skarżących w liczbie 27 zostały wydrukowane i dołączone do akt sądowych sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga okazała się częściowo zasadna.
W niniejszej sprawie, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na uwadze przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2016, poz. 1764), dalej "u.d.i.p.", która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1-2a u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznawania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369), dalej "P.p.s.a.", zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.
W pierwszej kolejności Sąd pragnie zaznaczyć, że podziela stanowisko, iż skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żądnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Środków takich nie przewiduje zarówno ustawa o dostępie do informacji publicznej, jak i w zakresie aktów i czynności kodeks postępowania administracyjnego. Wykładnia językowa art. 52 § 3 P.p.s.a. upoważnia do stwierdzenia, że przepis ten odnosi się do skarg na akty i czynności, a nie bezczynności w zakresie wydawania aktów. Uwagi te dotyczą także art. 52 § 4 P.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lipca 2011r., w sprawie o sygn. I OSK 667/11 i z dnia 3 sierpnia 2010r. w sprawie o sygn. I OSK 757/10, dostępne na stronie: http:/orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarga w niniejszej sprawie do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest zatem dopuszczalna.
Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
§ 1a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
§ 1b. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.
§ 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Powyższe kwestie mogą jednakże mieć znaczenie dla kwalifikacji bezczynności, jako posiadającej albo nieposiadającej cech rażącego naruszenia prawa (tak m.in. T. Woś [w:] T. Woś [red.], H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2010, s. 70, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1067/08, LEX nr 491969).
Postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej nie jest typowym postępowaniem jurysdykcyjnym. Stwierdzenie po stronie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej stanu bezczynności na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej wymaga dokonania uprzedniej oceny co do skutecznego skorzystania przez ten podmiot ze środków prawnych służących ochronie przed bezczynnością. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek, zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w powołanej ustawie następuje w formie czynności materialno-technicznej. Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. wymagają formy decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
W tym miejscu wskazać nadto należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym szeroko rozumie się zwrot "udostępnienie informacji", który obejmuje także informację o nieposiadaniu żadnych dokumentów. Przyjmuje się, że w takiej sytuacji niewystarczające jest samo stwierdzenie nieposiadania informacji, ale koniecznym jest wyjaśnienie przyczyn takiego stanu rzeczy. Ma ono na celu umożliwienie podmiotowi dochodzenie praw i oddalenie ewentualnego zarzutu bezczynności organu (wyr. NSA z 26 stycznia 2017r., sygn. akt I OSK 2055/16. dostępne www.cebois.nsa.gov.pl).
Według art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu, pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28). Prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej, a także jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa jest prawem konstytucyjnym obywateli, przewidzianym w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Realizację omawianego prawa stanowi art. 4 ust. 1 pkt 1-5 ustawy, według którego obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. organy władzy publicznej. Bezczynność na tle komentowanej ustawy może być więc oceniana wyłącznie wtedy, kiedy spełniony jest zakres przedmiotowy oraz podmiotowy ustawy, czyli żądana informacja posiada przymiot informacji publicznej, natomiast adresat wniosku jest w świetle przepisów ustawy podmiotem zobowiązanym.
W okolicznościach niniejszej sprawy celowe jest przypomnienie, że przedmiotem skargi jest bezczynność Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii, tj. podmiotu, który zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. jest jednostką organizacyjną, która wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym. Szkoła wyższa realizuje, bowiem zadania publiczne i dysponuje funduszami publicznymi. Jest więc zobowiązana do udzielania informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępnie do informacji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie skarżący zakwestionowali udzielenie odpowiedzi przez Politechnikę w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej w stosunku do 27 wniosków, wymienionych z wezwaniu do udzielenia informacji publicznej z 2 marca 2017r. Stąd, zasadna jest ocena przez Sąd formy i sposobu załatwienia w trybie ustawy każdego z wniosków lub ich grupy oznaczonej przez skarżących w skardze literami od a) do d).
Odnosząc się do wniosku z 14 stycznia 2015r. o numerze 22, wskazanego w skardze pod literą a), wniesionego do organu w dniu 25 marca 2015r., a dotyczącego udzielenia informacji w sprawie realizacji zapisów ustawy antymobbingowej Politechnika udzieliła odpowiedzi pismem z [...] marca 2015r., zatem w ustawowym terminie. Chybiony jest zarzut Skarżącego, że Rektor udzielił informacji nieprawdziwych. Poinformowano, bowiem skarżącego, że zagadnienia objęte żądaniem uregulowano w Zarządzeniu Nr [...] Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z [...] grudnia 2010r. ([...]). Obowiązki Uczelni dotyczące równego traktowania pracowników, przeciwdziałania dyskryminacji i mobbingowi określono dodatkowo w Regulaminie pracy Politechniki (§3), a także poinformowano, że od 2010r. do chwili obecnej nie wpłynął żaden wniosek złożony zgodnie z wymogami powyższego Zarządzenia i nie wszczęto żadnego postępowania w tym trybie. Do pisma udzielającego odpowiedzi skarżącym organ dołączył kopie Zarządzenia Nr 40 oraz Regulaminu Pracy Politechniki. W ocenie Sądu, zatem organ prawidłowo zinterpretował żądanie wniosku przyjmując, że stanowi ono informację publiczną o jakiej mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 a) u.d.i.p. i udzielił informacji w ustawowym terminie. Niezadowolenie skarżącego ze sposobu udzielenia informacji w tym zakresie nie może bowiem stanowić podstawy do uznania bezczynności organu. Organ nie pozostał zatem w bezczynności co do udzielenia informacji publicznej na żądanie sformułowane we wniosku z 14 stycznia 2015., skargę w tym zakresie Sąd oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Odnosząc się do wniosków skarżących datowanych na dzień 24 kwietnia 2014r. (data wpływu do organu 06 maja 2014r.) oraz na 27 kwietnia 2014r. (data wpływu do organu 21 maja 2014r.) oznaczonych numerami 1 i 2 na liście wniosków i wymienionych pod lit b) w skardze, Rektor Politechniki udzielił na nie odpowiedzi odpowiednio w dniu 15 maja 2014r. i 3 czerwca 2014r., zatem w ustawowym 14-dniowym terminie (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Udostępnił także wykazy ogólnych średnich ocen jakich domagał się skarżący we wniosku z 27 kwietnia 2014r. Prawidłowo przyjął zatem organ, że żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a), b), c) u.d.i.p. oraz art. 2 ust. 1 u.d.i.p. i art. 10 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Twierdzenia natomiast skarżącego, że informacja została udzielona w sposób niepełny są zatem nietrafne, gdyż organ w istocie udzielił informacji publicznej na żądany temat i w zakresie w jakim organ informacji tej mógł udzielić. Organ udziela bowiem informacji publicznej w trybie ustawy jedynie w zakresie w jakim daną informacją dysponuje, co w niniejszej sprawie zostało wykonane.
Zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane są do udostępniania informacji publicznej władze oraz inne podmioty wykonujące administrację publiczną, będące w posiadaniu takich informacji. Oznacza to, że dla realizacji obowiązku udostępnienia informacji publicznej istotne jest czy podmiot będący adresatem wniosku posiada te informacje. Brak posiadania żądanych informacji wypełnia przesłankę negatywną, która jest podstawą do negatywnego rozpatrzenia żądania.
Organ nie pozostał zatem w bezczynności co do udzielenia informacji publicznej na żądanie sformułowane we wniosku z 24 kwietnia 2014r. i 27 kwietnia 2014r., skargę w tym zakresie Sąd oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Niezasadny okazał się także zarzut skargi dotyczącego nieudzielenia odpowiedzi na wniosek z 2 lipca 2014r. (doręczony organowi 25 lipca 2014r.), oznaczony numerem 13 na liście wniosków i lit. c) w skardze. Rektor bowiem już w piśmie z 3 czerwca 2014r. na wniosek z 2 maja 2014r. (data wpływu do organu 21 maja 2014r.), oznaczony nr 4 na liście wniosków, udzielił w tym zakresie skarżącemu, informacji publicznej. Wskazał, że z posiadanych przez organ danych wynika, iż na przestrzeni dziesięciu lat Dziekan Wydziału Inżynierii Zarządzenia Politechniki Poznańskiej nie organizował grupowych wyjazdów nauczycieli akademickich na konferencje naukowe do Stanów Zjednoczonych Ameryki. Jak wskazano powyżej organ udziela informacji publicznej jeżeli nią dysponuje.
Tak samo ocenić należy załatwienie przez organ wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 4 czerwca 2014 (doręczony do organu 06 czerwca 2014r.), oznaczony numerem 10 na liście wniosków oraz z 6 i 11 czerwca 2014r. (wpływ do organu 23 czerwca 2014r.), numer 11 i 12 na liście wniosków. Organ udzielił odpowiedzi odpowiednio 09 czerwca 2014r. i 26 czerwca 2014r., zatem w terminie, i tak jak w piśmie z 3 czerwca 2014r. W tym stanie rzeczy, organ nie pozostał zatem w bezczynności co do udzielenia informacji publicznej na żądanie sformułowane we wniosku z 2 lipca 2014r., 2 maja 2014r., 4, 6 i 11 czerwca 2014r. skargę w tym zakresie Sąd oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Na uwzględnienie nie zasługuje także skarga na bezczynność organu w zakresie udzielenia odpowiedzi nie na temat na wniosek skarżącego z 28 kwietnia 2014r. (data wpływu do organu 6 maja 2014r.), oznaczony jako dokument nr 3 i lit d) w skardze. Wnioskodawca domagał się udostępnienia kopii dokumentów o warunkach Konkursu na wskazane stanowiska na Politechnice. Organ przedłożył Sądowi odpowiedź jakiej udzielił pismem z 20 maja 2014r. na powyższy wniosek. Wynika z niej, że ogłoszenia o konkursach na konkretne stanowiska na Politechnice umieszczone są w bazie ogłoszeń właściwego Ministerstwa oraz na stronie głównej Politechniki. Organ ustosunkował się do wszystkich konkretnych żądań wnioskodawcy oraz udostępnił żądane dokumenty, które załączono do odpowiedzi na wniosek z 2 maja 2014r. Organ słusznie uznał, że żądana informacja stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie ustawy. Skargę zatem w tym zakresie Sąd oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Odnosząc się do skargi na bezczynność organu odnośnie wniosków z 16, 17, 18 i 19 września 2015r. (doręczone do organu 26 października 2015r.), oznaczonych numerami od 23 do 26, objętych lit e) w skardze, skarżący domagał się udzielenia informacji w zakresie ujawnienia kryteriów zasadności wyjazdów służbowych pracowników, poprzez podanie ich dorobku naukowego, podanie informacji w jaki sposób weryfikowano zasadność delegowania pracowników oraz wyjazdów naukowo-dydaktycznych na konferencje. Organ udzielił odpowiedzi na wszystkie powyższe wnioski pismem z 28 października 2015r., zatem w terminie, informując, że żądana informacja ma charakter przetworzonej. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji obejmuje uprawnienie także do uzyskania informacji przetworzonej, ale w zakresie w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W ocenie Sądu organ prawidłowo zakwalifikował żądaną informację jako przetworzoną, co wiązało się z oceną wystąpienia interesu publicznego w uzyskaniu takiej informacji. W tym zakresie organ słusznie przyjął, że udzielenie informacji w zakresie kryteriów weryfikacji zasadności wyjazdów służbowych nie spełnia wymogu szczególnie istotnej dla interesu publicznego. Skargę na bezczynność organu obejmująca powyższe wnioski skarżącego Sąd oddalił jako bezzasadną na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Na podobnej zasadzie ocenić należy wniosek z 25 października 2015r. doręczony organowi 13 listopada 2015r., oznaczony numerem 27 na liście wniosków, w którym wnioskodawca domagał się udostępnienia informacji publicznej dotyczącej prac Komisji przyznającej nagrody z puli Rektora pracownikom Wydziału Inżynierii i Zarządzenia Politechniki. Organ w ustawowym terminie poinformował wnioskodawcę, że wnioskowane wykazy osób nagrodzonych zostały wnioskodawcy udostępnione. Natomiast dokonywania analizy i formatowania przekazanych wcześniej zbiorów na warunkach określonych przez wnioskodawcę zostało prawidłowo ocenione jako informacja przetworzona, której udostępnienie jak wskazano powyżej wymaga wykazania interesu publicznego w udostępnieniu informacji. Organ wyjaśnił, ze takiego interesu nie dostrzegł, a także sam wnioskodawca takiego interesu publicznego w ujawnieniu takiej informacji nie wykazał. Sąd podziela powyższa argumentację, zatem skarga na bezczynności co wniosku z 25 października 2015r. okazała się niezasadna, zatem należało ją także oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Organ udzielił informacji publicznej na wniosek z 20 maja 2014r. (doręczony do organu 06 czerwca 2014r.) oznaczony numerem 7 na liście wniosków, pismem z 9 czerwca 2014r. Organ zachował ustawowy termin na udzielenie informacji i udostępnił żądaną dokumentację. Skarga na bezczynność organu w tym zakresie jest zatem niezasadna i zasługuje na oddalenie na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Bezzasadna jest także skarga skarżących na bezczynność organu dotyczącą wniosku z 4 maja 2014r. (doręczony do organu 21 maja 2014r.), oznaczonego numerem 5 na liście wniosków. Skarżący domagał się udostępnienia wykazów ogólnych średnich ocen, pochodzących z ankiet doktorantów opiniujących, nauczycieli akademickich Studiów Dziennych Politechniki, w ostatnich dwóch latach akademickich. Skoro organ nie dysponował informacją publiczną to nie mógł jej udzielić. Organ zobowiązany jest bowiem do udzielenia informacji, która ma charakter publicznej, ale jeżeli żądaną informacja dysponuje. Słusznie zatem organ w odpowiedzi na wniosek poinformował wnioskodawcę, że żądaną informacją nie dysponuje. Skargę w tym zakresie Sąd oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Odrębnie ocenić należy wnioski o udzielenie informacji publicznej z 8-21 sierpnia 2014r. (data wpływu do organu 17 września 2014r.), oznaczone numerami od 14 – 21 na liście wniosków zważywszy na ich odmienny charakter prawny. Organ w odpowiedzi z 29 września 2014r., zatem w terminie, uznał, że powyższe wnioski nie dotyczą informacji publicznej i odmówił udzielenia odpowiedzi na nie.
Powyższe wnioski o udostępnienie informacji publicznej zostały złożone w czasie trwającego sporu między skarżącymi a władzami Politechniki i Wydziału Inżynierii Zarządzania Politechniki i dotyczą spraw własnych poszczególnych skarżących. Domaganie się w takich okolicznościach udzielenia informacji publicznej uznawane jest jako nadużycie prawa do żądania udostępnienia informacji publicznej. Nadużyciem prawa jest wykorzystywanie instytucji prawnej wbrew jej celowi i funkcji (zob. postanowienie NSA z dnia 16 października 2015 r., I OSK 1992/14). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że "nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej polega na próbie skorzystania z tej instytucji dla osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa i jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność działania administracji i innych organów władzy publicznej" (zob. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2016 r., I OSK 1601/15).
Działanie skarżących świadczy zdaniem Sądu o zamiarze wykorzystania instytucji dostępu do informacji publicznej do osiągnięcia prywatnego celu. Przykładowo w piśmie z 20 sierpnia 2014r. domagano się w imieniu skarżącej M. H.-K. wydania dokumentów poświadczających spełnienie wymagań przy zatrudnianiu na stanowisku asystentów i profesorów Wydziału IZ Politechniki, w piśmie z 19 sierpnia 2014r, domagano się udzielenia informacji w sprawie zmiany opiekuna naukowego oraz relegowania M. H.-K. z Politechniki, w kolejnym piśmie z 14 sierpnia 2014r. domagano się udzielenia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej informacji w zakresie kryteriów przyznawania nagrody specjalnej Rektora, o którą ubiegała się skarżąca W. H.. Nie ma wątpliwości, że żądanie to jest ściśle związane z kwestionowaniem odmowy przyznania tej nagrody skarżącej. Tak samo ocenić należy kolejne pismo z 8 sierpnia 2014r., w którym skarżący W. H. oraz M. H.-K. domagali się udzielenia informacji w zakresie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego M. H.-K..
Zgodnie z utrwalonym już w orzecznictwie poglądem żądanie realizacji określonych wniosków w sprawach indywidualnych nie może zostać uznane za żądanie udzielenia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Konkretne indywidualne sprawy danej osoby, zwłaszcza o charakterze prywatnym nie są bowiem sprawami publicznymi (por. wyroki NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. I OSK 769/12 i podane w nim orzecznictwo, 17 lipca 2012 r. I OSK 846/12, 24 października 2012 r. I OSK 1284/11, 10 października 2012r. I OSK 1500/12, 28 października 2009 r. I OSK 545/09 wyrok NSA z dnia 18 listopada 2009 r., I OSK 947/09, postanowienie NSA z dnia 12 maja 2011 r., I OSK 771/11). opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, Irena Kamińska, Mirosława Rozbicka - Ostrowska, "Dostęp do informacji publicznej", Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2007). Trafnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 października 2012 r. (I OSK 1692/12 opubl. w CBOSA), że pisma składane w indywidualnych sprawach przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej liczby osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Przedmiotem takiego pisma jest realizacja lub ochrona indywidualnych interesów podmiotu, który pismo to składa. Wobec tego, pismo takie nie dotyczy sprawy publicznej i nie powinno być udostępniane w trybie u.d.i.p. Jak się słusznie uważa, przepisy u.d.i.p. nie mogą stanowić podstawy do uzyskania informacji w swojej własnej sprawie.
Zasadna okazała się natomiast skarga na bezczynność organu w sprawie wniosków z 16 maja 2014r., 26 maja 2014r. oraz 27 maja 2014r., doręczone do organu 10 czerwca 2014r. (dokumenty oznaczone numerami 6, 8 i 9 na liście wniosków). Pismem z 26 czerwca 2014r. Rektor poinformował wnioskodawcą, że zadane pytania w pisma z 16, 26 i 27 maja 2014r. nie dotyczą informacji publicznej i dlatego organ odpowiedzi na udzieli.
Wnioskiem z 16 maja 2014r. skarżący domagał się udzielania informacji czy w roku 2013/2014 odbyły się lub są planowane kontrole Polskiej Komisji Akredytacyjnej na Wydziale Inżynierii Zarządzania Politechniki, czy wdrożono zalecenia pokontrolne z roku poprzedniego oraz czy wdrożono zalecenia wynikające z raportu Komisji z maja 2012r. dotyczącego oceny Wydziału. Tymczasem z treści art. 6 ust. 1 pkt 4 a) tiret drugi u.d.i.p. wynika, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych w tym dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Błędnie zatem przyjął Rektor, że żądanie sformułowane w piśmie z 16 maja 2014r, nie stanowi informacji publicznej. Organ winien jest udzielić informacji publicznej w żądanym zakresie.
W piśmie z 26 maja 2014r. wnioskodawca domagał się udzielenia informacji w zakresie podania planu zajęć na studiach doktoranckich, czy odbywały się zgodnie z planem oraz czy odbyły się objęte planem seminaria promotorskie. Natomiast w piśmie z 27 maja 2014r. wnioskodawca wniósł o udzielenie informacji czy na studiach doktoranckich udało się zapewnić opiekuna naukowego każdemu doktorantowi, ilu doktorantów posiadało opiekuna spoza Politechniki oraz w jaki sposób Uczelnia realizuje zapis art. 13 ust 1 pkt 1- 3 ustawy o szkolnictwie wyższym.
Odnosząc się do pierwszego wniosku, a więc charakteru prawnego organizacji zajęć dydaktycznych wskazać należy, że ustawa o szkolnictwie wyższym stanowi, że zasady ustalania zakresu obowiązków nauczycieli akademickich, rodzaje zajęć dydaktycznych objętych zakresem tych obowiązków, w tym wymiar zadań dydaktycznych dla poszczególnych stanowisk, oraz zasady obliczania godzin dydaktycznych określa senat (art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. o szkolnictwie wyższym, Dz.U. z 2016r., poz. 1842 ze zm.). Szczegółowy zakres i wymiar obowiązków nauczyciela akademickiego ustala kierownik jednostki organizacyjnej określonej w statucie (art. 130 ust. 5 ustawy o szkolnictwie wyższym).
Z powyższej już regulacji wynika zatem, iż plan zajęć dydaktycznych stanowi dokument urzędowy zawierający informacje o sprawach publicznych, wytworzony przez organ, zatem stanowi dane publiczne, które organ jest zobowiązany udostępnić w trybie ustawy o dostępnie do informacji publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a) tiret pierwszy u.d.i.p.). Zgodnie z definicją dokumentu zawartą w art. 6 ust. 2 u.d.i.p. dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.
Do kategorii informacji publicznej należą z pewnością informacje o programach nauczania, planach, liczbie godzin przeznaczonych na poszczególne zajęcia na uczelniach, nawet nie mających statusu uczelni publicznych. Programy nauczania są z pewnością realizacją zadań publicznych. Na obecnym etapie postępowania kwestia zakwalifikowania żądanych przez skarżących programów nauczania jako informacji publicznej zdaje się nie budzić wątpliwości.
Jak wskazano na wstępie informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, odnosząca się do organów władzy publicznej, związanych z organem bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. W ocenie Sądu już powyższe definicje wystarczają na przyjęcie, iż plan wszelkich zajęć dydaktycznych na Politechnice stanowi dokument urzędowy i jako taki powinien zostać udostępniony w trybie u.d.i.p. Program taki został bowiem sporządzony przez uprawniony do tego organ w ramach upoważnienia zawartego w ustawie i zawiera propozycję organizacji zajęć w jednostce organizacyjnej na dany rok akademicki. Organ winien zatem udzielić informacji publicznej w żadnym zakresie wskazanym we wniosku z 26 maja 2014r. Powyższe rozważania powinny służyć także organowi do oceny zasadności kolejnego wniosku z 27 maja 2014r. i udzielenia informacji publicznej także i w zakresie objętym wnioskiem z 27 maja 2014r.
Mając na uwadze powyższe, jeśli wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, to podmiot zobowiązany do udostępniania tej informacji ma obowiązek udostępnić informację w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.), bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jak wskazano powyżej odnośnie wniosków z 16, 26 i 27 maja 2014r. Rektor Politechniki nie udzielił informacji publicznej w zakresie objętym żądaniami zawartymi w tych wnioskach.
Reasumując, Rektor zobowiązany jest załatwić powyższe wnioski skarżących z dnia 16, 26 i 27 maja 2014r. i to w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy albowiem podmiot zobowiązany pozostaje w bezczynności w załatwieniu powyższych trzech wniosków, jak Sąd orzekł w punkcie I i II wyroku.
Sąd zobowiązany jest nadto do oceny, czy stwierdzona bezczynność nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Oceniając tę kwestę Sąd wziął pod uwagę, że kwalifikacja naruszenia prawa jako "naruszenie rażące" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, a zachodzi w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach w danej sprawie ma być też oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu, organowi w tym zakresie nie można przypisać złej woli, zwłaszcza że z zestawienia dat wynika, iż załatwienie wniosków, choć nieprawidłowe nastąpiło w ustawowym terminie. W opinii Sądu w przedmiotowej sprawie okres bezczynności organu nie był podyktowany celowym działaniem, czy też uporczywym zaniechaniem organu, a był podyktowany błędną oceną organu odnośnie sposobu załatwienia wniosków z 16, 26 i 27 maja 2014r. W konsekwencji Sąd uznał, iż nie zachodzą podstawy do przyjęcia, że brak rozpoznania wniosków 16, 26 i 27 maja 2014r. stanowił rażące naruszenie prawa (pkt III wyroku).
O zwrocie kosztów postępowania obejmujących wpis od skargi (100 zł) Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a., jak w punkcie V wyroku.