II SAB/Bk 71/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako,, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 listopada 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P.Ł. na przewlekłość postępowania Dyrektora Centrum Usług Społecznych w Łapach w przedmiocie zasiłku okresowego 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji w sprawie, 2. stwierdza bezczynność organu, 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. UZASADNIENIE Postępowanie w sprawie zainicjował wniosek P. Ł. (dalej: "skarżący" bądź "strona") złożony drogą elektroniczną do Centrum Usług Społecznych w Łapach (dalej: "organ") z dnia 29 czerwca 2023 r. o ustalenie prawa do zasiłku okresowego, celowego w celu kupna leków i pomocy w formie gorącego posiłku lub świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności. Pismem z dnia 13 lipca 2023 r. strona złożyła ponaglenie, które nie odniosło żadnego skutku. Z uwagi na powyższe strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W uzasadnieniu wyjaśniła, że przez prawie 2 miesiące, czyli z przekroczeniem maksymalnego okresu trwania postępowania administracyjnego, przewidzianego jako termin instrukcyjny w art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: "k.p.a."), organ nie podjął wystarczających czynności zmierzających do merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku i pozostaje w bezczynności. Strona nie otrzymała w tym czasie zawiadomienia o przedłużeniu czasu trwania postępowania, czy nawet o jego wszczęciu. Zdaniem skarżącego przewlekłość organu ma więc charakter rażący - sprawa dotyczy pomocy socjalnej, w tym zaległej za czerwiec, bez której pozostaje już kolejny miesiąc. Prowadzenie postępowania w taki sposób, które nieuchronnie doprowadzi do pozostawienia klienta bez pomocy, która ma zabezpieczać jego podstawowe potrzeby, jest w oczywistej sprzeczności z założonymi celami istnienia instytucji pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę organ poinformował, że ponaglenie załatwienia sprawy zostało wniesione przez stronę przed upływem terminu określonego w art. 35 k.p.a. W związku z tym, na podstawie art. 37 § 3a k.p.a., organ prowadzący postępowanie pozostawił je bez rozpoznania. Omawiana sprawa została natomiast załatwiona w oparciu o art. 36 k.p.a., o czym poinformowano skarżącego na piśmie. W ocenie organu postępowanie administracyjne dotyczące wniosku strony prowadzone było zgodnie z zachowaniem terminów i zasad obowiązujących w Kodeksie postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w skrócie "p.u.s.a."), sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Z przepisu art. 1 p.u.s.a. wynika, że sądowoadministracyjna kontrola administracji publicznej zawsze powinna uwzględniać trzy aspekty, a mianowicie: 1) ocenę zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym; b) ocenę dochowania wymaganej procedury; c) ocenę respektowania reguł kompetencji. Kontrola ta polega więc na wszechstronnym zbadaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, a sąd powinien poddać szczególnie gruntownej ocenie i analizie te wszystkie aspekty sprawy, w odniesieniu do których istnieją wątpliwości, a ustalenia organów są odmienne od wniosków i twierdzeń strony. Należy również dodać, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.")). W przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości, że organ naruszył przepisy art. 35 i art. 36 KPA. Skarga do Sądu wniesiona została przez Skarżącego dnia 17 sierpnia 2023 r. Organ wydał decyzje w sprawie wniosku Skarżącego dnia 18 sierpnia 2023 r., a więc dzień po wniesieniu skargi. Już sam ten fakt wskazuje na bezczynność organu. Jednak ze względu na załatwienie sprawy Sąd nie mógł nakazać wydania rozstrzygnięcia organowi, dlatego w pkt 1 sentencji wyroku umorzył postępowanie w tym zakresie. Jednakże zgodnie z art. 35 KPA organ jest zobowiązany do załatwienia sprawy niezwłocznie, nie później niż w ciągu miesiąca od wpływu wniosku, jeżeli sprawa wymaga postępowania wyjaśniającego. Sprawę szczególnie skomplikowaną organ powinien załatwić w terminie do dwóch miesięcy. Organ natomiast nie zwrócił uwagi na brzmienie art. 36 § 1 KPA, zgodnie z którym o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ jest obowiązany zawiadomić strony tego postępowania, podając przyczyny jej niezałatwienia oraz wskazując nowy termin i pouczając o prawie wniesienia ponaglenia. Organ w rozpoznawanej sprawie tego nie uczynił, błędnie myśląc, że pozostaje w terminie. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ naruszył postanowienia art. 35 § 1, 2 i 3 KPA oraz art. 36 KPA. Ponaglenie Skarżący złożył 13 lipca 2023 r. Organ słusznie ustalił, że ponaglenie zostało wniesione przed terminem, jednak również w tym przypadku organ powinien zawiadomić Skarżącego o pozostawieniu ponaglenia bez rozpoznania. Tego także nie uczynił. Reasumując należy stwierdzić, iż organ nie zachował ustawowego terminu do rozpoznania sprawy i nie powiadamiając Skarżącego o jego przedłużeniu niewątpliwie naruszył przepisy postępowania administracyjnego. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 149 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.