II OZ 825/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2024 r., VII SA/Wa 152/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 11 września 2023 r., znak: WSO-I.621.1.124.2023 w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Decyzją Wojewody Mazowieckiego z 11 września 2023 r. nr WSO-1.621.1.124.2023 D. S. został wymeldowany z miejsca pobytu stałego w lokalu nr 1 przy ul. [...] w W. 28 września 2023 r. D. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pismo nie zawierało podpisu. Postanowieniem z 29 maja 2024 r. skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. ORA wyznaczyła adwokata. Zarządzeniem z 23 lipca 2024 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) poprzez podpisanie skargi oraz nadesłanie dwóch odpisów skargi wraz z załącznikiem. Sąd sporządził kopię skargi wraz z załącznikiem i doręczył pełnomocnikowi skarżącego wraz z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych skargi z 28 września 2023 r. 5 sierpnia 2024 r. (prezentata) pełnomocnik skarżącego wniósł skargę sporządzoną komputerowo, podpisaną przez pełnomocnika. Pełnomocnik sformułował zarzuty oraz wnioski, w uzasadnieniu wskazał okoliczności faktyczne przemawiające za uwzględnieniem skargi, załączył także kopię pisma z 19 września 2023 r. poświadczoną za zgodność z oryginałem. Postanowieniem z 13 września 2024 r., VII SA/Wa 152/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę R. S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 11 września 2023 r. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oraz zwrócił skarżącemu R. S. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie skarga nie czyniła zadość wymaganiom określonym w art. 57 § 1 i art. 58 § 1 ppkt 3 p.p.s.a. Z tego też względu pismem z 30 stycznia 2024 r. skarżący, a następnie pismem z 25 lipca 2024 r. pełnomocnik skarżącego zostali wezwani do podpisania skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W celu wykonania wezwania skarżącemu oraz jego pełnomocnikowi została doręczona kserokopia skargi znajdująca się w aktach sprawy. Sąd stwierdził, że nadesłana przez pełnomocnika skarga nie może zostać uznana za prawidłowe wykonanie wezwania, bowiem nadesłany dokument nie stanowi odzwierciedlenia wywiedzionej przez skarżącego skargi. Stanowi ona nowe pismo wniesione w sprawie. Istotne jest by skarga sporządzona inną techniką niż własnoręcznie, była treściowo zgodna z oryginałem (zob. postanowienie NSA z 18 stycznia 2011 r., II OZ 1348/10, WSA w Rzeszowie z 23 marca 2017 r., II S/Rz 251/17). W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego wniósł pismo o odmiennej treści niż skarga wniesiona przez skarżącego. Pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 178 p.p.s.a. – poprzez błędne przyjęcie, że strona skarżąca nie uzupełniła braków w wyznaczonym terminie. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozpoznana zażalenia. W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, że zarówno pismo skarżącego, jak i skarga wywiedziona przez pełnomocnika zawierają w sobie taki sam przedmiot, opierający się na tych samych faktach i mający na celu ochronę tych samych interesów prawnych. Powoływanie się na podstawę prawną oraz wskazanie daty i sygnatury orzeczeń w piśmie pełnomocnika nie stanowi w sensie merytorycznym innej treści. Pełnomocnik podkreślił, że wniesiona skarga odpowiada wymaganiom art. 57 § 1 p.p.s.a. Pełnomocnik przywołał także wypowiedzi doktryny potwierdzające, że od profesjonalnego pełnomocnika wymaga się, by skarga została sporządzona w sposób profesjonalny, a zatem sformułowania konkretnych zarzutów polegających na wskazaniu naruszeń prawa materialnego, procesowego lub ustrojowego oraz wniosków co do sposobu rozstrzygnięcia. Zarzuty te powinny się znaleźć w uzasadnieniu skargi. Tym samym pełnomocnik skarżącego wypełniła ciążące na niej obowiązki. Nadto pełnomocnik zwrócił uwagę, że przywołane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeczenia dotyczą kwestii zobowiązania do dostarczenia odpisów pism procesowych, dlatego nie mogą służyć argumentem w niniejszej sprawie. Sąd nie uwzględnił, że strona ma możliwość modyfikowania bądź doprecyzowania pisma. Dokonana przez pełnomocnika modyfikacja nie zmieniła treści skargi w sensie art. 57 p.p.s.a. W ocenie pełnomocnika, skoro sens pisma został zachowany, to pisma są identyczne. Wniosek sądu, że skarga wniesiona przez pełnomocnika stanowi nowe pismo wniesione w sprawie, ponieważ nie jest treściowo zgodna z oryginałem, jest bezzasadne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo wezwał skarżącego, a następnie pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi wniesionej 28 września 2023 r. Pismo wniesione przez skarżącego w terminie zawierało bowiem braki formalne i fiskalne. Do prawidłowego nadania biegu skardze niezbędne było przedłożenie pisma podpisanego przez skarżącego oraz opłaconego. O ile w toku postępowania skarżący został zwolniony od kosztów, a w konsekwencji zwolniony od uiszczenia wpisu, to do skutecznego wniesienia skargi niezbędne było uzupełnienie braków formalnych skargi wniesionej przez skarżącego, poprzez przedłożenie pisma podpisanego własnoręcznie przez skarżącego oraz dołączenie do niego dwóch odpisów tego pisma wraz z załącznikami. W tym celu Sąd prawidłowo przesłał zarówno do skarżącego, jak i jego pełnomocnika kopię skargi wniesionej przez skarżącego wraz z załącznikiem. Pełnomocnik skarżącego nie wykonał wezwania Sądu Wojewódzkiego w sposób prawidłowy. Z niezrozumiałych dla Naczelnego Sądu Administracyjnego względów, pełnomocnik przedłożył wyłącznie pismo zatytułowane "skarga" sporządzone przez niego i opatrzone datą 5 sierpnia 2024 r. Z treści zobowiązania wynikało natomiast, że pełnomocnik winien przedłożyć pismo z dnia 28 września 2023 r. opatrzoną podpisem wraz z odpisami. Istotą odpisu, jak przyjmuje się powszechnie, jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Niezależnie od tego, czy jest to egzemplarz pisma zgodny pod względem układu treści z oryginałem (fotokopia, wydruk komputerowy), czy też osobno sporządzony dokument, zawsze niezbędne jest poświadczenie jego zgodności z oryginałem. Osoba poświadczająca przyjmuje odpowiedzialność za zgodność pisma z oryginałem. Za takim poglądem przemawia także treść art. 47 § 2 p.p.s.a., który mówiąc o przykładowych odpisach (fotokopiach i wydrukach poczty elektronicznej), wymaga ich uwierzytelnienia. Z powyższego przepisu wynika także, że odpisy sporządzane w innej formie również muszą być uwierzytelnione. Uwierzytelnić pismo może strona, która jest jego autorem, lub jej pełnomocnik (takie rozumienie omawianego warunku formalnego znalazło akceptację w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 grudnia 2011 r., I OSK 2351/11). Wydruk pisma z adnotacją skarżącego "za zgodność z oryginałem" w istocie odpowiada oryginałowi tego dokumentu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 sierpnia 2017 r., II GSK 2413/17, ONSAiWSA 2018/6, poz. 115). Jeżeli załączone kserokopie nie zostały poświadczone za zgodność z oryginałem, to sąd zwolniony jest od oceny argumentacji opartej o te dokumenty (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2023 r., I GSK 1128/19). Wbrew twierdzeniom pełnomocnika przedłożone przez niego pismo z 5 sierpnia 2024 r. nie spełnia kryteriów odpisu skargi. Pełnomocnik wprawdzie uwzględnił treść skargi złożonej przez skarżącego 28 września 2023 r., jednak dokonał jej istotnej modyfikacji tak, by spełniała kryteria skargi sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika, w konsekwencji czego nie stanowi ona komputerowego odwzorowania pisma skarżącego z 28 września 2023 r. Pełnomocnik, chcąc prawidłowo wypełnić obowiązki nałożone przez Sąd, powinien był nadesłać do Sądu w zakreślonym terminie podpisaną skargę (kopię pisma skarżącego z 28 września 2023 r. przesłaną przez Sąd wraz z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych tej skargi) wraz z dwoma odpisami skargi z załącznikiem oraz odrębne pismo, stanowiące uzupełnienie skargi, zawierające rozbudowaną argumentację prawniczą wraz z prawidłowo sformułowanymi wnioskami. W okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia, że pełnomocnik był ustanowiony do sporządzenia skargi, a tym samym mógł sporządzić pismo nowe, w oderwaniu od pisma skarżącego z dnia 28 września 2023 r. Podkreślić należy istotą obowiązku określonego w art. 47 p.p.s.a. jest zapoznanie się wszystkich uczestników postępowania z treścią skargi i możliwość ustosunkowania się do podniesionych w niej zarzutów. Skarżący zainicjował postępowanie pismem z dnia 28 września 2023 r., które dotknięte było brakami formalnymi i dopiero prawidłowe ich uzupełnienie umożliwiłoby nadanie sprawie biegu. Przepisy postępowania przed sądami administracyjnymi pierwszej instancji nie ograniczają możliwości składania kolejnych pism procesowych, czy nawet zmiany stanowiska w toku postępowania. Tym bardziej niezrozumiałym jest zaniechanie przez pełnomocnika wykonania czynności technicznej, jaką jest sporządzenie kopii pisma, które otrzymał od Sądu. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.