I GZ 389/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 424/20 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 25 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 424/20 odrzucił skargę M. W. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z [...] września 2020 r. nr [...] w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2019. M. W. złożyła do WSA w Kielcach skargę na ww. decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego OR ARiMR w Kielcach z [...] września 2020 r., nie uiszczając wpisu od skargi. W związku z tym została wezwana do dokonania tej czynności w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania i pouczona o prawnych konsekwencjach nie zastosowania się do wezwania. Wezwanie zostało doręczone skarżącej 13 stycznia 2021 r. (ePUAP). W dniu 14 stycznia 2021 r. skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (ePUAP). Starszy referendarz sądowy prawomocnym postanowieniem z 19 marca 2021 r. sygn. akt I SPP/Ke 6/21 oddalił ww. wniosek. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Sąd postanowieniem z 22 kwietnia 2021 r. W związku z powyższym, powtórnie wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono skarżącej 11 maja 2021 r. (ePUAP). W wyznaczonym terminie, tj. do 18 maja 2021 r., skarżąca nie uiściła wpisu od skargi. Sąd I instancji na podstawie art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis. Sąd wskazał, że z treści art. 220 § 1 p.p.s.a., wynika że Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie uiszczono należnej opłaty. Złożony w terminie do uiszczenia wpisu wniosek o przyznanie prawa pomocy czyni to wezwanie nieaktualnym. W przypadku uprawomocnienia się odmowy zwolnienia wezwanie powtarza się. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł B. W. (pełnomocnik skarżącej) wskazując, że Sąd I instancji nie wziął po uwagę złożonego w terminie wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych w dniu 16 maja 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Złożona w sprawie skarga jest pismem procesowym podlegającym opłacie. Zgodnie z art. 214 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Strona inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (art. 239 § 1 pkt 1-3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z powyższych okoliczności. Jak wynika z akt sprawy, Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 7 grudnia 2020 r. wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na zaskarżoną decyzję w kwocie 200 zł stosownie do § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej (B. W.) w dniu 13 stycznia 2021 r. (ePUAP). W dniu 14 stycznia 2021 r. pełnomocnik skarżącej złożyła wniosek o zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (ePUAP). Należy zauważyć, że starszy referendarz sądowy prawomocnym postanowieniem z 19 marca 2021 r. sygn. akt I SPP/Ke 6/21 oddalił ww. wniosek. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Sąd postanowieniem z 22 kwietnia 2021 r. W związku z powyższym 26 kwietnia 2021 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do wykonania prawomocnego zarządzenia z 7 grudnia 2020 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł. W wezwaniu wskazano, że nieuiszczenie wpisu sądowego w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi. Odpis ww. zarządzenia został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 11 maja 2021 r. (ePUAP). Strona nie uiściła w terminie 7 dni wpisu od skargi. W związku z powyższym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Argumenty zażalenia nie podważają dokonanej oceny, ponieważ skarżący nie kwestionuje faktu nieopłacenia skargi. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że wobec prawomocnego oddalenia wniosku strony o przyznanie prawa pomocy postanowieniem z dnia 19 marca 2021 r., skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od wniesionego środka zaskarżenia i w wyznaczonym terminie wpisu tego nie uiścił. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że powtórne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie (por. postanowienie NSA z 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10, postanowienie NSA z 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 761/13, postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 536/13). W efekcie kolejne żądanie przyznania prawa pomocy (zgłoszone w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu) nie przerywało biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej oraz nie chroniło strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez Sąd terminie. Odmienne postępowanie sądu może prowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy, co niewątpliwie da się zauważyć również w rozpoznawanej sprawie, skutkując nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania. Powyższy pogląd jest konsekwentnie wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA z dnia 19 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 621/09; z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 1349/10), a Naczelny Sąd Administracyjny w składzie obecnym pogląd ten podziela i przyjmuje za własny. Tym samym, w przedstawionych okolicznościach sprawy, zasadnie Sąd I instancji odrzucił skargę M. W. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z [...] września 2020 r., z uwagi na nieuiszczenie w wyznaczonym terminie wpisu od tego środka zaskarżenia. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.