II GZ 75/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E.F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 748/22 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E.F. na czynność Komendanta Placówki Straży Granicznej w Szczecinie w przedmiocie nałożenia kwarantanny postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: WSA, sąd pierwszej instancji) postanowieniem z 12 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 748/22, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako: p.p.s.a.), odrzucił skargę E.F. (dalej: skarżący) na czynność Komendanta Placówki Straży Granicznej w Szczecinie (dalej: Komendant) w przedmiocie nałożenia kwarantanny. W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący w dniu 15 marca 2020 r. wracając z Niemiec przekroczył granicę państwa na przejściu granicznym w K. Przy przekroczeniu granicy został zobligowany do wypełnienia karty lokalizacyjnej. Karta ta została oznaczona literą "K" jako karta osoby zakwalifikowanej do odbycia kwarantanny w okresie od 15 marca 2020 r. do 29 marca 2020 r. Skargę na czynność "objęcia kwarantanną w związku z przekroczeniem granicy państwowej w dniu 15 marca 2020 r." skarżący wniósł pismem z 12 lipca 2022 r. zarzucając m.in. ograniczenie jego prawa do swobodnego poruszania się po terytorium RP w okresie od 15 marca 2020 r. do 29 marca 2020 r. oraz pozbawienie go wolności bez podstawy ustawowej oraz wnosząc o stwierdzenie bezskuteczności tej czynności. W ocenie sądu pierwszej instancji opisane działanie Komendanta wykonywane przez organ administracji w zakresie administracji publicznej i dotyczące obowiązku podmiotu, do którego jest skierowane należało zakwalifikować jako czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. A zatem skargę należało wnieść w terminie i trybie przewidzianym w art. 53 § 2 p.p.s.a. WSA wskazał, że z treści skargi i z akt sprawy wynika, że skarżący informację o nałożonej na niego kwarantannie uzyskał 15 marca 2020 r. Skarga na czynność Komendanta została natomiast wniesiona dopiero po ponad dwóch latach – pismem z 12 lipca 2022 r., a więc z uchybieniem terminu ustawowego z art. 53 § 2 p.p.s.a., co obligowało sąd pierwszej instancji do jej odrzucenia. WSA nie dopatrzył się z urzędu żadnych okoliczności uzasadniających przyjęcie, że tak znaczne uchybienie terminowi do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego. Zażalenie na to postanowienie wniósł skarżący wnosząc o jego uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił błędne ustalenie początku biegu terminu do wniesienia skargi, niedopełnienie czynności prymy funkcjonariuszy Straszy Granicznej poprzez niepodjęcie jakichkolwiek czynności wyjaśniających zgodnie z art. 7 i art. 9 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie sądu pierwszej instancji odpowiada prawu. Zaskarżonym postanowieniem sąd pierwszej instancji odrzucił skargę przyjmując, że wynikający z art. 53 p.p.s.a. termin na wniesienie skargi nie został zachowany. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA, sąd drugiej instancji), co słusznie zauważył sąd pierwszej instancji, przedmiotem niniejszego postępowania jest czynność materialno-techniczna organu dotycząca objęcia skarżącego kwarantanną. Za prawidłowy należy uznać prezentowany w judykaturze pogląd, że wskazana czynność stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa administracyjnego, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., gdyż ma ona bez wątpienia charakter władczy i rozstrzyga indywidualną sprawę konkretnego podmiotu. Wpływa ona bowiem na prawa i obowiązki skarżącego, stanowiąc władczą konkretyzację materialnego prawa administracyjnego. Jako niezasadne należy w tym miejscu ocenić argumenty skarżącego przemawiające za przyjęciem, iż objęcie kwarantanną następuje – powinno następować – w drodze decyzji administracyjnej. Jak wskazuje się w orzecznictwie, przepis art. 33 ust. 3a ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2021 r., poz. 2069 ze zm.) zawiera odesłanie do decyzji, o których mowa w ust. 1, a mianowicie do decyzji, którymi Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny może nałożyć na osobę zakażoną lub chorą na chorobę zakaźną albo osobę podejrzaną o zakażenie lub chorobę zakaźną, lub osobę, która miała styczność ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, obowiązki określone w art. 5 ust. 1. Prawidłowa rekonstrukcja rzeczywistego zakresu tego odesłania nie może jednak pomijać tego, że opisany tym przepisem prawa sposób i tryb notyfikowania wyrażonej w drodze decyzji woli organu administracji publicznej, wobec funkcji oraz celów tego przepisu w relacji do warunków jego zastosowania, odnosi się wyłącznie do decyzji wydawanych w przypadku podejrzenia zakażenia lub choroby szczególnie niebezpiecznej i wysoce zakaźnej, stanowiącej bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia innych osób. Chodzi zatem o decyzje nakładające obowiązek izolacji, a nie o wszystkie decyzje podejmowane na podstawie art. 33 ust. 1 wskazanej ustawy, w tym decyzje o nałożeniu obowiązku kwarantanny w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. f (zob. np. postanowienie NSA z 30 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 1447/22; to i kolejne powołane orzeczenia dostępne w CBOSA). Wskazany w art. 33 ust. 3a przywołanej ustawy sposób oraz tryb notyfikowania wyrażonej w drodze decyzji woli organu administracji publicznej, odnosi się więc wyłącznie – co ma też swoje racjonalne uzasadnienie – do decyzji o nałożeniu izolacji, która jest stosowana w przypadku "[...] podejrzenia zakażenia lub choroby [...]" w odniesieniu do osoby chorej "[...] lub podejrzanej o chorobę [...]", nie zaś do decyzji o nałożeniu kwarantanny, która w art. 2 pkt 12 wymienionej ustawy definiowana jest jako odosobnienie osoby zdrowej, która była narażona na zakażenie, w celu zapobieżenia szerzeniu się chorób szczególnie niebezpiecznych i wysoce zakaźnych. Skoro zatem nałożenie na stronę obowiązku kwarantanny nastąpiło w tej prawnej formie działania administracji publicznej, którą jest czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., to stronę wiązał termin zaskarżenia tej czynności zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. A zatem skarżący wnosząc skargę w dniu 12 lipca 2022 r., uchybił terminowi do wniesienia skargi na czynność Komendanta z 15 marca 2020 r. w przedmiocie nałożenia kwarantanny. W przedmiotowej sprawie należy podzielić pogląd WSA, że skarżący dowiedział się o podjęciu czynności będącej przedmiotem skargi w chwili kiedy przekraczając granicę został zobligowany do wypełnienia karty lokalizacyjnej oznaczonej literą "K" jako karta osoby zakwalifikowanej do odbycia kwarantanny w okresie od 15 marca 2020 r. do 29 marca 2020 r. A zatem 30.dniowy termin do wniesienia skargi upływał w dniu 14 kwietnia 2020 r. Skarga została zaś wniesiona 12 lipca 2022 r. Ponadto WSA kierując się dyspozycją art. 53 § 2 zdanie drugie p.p.s.a., który przewiduje, że sąd po wniesieniu skargi może uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę, stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, że nie dopatrzył się z urzędu żadnych okoliczności uzasadniających przyjęcie, że tak znaczne terminowi do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego. W ocenie NSA prawidłowo zatem sad pierwszej instancji odrzucił skargę strony. Oceny tej nie zmienia argumentacja podniesiona w zażaleniu. W szczególności na uwzględnienie nie zasługuje stanowisko strony, która w uzasadnieniu stwierdza najpierw, że "organ administracji nie powiadomił skarżącego w żadnej formie, iż obowiązek kwarantanny został na niego nałożony. Nie było zatem żadnej przesłanki, która uzasadniałaby wniesienie skargi do sądu administracyjnego", a następnie wskazuje, że "skarżący mógł domniemywać (mając na uwadze doniesienia medialne dotyczące sytuacji w kraju odnośnie stanu epidemii), że obowiązek kwarantanny został na niego nałożony. Zatem z ostrożności, obawiając się kontroli wykonywania tego obowiązku ze strony policji oraz kar nakładanych za jego nieprzestrzeganie, w okresie od 15.03.2020 r. do 29.03. 2020 r. nie opuszczał miejsca zamieszkania, które wskazał w tzw. karcie lokalizacyjnej podczas przekraczania granicy państwowej". Wynika z tego, że strona miała świadomość nałożonego na nią obowiązku, czasu jego trwania oraz konsekwencji niezastosowania się do niego. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu zażalenia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.