II SAB/Wr 252/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi J. D. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Wrocławia w przedmiocie wydania zaświadczenia potwierdzającego uregulowanie opłaty z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. UZASADNIENIE Pismem z dnia 25 maja 2023 r. J. D. (dalej: strona skarżąca) złożyła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Wrocławia (dalej: organ) w przedmiocie wydania zaświadczenia potwierdzającego uregulowanie opłaty z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że strona skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpała środków zaskarżenia, w związku z czym wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. Sąd wezwał stronę skarżącą do nadesłania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, kopii ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 k.p.a. oraz dowodu jego złożenia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona skarżąca nadesłała kopie: pisma z dnia 6 września 2022 r., które w jej ocenie stanowiło ponaglenie poprzedzające skargę do sądu administracyjnego oraz pisma 8 czerwca 2022 r. inicjującego postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm.) -dalej jako "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć zarówno jej przesłanki przedmiotowe, a więc określenie od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i dopuszczalność skargi w zakresie podmiotowym, to jest określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Z kolei warunkami formalnymi skutecznego wniesienia skargi są: złożenie skargi od aktu objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu, wniesienie jej po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organem oraz wniesienie skargi przez podmiot, któremu przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z nich prowadzi do stwierdzenia niedopuszczalności skargi, a w konsekwencji do jej odrzucenia bez merytorycznego rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia - taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Ponadto zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z powyższych regulacji prawnych wynika, że droga sądowa jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Ponadto na gruncie art. 35 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 2000 ze zm.) - dalej "k.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 k.p.a. strona ma prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w powyższym przepisie (bezczynność), bądź kiedy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Tym samym złożenie skargi na bezczynność, czy też przewlekłość organu jest możliwe dopiero po wniesieniu (odrębnego) ponaglenia z art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy. Ponaglenie musi mieć formę podania w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a., a więc musi być wniesione pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. W przedmiotowej sprawie skarga strony skarżącej na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia potwierdzającego uregulowanie opłaty z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności nie została poprzedzona złożeniem ponaglenia. Podkreślić przy tym należy, że organ w odpowiedzi na skargę z 22 czerwca 2023 r. potwierdził brak dokonania tej czynności przez stronę skarżącą, która to jest warunkiem niezbędnym do prawidłowego wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Brak ponaglenia czyni zaś skargę niedopuszczalną. Wskazać należy, że nadesłane przez stronę skarżącą pismo z dnia 6 września 2022 r. nie stanowi ponaglenia. Pismo to nie jest bowiem skierowane do organu wyższego stopnia (za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie), ani nie zawiera żądania stwierdzenia, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Należy uwzględnić również, że art. 37 § 2 k.p.a. wprowadza szczególny wymóg ponaglenia w postaci jego uzasadnienia. Strona winna zatem powołać argumenty własne dotyczące zarzucanej bezczynności/przewlekłego prowadzenia postępowania. Dokumentu spełniającego wskazane warunki, brak jest również w aktach administracyjnych przekazanych przez organ wraz ze skargą. Tym samym, strona skarżąca przed zainicjowaniem przedmiotowego postępowania sądowo-administracyjnego, nie wyczerpała wskazanego trybu ponaglenia. Mając powyższe na uwadze - wobec braku ponaglenia w aktach administracyjnych i niewykazania przez stronę skarżącą, że ponaglenie zostało wniesione - Sąd odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w świetle którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis w przypadku pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.