II SA/Kr 1216/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie : ASR WSA Anna Kopeć (spr.) WSA Małgorzata Łoboz Protokolant : starszy referent sądowy Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi B. S., P. S. i Z. S. na decyzję nr 267/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie dnia 11 lipca 2023 r., znak: WOB.7721.128.2023.NOGI w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie solidarnie na rzecz skarżących B. S., P. S. i Z. S. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Sączu dla Powiatu Nowosądeckiego decyzją z dnia 20 stycznia 2023 r., nr 54/2023, znak: OAE-530-208/21 na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nakazał właścicielom obiektu - B. S., Z. S., P. P. - wykonać rozbiórkę wiaty o konstrukcji drewnianej o wymiarach 5,07 m x 5,67 m, pełniącą funkcję zadaszonego miejsca postojowego, zlokalizowanej na działkach nr [...] i [...] (obręb P. ) położonej w miejscowości P., gm. K. w ciągu drogi powiatowej (nr [...] K K.-P.) w odległości 4,95 m od krawędzi jezdni, wykonanej w sposób niezgodny z przepisami. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez B. S., P. P. oraz Z. S. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia 11 lipca 2023 r., znak: WOB.7721.128.2023.NOGI utrzymał w mocy zaskarżona decyzję, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn., zm. dalej: k.p.a.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 z późn. zm., dalej: Pr. bud.). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 30 listopada 2021 r. pracownicy PINB przeprowadzili czynności kontrolne na działce nr [...] i [...] w m. P. . Ustalono, że na przedmiotowej działce znajduje się wiata pełniąca funkcję zadaszenia na samochód o wymiarach 5,07m x 5,67m o wysokości 5,0m, zlokalizowana w odległości 4,95m od krawędzi jezdni drogi powiatowej, wyposażona w instalację elektryczną zasilaną z budynku mieszkalnego Obecni w trakcie kontroli P.P. B. i M. S. zeznali do protokołu, że przedmiotową wiatę wybudowali ok. 3 lata temu bez dokonywania żadnych czynności urzędowych w tym bez uzgodnienia z zarządcą drogi powiatowej. Do protokołu dołączono szkic sytuacyjny, dokumentację fotograficzną z uwzględnieniem wniosku P.P. B. i M. S. z dnia 8 listopada 2021 r. o udzielenie zgody na zbliżenie do krawędzi jezdni skierowanego do Powiatowego Zarządu Dróg w N. Pełnomocnik B. S. przesłał uwierzytelnioną za zgodność z oryginałem kopię odpisu aktu poświadczenia dziedziczenia o nabyciu spadku po zmarłym M. S. przez B. S., Z. S. oraz P. P. oraz pisma P. sp. z o.o. z dnia 26 stycznia 2022 r. dot. uwzględnienia wznowienia lokalizacji wiaty na dz. nr [...] w m. P. . Ponadto do akt sprawy dołączono pismo P. , że w odniesieniu do przedmiotowej wiaty nie stwierdza kolizji w/w obiektu z siecią gazową, uzgodnienie lokalizacji wiaty przez T. S.A. z dnia 26 kwietnia 2022 r. oraz zgodę na lokalizację istniejącej wiaty wyrażoną przez Powiatowy Zarząd Dróg w N. z dnia 26 lipca 2022 r. Postanowieniem z dnia 5 maja 2023 r. organ odwoławczy zlecił PINB na podstawie art. 136 k.p.a. uzupełnienie materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie oględzin. PINB przesłał uzupełniony materiał dowodowy. MWINB przypomniał, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest ocena zasadności i prawidłowości orzeczenia przez PINB o nakazie rozbiórki "wiaty o konstrukcji drewnianej o wymiarach 5,07 m x 5,67 m, pełniącą funkcję zadaszonego miejsca postojowego, zlokalizowanej na działkach nr [...] i [...] (obręb P. ) położonej w miejscowości P., gm. K. w ciągu drogi powiatowej (nr [...] K K.-P.) w odległości 4,95 m od krawędzi jezdni, wykonanej w sposób niezgodny z przepisami". Jak wynika z akt sprawy, B. i M. S. w 2018 r. na działce nr [...] i [...] w m. P. wybudowali wiatę pełniąca funkcję zadaszenia na samochód o wymiarach 5,07m x 5,67 m o wysokości 5,0 m, zlokalizowana w odległości 4,95 m od krawędzi jezdni drogi powiatowej. Nadto przedmiotowa wiata została wyposażona w instalację elektryczną zasilaną z budynku mieszkalnego. Z punktu widzenia prawa budowlanego obiekt budowlany należy kwalifikować przede wszystkim ze względu na jego przeznaczenie, czyli funkcję jaką ma pełnić. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że wiata nie może być zaliczona ani do obiektów małej architektury, ani do tymczasowych obiektów budowlanych, nie jest też budynkiem (art. 3 pkt 2). Należy ją zaliczyć do budowli. Organ I instancji wobec prawidłowego zakwalifikowania przedmiotowego obiektu jako wiata, w uzasadnieniu decyzji oparł się na art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania skarżonej decyzji, zgodnie z którego treścią nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe - przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Wobec powyższego, budowa przedmiotowej wiaty o wym. 5,07m x 5,67m sytuowanej na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny zwolniona była spod reglamentacji prawnobudowlanej w postaci obowiązki) uzyskania pozwolenia na budowę oraz dokonania skutecznego zgłoszenia. Dalej przypomniano stanowisko przyjęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w Uchwale Składu 7 Sędziów z dnia 3 października 2016 r. sygn. akt II OPS 1/16, zgodnie z którym: do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia mogą być stosowane przepisy art 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine. Powołany przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 Pr. bud. stanowi, iż: "W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach". MWINB przychylił się do stanowiska, iż pojęcie "przepisy", użyte w art. 50 ust. 1 pkt 4 Pr. bud., obejmuje również przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225, dalej: Rozporządzenie). Przyjęcie, że sporny obiekt jest wiatą nie wyklucza uznania, że pełni on funkcję zadaszonego miejsca postojowego - przeciwnie, należy zauważyć, że miejsce postojowe będzie co do zasady miało konstrukcję charakterystyczną dla wiaty. W przedmiotowym stanie faktycznym organ I instancji dokonał analizy usytuowania przedmiotowej wiaty wobec pełnionej funkcji użytkowej zadaszenia stanowiska postojowego w tym rozważył § 19 Rozporządzenia w tym pkt 5 i 6 odnoszących się do zadaszonych miejsc postojowych dla zabudowy jednorodzinnej. W myśl § 19 ust. 2 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia stanowiska postojowe, w tym również zadaszone, oraz otwarte garaże wielopoziomowe należy sytuować na działce budowlanej w odległości od granicy tej działki nie mniejszej niż - dla samochodów osobowych: 3 m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie. Jak z kolei wynika z protokołu oględzin przeprowadzonych przez upoważnionych pracowników PINB w dniu 12 czerwca 2023 r., przedmiotowa wiata została usytuowana w odległości od 2,44m do 2,87m od granicy dz. nr [...] z dz. nr [...]. W sytuacji gdy lokalizacja przedmiotowej wiaty pełniącej funkcję zadaszonego miejsca postojowego jest sprzeczna z przepisami rozporządzenia, organ I instancji zasadnie wszczął i prowadził postępowanie administracyjne w oparciu o przepisy art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane, co z kolei skutkowało koniecznością zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 Pr. bud. już tylko z powodu niezgodności lokalizacji przedmiotowej wiaty na gruncie § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a Rozporządzenia. W przedmiotowej sprawie okoliczność wykonania robót budowlanych z naruszeniem przepisów prawa, jak o tym mówi art. 50 ust. 1 pkt 4 Pr. bud., wywołana jest samym faktem wykonania tych robót w konkretnym miejscu, a mianowicie w granicy z działką sąsiednią, a wskutek tego niezgodnie § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a Rozporządzenia. W niniejszej sprawie brak jest więc możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych. MWINB na podstawie zgromadzonego przez PINB materiału dowodowego podzielił stanowisko organu I instancji, iż istnieją podstawy do zastosowania trybu art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, zatem zasadnie PINB nakazał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. rozbiórkę wiaty o konstrukcji drewnianej o wymiarach 5,07m x 5,67m, pełniącą funkcję zadaszonego miejsca postojowego, zlokalizowanej na działkach nr [...] i [...] (obręb P. ) położonej w miejscowości P., gm. K. Organ wziął pod uwagę zarzuty skarżących dotyczące wadliwości dokonanych przez PINB pomiarów odległości spornej wiaty od granicy działki, co znalazło odzwierciedlenie w postanowieniu MWINB z dnia 5 maja 2023 r., nr [...], znak: WOB.7721.128.2023.NOGI, którym to na podstawie art. 136 k.p.a. zlecono PINB uzupełnienie materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie oględzin na terenie działek nr [...] i [...] w m. P. , gm. K. nakierowanych na bezsprzeczne ustalenie lokalizacji wiaty w stosunku do granicy działki. Powyższy obowiązek zrealizował PINB sporządzając stosowny szkic sytuacyjny na zeskanowanej mapie ewidencyjny i zasadniczej pozyskanej z zasobów Starostwa Powiatowego w dniu 14 czerwca 2023 r. z którego wynika, przedmiotowa wiata znajduje się w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki. Na marginesie wskazano, że wymiary obiektu wskazane w ww. protokole oględzin różnią się nieznacznie (2 cm) od wskazanych w skarżonej decyzji, zatem mieszczą się w granicach błędu i nie wymagają reformowania decyzji w tym zakresie. Odnosząc się do stanowiska stron, iż przedmiotowa wiata "może w wybudowanym miejscu istnieć i jej lokalizacja jest zgodna z przepisami prawa (zwłaszcza, po uzyskanych uzgodnieniach), a pełnić może bardzo różne funkcje - nie tylko z przeznaczeniem dla postoju pojazdów" wskazano, że główna funkcja jaką obecnie pełni wiata jest jednoznaczna, a ponadto nie była i nie jest w dalszym ciągu negowana przez strony postępowania, co z kolei implikuje uznaniem jej jako zadaszone miejsce postojowe. Co więcej, organ nie może opierać się na oświadczeniu pełnomocnika stron, że wiata może pełnić inne funkcje niż zadaszone, bowiem jest to hipotetyczne oświadczenie określające zdarzenie przyszłe i niepewne. Nadto przedstawione w piśmie stanowisko stron nie stanowi jednoznacznej deklaracji, że przedmiotowa wiata kategorycznie nie będzie użytkowana jako zadaszonego miejsca postojowego. Z tego też względu, organ odwoławczy nie może zgodzić się ze stanowiskiem pełnomocnika stron. W kwestii adresata nałożonego obowiązku wskazano, że niewątpliwie w niniejszym przypadku roboty budowlane związane z budową przedmiotowej wiaty zostały zakończone, wobec czego prawidłowo obowiązek rozbiórki obiektu nałożono na właścicieli dz. nr [...] i [...] - B. S. oraz na P. P. oraz Z. S., którzy to na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia Repertorium A Nr [...] spisanego w dniu 20 grudnia 2021 r. wraz z B. S. nabyli spadek z dobrodziejstwem inwentarza po zmarłym M. S.. Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie B. S., P. S. (wcześniej: P. P.) i Z. S.. Zaskarżonej decyzji zarzucili 1) naruszenie prawa materialnego, tj.; - art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm., dalej "pb"). - § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm., dalej "rozp") poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a tym samym przyjęcie, iż w ustalonym stanie faktycznym organ może nakazać rozbiórkę legalnej (w pełni zgodnie z przepisami wybudowanej) wiaty, podczas gdy niezgodna z jednym przepisem jest jedynie lokalizacja miejsca postojowego, jakie mieści się pod wiatą; 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 7a i 8 oraz art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. poprzez: - oparcie rozstrzygnięcia niezgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i bez uwzględnienia słusznego interesu strony oraz nie podjęcie wszystkich możliwych czynności do dokładnego zbadania sprawy, a w konsekwencji pobieżne jej zbadanie i operacie rozstrzygnięcia na błędnie ustalonym stanie faktycznym. - nie rozstrzygnięcie wątpliwości przy stosowaniu przepisów prawa na korzyść strony; - brak uzasadnienia dlaczego organy nakazały rozbiórkę wiaty, podczas gdy sama wiata jest obiektem legalnym (co potwierdziły ustalenia obu organów), a niezgodne jest z przepisami jedynie umiejscowienie miejsca postojowego, które mieści się pod wiatą. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o umorzenie postępowania administracyjnego, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów - zdjęć oraz oświadczenia - na okoliczność zmiany przeznaczenia wiaty w części od kwestionowanej granicy, poprzez wydzielenie pełną ścianą pomieszczenia gospodarczego o szer. 102 cm, przez co znajdujące się pod wiatą miejsca postojowe usytuowane zostały w odległości znacznie przekraczającej minimalne wskazane w § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a tym samym wydana decyzja jest bezprzedmiotowa i można uznać, iż została wykonana. W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonana według tak określonych kryteriów kontrola sądowa zaskarżonej decyzji wykazała, że narusza ona przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności należy wskazać, że nie budzą wątpliwości ustalenia faktyczne: B. i M. S. w 2018 r. na działce nr [...] i [...] w m. P. wybudowali wiatę o wymiarach 5,07 m x 5,67 m o wysokości 5,0 m oraz, że wiata ta pełniła funkcję zadaszenia na samochód. Wiata została usytuowana w odległości od 2,44 m do 2,87 m od granicy dz. nr [...] z dz. nr [...]. Prawidłowo ustalono spadkobierców po zmarłym M. S. i prawidłowo to właśnie obecnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości uznano za strony postępowania oraz adresatów decyzji. Prawidłowo uznano, że budowa wiaty nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, jak również, że nie wyklucza to zastosowania przepisu art. 50 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego. Należy również zgodzić się z organem I instancji, który uznał wiatę stanowiącą przedmiot postępowania za zadaszone stanowisko postojowe w rozumieniu § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten wymaga, aby stanowiska postojowe, w tym również zadaszone sytuować na działce budowlanej w odległości od granicy tej działki nie mniejszej niż dla samochodów osobowych: 3 m – w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie. Niewątpliwie w okolicznościach niniejszej sprawy ta odległość nie była zachowania, decyzja organu I instancji była więc co do zasady prawidłowa. W ramach postępowania odwoławczego przeprowadzono uzupełniający dowód z oględzin w dniu 12 czerwca 2023 r., natomiast zaskarżona decyzja została wydana w dniu 11 lipca 2023 r. Skarga została przesłana przesyłką poleconą nadaną w urzędzie pocztowym w dniu 18 sierpnia 2023 r. (koperta k. 12 akt sądowych). Do skargi zaś dołączono fotografie oraz oświadczenie B. S. o zmianie części przeznaczenia wiaty - w części od strony działki nr [...] na szerokości 102cm wzdłuż całej ściany - na pomieszczenie gospodarcze. W oświadczeniu stwierdza się, że wydzielenie nastąpiło trwale, pełną ścianką z płyt OSB na konstrukcji z drewnianych belek, pomalowaną na kolor pozostałych ścian i elementów konstrukcyjnych wiaty. Tym samym zmianie uległa lokalizacja miejsc postojowych, które obecnie znajdują się w odległości 3.46m do 3.89m od granicy tych nieruchomości, Co istotne – skarżący nie wskazali, kiedy nastąpiła ta istotna zmiana stanu faktycznego. Ponieważ między oględzinami (które potwierdzały wcześniejszy stan faktyczny, aktualny na datę wydania decyzji przez organ I instancji) a wydaniem decyzji przez MWINB upłynął niemal miesiąc czasu, nie można wykluczyć, że już w dacie wydawania decyzji przez MWINB miejsca postojowe były odsunięte od granicy działki. Z tego względu Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy zweryfikuje wskazaną przez skarżących zmianę okoliczności faktycznych i oceni ją z punktu widzenia zastosowania przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz ustawy Prawo budowlane. Jeżeli potwierdzi się, że po wykonaniu wskazanych w powyższym oświadczeniu robót, aktualnie przepisy nie są naruszone i brak jest podstaw do zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, organ odwoławczy uchyli decyzję organu I instancji i umorzy postępowanie. W świetle powyższego, z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności tj. naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 997 zł składa się: kwota 500 zł tytułem uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego stronę skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.) oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1044 z późn. zm).