II OZ 707/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 października 2023 r. sygn. akt II SA/Sz 784/23 odrzucające skargę Z. T. na postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 30 maja 2023 r. nr ... w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 20 października 2023 r. sygn. akt II SA/Sz 784/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 w zw. z art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), odrzucił skargę Z. T. na postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 30 maja 2023 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Z. T. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą na postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego z 30 maja 2023 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z 28 marca 2023 r. zmieniającej decyzję w przedmiocie realizacji inwestycji drogowej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 4 września 2023 r., skarżący został wezwany do usunięcia, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, braków formalnych skargi, poprzez podanie swojego numeru PESEL oraz nadesłanie dwóch odpisów skargi z 25 lipca 2023 r. opatrzonych własnoręcznym podpisem bądź kserokopii skarg uwierzytelnionych własnoręcznym podpisem, celem doręczenia uczestnikom postępowania, z pouczeniem, że nieusunięcie ww. braków spowoduje odrzucenie skargi. Ponadto, odrębnym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Sądu z 4 września 2023 r., skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 100 zł oraz pouczony, że nieusunięcie tego braku w terminie siedmiu dni spowoduje odrzucenie skargi. Przesyłka sądowa zawierająca ww. wezwania, z uwagi na niemożność jej doręczenia skarżącemu na adres wskazany w skardze, została złożona w placówce pocztowej w dniu 11 września 2023 r., na okres czternastu dni z adnotacją o nie doręczeniu przesyłki, o czym powiadomiono stronę skarżącą umieszczając stosowne zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej (awizo). Powtórnego awiza dokonano w dniu 19 września 2023 r. Ponieważ adresat, po upływie czternastu dni liczonych od dnia pozostawienia przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym, nie odebrał przesyłki, urząd ten w dniu 26 września 2023 r. zwrócił przesyłkę Sądowi z adnotacją "Zwrot. Nie podjęto w terminie" (k. 18 akt sądowych). W terminie siedmiodniowym skarżący nie usunął ww. braków formalnych skargi. Z notatki urzędowej sporządzonej w dniu 13 października 2023 r. wynika, że w dokumentach księgowych opłat sądowych nie stwierdzono wpłaty wpisu sądowego do przedmiotowej sprawy (k. 19 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie powołał się na przepisy art. 57 § 1, art. 46 § 2 pkt 1 lit. b), art. 47 § 1, art. 49 § 1, art. 58 § 1 pkt 3, art. 230 § 1 i 2, art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. oraz art. 73 § 1 p.p.s.a. Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, iż skarżący nie odebrał przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi (poprzez podanie swojego numeru PESEL oraz nadesłanie odpisów skargi) oraz odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, pomimo jej dwukrotnego prawidłowego awizowania przez operatora pocztowego w dniu 11 września 2023 r. oraz 19 września 2023 r., w miejscu (pod adresem adresie) wskazanym w skardze. W takiej sytuacji, skuteczne doręczenie przedmiotowego wezwania sądowego nastąpiło 25 września 2023 r. Siedmiodniowy termin do usunięcia braków skargi upłynął 2 października 2023 r. (poniedziałek). Skarżący pomimo wezwania, w terminie ustawowo przewidzianym, nie usunął stwierdzonych braków skargi, co uniemożliwia nadanie temu pismu dalszego biegu. Mając powyższe na uwadze Sąd, odrzucił skargę. Zażalenie na ww. postanowienie wniósł Z. T. wskazując, że nie otrzymał podwójnego awizo i nie mógł uzupełnić braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W zaskarżonym postanowieniu Sąd Wojewódzki przyjął prawidłowo, iż pomimo skutecznego wezwania do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi skarżący, w zakreślonym terminie, nie nadesłał wymaganej ilości jej odpisów, numeru PESEL oraz nie opłacił wpisu, co uzasadniało odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 220 § 3 p.p.s.a. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że Sąd Wojewódzki zasadnie wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu, pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22 niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. Odnosząc się natomiast do braku odpisów skargi, wskazać należy, że zgodnie zaś z art. 47 § 1 p.p.s.a., do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Stosownie do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13 niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Nadto przepis art. 220 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Do uiszczenia opłaty obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie (art. 214 § 1 p.p.s.a.). W przypadku nieuzupełnienia braków fiskalnych w wyznaczonym terminie po stronie sądu powstaje bezwzględny obowiązek odrzucenia skargi. Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. ustawowy termin do uzupełnienia braków formalnych wynosi 7 dni. W wypadku stwierdzenia przez sąd nieuzupełnienia braków formalnych w terminie siedmiu dni, po stronie sądu powstaje bezwzględny obowiązek odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Ponadto zaznaczyć należy, że zastosowany w sprawie tryb doręczenia z art. 73 p.p.s.a. rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało skutecznie doręczone adresatowi. Ustanowienie przez ustawodawcę tego rodzaju doręczenia podyktowane jest potrzebą ochrony biegu postępowania sądowego przed jego zatamowaniem wskutek nieodebrania pisma sądowego przez stronę. Co ważne domniemanie w zakresie skutecznego doręczenia przesyłki może zostać obalone, gdy adresat wykaże, że mimo zastosowania tej formy doręczenia pismo nie zostało doręczone z przyczyn od niego niezależnych (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. R. Hausera, M. Wierzbowski. Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2011, str. 384-385 i powołane tam orzeczenia NSA). Do obalenia domniemania doręczenia w trybie art. 73 p.p.s.a. nie jest wystarczające samo twierdzenie strony, że nie zostało jej doręczone ani pismo sądowe, ani awizo. W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił żadnych konkretnych okoliczności lub dokumentów wskazujących w sposób przekonujący, że nie otrzymał informacji o awizowaniu przesyłki, a za takie nie mogą zostać uznane kopie dokumentów dołączonych do zażalenia. W szczególności skarżący nie wykazał aby skorzystał z postępowania reklamacyjnego przed urzędem Poczty Polskiej. Tymczasem w aktach sprawy znajduje się dokument urzędowy w postaci druku doręczenia przesyłki sądu z którego wynika, że dokonano dwukrotnego awizowania przez operatora pocztowego w dniach 11 września 2023 r. i 19 września 2023 r. W takim stanie sprawy uprawnione było wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego, że siedmiodniowy termin do usunięcia braków skargi upłynął bezskutecznie 2 października 2023 r., co warunkowało orzeczenia o odrzuceniu skargi. W rezultacie podane w zażaleniu okoliczności nie mogły podważyć zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podkreślić trzeba, że przytoczone wyżej przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych i fiskalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Postępowanie przed sądem administracyjnym jest postępowaniem sformalizowanym i wymaga spełnienia określonych wymogów dla skuteczności podejmowanych czynności. W niniejszej sprawie skarżący, nie kwestionuje, że nie uzupełnił braków formalnych i fiskalnych skargi, zatem Sąd Wojewódzki miał obowiązek orzec o odrzuceniu skargi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. ----------------------- 5