II OZ 209/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej B. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1082/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej B. w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 8 kwietnia 2022 r. znak 316/OPON/2022 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: umorzyć postępowanie zażaleniowe. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1082/22, po rozpoznaniu w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej B. w W. (dalej jako skarżąca lub Wspólnota) na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 8 kwietnia 2022 r. znak 316/OPON/2022 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wniosku Wspólnoty o wstrzymanie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 28 grudnia 2021 r. nr 352/B/2021, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Sąd na wstępie wyjaśnił jakie są przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu i jakie obowiązki w tym zakresie spoczywają na stronie domagającej się wstrzymania wykonania o jakim mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd, po przeanalizowaniu wniosku skarżącej stwierdził, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie ponieważ skarżąca nie wykazała, aby wykonanie decyzji objętych wnioskiem o wstrzymanie wykonania wiązało się z trudnymi do odwrócenia skutkami lub znaczną szkodą. Wobec braku dokumentów obrazujących aktualną sytuację finansową Sąd uznał, że nie było możliwe dokonać oceny czy skarżącej grozi wyrządzenie znacznej szkody. Sąd wyjaśnił, że niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody nie ocenia się abstrakcyjnie, lecz każdorazowo należy je ocenić w świetle okoliczności danej sprawy. Nie można bowiem wstrzymać wykonania decyzji wyłącznie opierając się na ogólnikowych stwierdzeniach, gdyż w takim przypadku instytucja wstrzymania wykonania nie miałaby charakteru wyjątkowego, a powszechny. W ocenie Sądu, nie wystarczające było formułowanie ogólnikowych twierdzeń. Niezbędne było staranne zobrazowanie opisanej we wniosku sytuacji, w tym szczególnie rzetelne określenie rozmiaru ewentualnej szkody oraz jej wpływu na sytuację ekonomiczną strony. Wobec tego wskazał, że skarżąca nie wykazała, że w niniejszej sprawie występuje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Za znaczną szkodą nie przemawia możliwość realizacji robót budowlanych. Z istoty decyzji o pozwoleniu na budowę wynika bowiem, że inwestor może realizować określone roboty budowlane. Skutki natomiast późniejszych nieprawidłowości czy ewentualnego wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego obciążają wyłącznie inwestora. To on bowiem poniesie ciężar ewentualnego usunięcia wadliwie wykonanych robót. Sąd podkreślił, że rozpoznając wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu, Sąd nie ocenia argumentacji samej skargi, ani prawidłowości wydania zaskarżonego aktu pod kątem zgodności z prawem ale to, czy wykonanie tego orzeczenia, jeszcze przed prawomocnym jego skontrolowaniem, może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ewentualna niezgodność decyzji z przepisami prawa nie jest i nie może być oceniana na tym etapie postępowania sądowego. Takie kwestie zostaną dopiero rozstrzygnięte w orzeczeniu kończącym postępowanie. Pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. Zarzuca naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik postępowania tj.: art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez wydanie postanowienia o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 28 grudnia 2021 r. nr 352/B/2021 w wyniku uznania, iż skarżąca nie wykazała, aby wykonanie decyzji objętych wnioskiem o wstrzymanie wiązało się z trudnymi do odwrócenia skutkami lub znaczną szkodą, podczas gdy skarżąca uzasadniła swoje stanowisko dowodami z dokumentów załączonymi do skargi w postaci: zdjęć wjazdu na Osiedle Wspólnoty Mieszkaniowej B., zdjęć ogrodzenia, które należy zdemontować, wydruku z KW nr [...] oraz wniosku inwestora z 24 czerwca 2022 r. o wydanie pilota do szlabanu oraz o zgodę współwłaścicieli nieruchomości na rozebranie części ogrodzenia załączonego do pisma skarżącej z dnia 12 sierpnia 2022 r. do których to dowodów Sąd I instancji nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ograniczając się jedynie do powołania standardowych orzeczeń w sprawie odmowy wstrzymania zaskarżonej decyzji. Na podstawie powyższego Wspólnota wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Wyrokiem 12 października 2022 r., sygn.. akt VII SA/Wa 1082/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Wspólnoty złożoną w niniejszej sprawie i uchylił zaskarżoną decyzję. Skarżąca oraz Inwestor Spółka A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosły odrębne skargi kasacyjne od powyższego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Postępowanie zażaleniowe w niniejszej sprawie podlega umorzeniu. Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie zaś art. 61 § 6 pkt 1 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę. Zatem uwzględnienie skargi powoduje, że zainicjowane wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji postępowanie traci rację bytu bowiem zakończenie postępowania wyrokiem uwzględniającym skargę powoduje, że zaskarżony akt nie wywołuje skutków a zatem nie podlega wykonaniu. Nie ma zatem zagrożenia, że powstaną okoliczności z art. 61 § 3 P.p.s.a. Potwierdza to treść art. 152 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez Sąd pierwszej instancji na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. W tej sytuacji po wydaniu przez Sąd I instancji wyroku uwzględniającego skargę zaskarżona decyzja nie wywołuje skutków prawnych (nie podlega wykonaniu), a tym samym kwestia dotycząca rozstrzygnięcia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji staje się bezprzedmiotowa. Także toczące się postępowanie zażaleniowe należy wówczas umorzyć jako bezprzedmiotowe bowiem zaskarżona decyzja do chwili rozpatrzenia skargi kasacyjnej przez NSA nie wywołuje skutków prawnych i nie podlega wykonaniu. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji uwzględnił skargę skarżącej i uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego. Od wyroku tego wniesiono skargi kasacyjne a zatem aktualnie wyrok jest nieprawomocny. Wobec powyższego postępowanie z wniosku skarżącej Wspólnoty o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe, ponieważ zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu z uwagi na art. 152 § 1 P.p.s.a., do dnia uprawomocnienia się wyroku Sądu I instancji, czyli do dnia rozpoznania ewentualnej skargi kasacyjnej od ww. wyroku. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Z przedstawionych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 i art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji