II GSK 934/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Marta Górniak po rozpoznaniu w dniu 24 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 320/20 w sprawie ze skargi W. A. na czynność materialno-techniczną Komendanta Stołecznego Policji z dnia 18 grudnia 2019 r. nr PA-B-S-47032/19/M/AB w przedmiocie wezwania do zdania broni wraz z amunicją oraz legitymacją do depozytu oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 października 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 320/20, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a.") oddalił skargę Wadima Augustynowicza (dalej jako: "skarżący") na czynność materialno-techniczną Komendanta Stołecznego Policji z dnia 18 grudnia 2019 r. w przedmiocie wezwania do zdania broni wraz z amunicją oraz legitymacją do depozytu. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 18 grudnia 2019 r. Komendant Stołeczny Policji, działając na podstawie art. 19 ust. 1a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 284; dalej jako: "ustawa o broni i amunicji"), wezwał skarżącego do zdania posiadanych egzemplarzy broni, amunicji do tej broni oraz legitymacji posiadacza broni, a także zaświadczeń uprawniających do nabycia broni do depozytu z uwagi na uzyskaną tego dnia informację uzasadniającą podejrzenie, że skarżący może należeć do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, tj. osób mogących stanowić zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Ze skierowanego do Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Stołecznej Policji pisma z Wydziału dw. z Przestępczością Przeciwko Życiu i Zdrowiu Komendy Rejonowej Policji Warszawa II z dnia 18 grudnia 2019 r. wynikało bowiem, że zachowanie skarżącego stanowi zagrożenie dla jego żony, co ustalone zostało na podstawie zeznań świadków. Skargę na powyższą czynność materialno-techniczną złożył skarżący. Sąd pierwszej instancji skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że nie jest sporne, iż w stosunku do skarżącego toczy się postępowanie wyjaśniające związane z groźbami karalnymi i naruszeniem nietykalności cielesnej. Spór w niniejszej sprawie, co podkreślił Sąd, sprowadzał się do oceny, czy w przedmiotowej sprawie ziściły się okoliczności do odebrania skarżącemu legalnie posiadanej broni. W ocenie Sądu pierwszej instancji organ dokonując zaskarżonej czynności prawidłowo uznał, że zachodzi obawa, iż skarżący może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Charakter wyjaśnianych czynów, ich okoliczności, sposób działania modus operandi, jak i grożąca skarżącemu kara, dają podstawy, zdaniem Sądu, do uznania, że skarżący może stanowić zagrożenie dla porządku publicznego. Ocena organu, co podkreślił Sąd, mieściła się w granicach uznania przyznanego organom Policji przez ustawodawcę na gruncie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji, i nie ma ono w żaden sposób, wbrew stanowisku skarżącego, charakteru arbitralnego. II Od przedmiotowego wyroku skarżący złożył skargę kasacyjną, zaskarżając orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił, w granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, to jest art. 19 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie oraz rozpoznanie sprawy również pod nieobecność skarżącego. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. W rozpoznawanej sprawie istota sporu prawnego dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem czynności materialno-technicznej Komendanta Stołecznego Policji w przedmiocie odebrania broni palnej, amunicji do tej broni, dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni oraz zaświadczeń uprawniających do nabycia broni nie stwierdził, aby czynność ta została dokonana z naruszeniem prawa, co skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej przedstawiono wyłącznie zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art.19 ust.1 pkt 1 i ust.1a ustawy o broni i amunicji. W związku z powyższym zauważyć należy, że odbieranie broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni osobom posiadającym broń zgodnie z przepisami w zasadniczym zakresie zostało uregulowane w art. 19 ust. 1 i ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Przepis art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji obejmuje sytuacje polegające na ujawnieniu okoliczności uzasadniających cofnięcie pozwolenia na broń palną lub unieważnienie karty rejestracyjnej broni pneumatycznej, które stanowią podstawę do odebrania broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. Nie jest to w powołanym przepisie powiedziane wprost, ale jest oczywiste, że chodzi o odebranie broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni w związku z możliwością wszczęcia lub wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną lub unieważnienia karty rejestracyjnej broni pneumatycznej. Wskazuje na to wspólny dla wszystkich przypadków wymienionych w art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji warunek odebrania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni mówiący o tym, że: "zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu". Jest oczywiste, że chodzi o zwłokę w sprawie dotyczącej cofnięcia pozwolenia na broń lub unieważnienia karty rejestracyjnej broni pneumatycznej, czyli wydania w tej sprawie podlegającej wykonaniu decyzji (art. 20 ustawy o broni i amunicji), prowadzającej do czynności powodujących uniemożliwienie osobie tracącej uprawnienie do posiadania broni używania broni zgodnie z jej zasadniczym przeznaczeniem (art. 18 ust. 8 i art. 22 ustawy o broni i amunicji). Wśród sytuacji wymienionych w art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji jest także przypadek wskazany w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, czyli sytuacja polegająca na tym, że osoba posiadająca pozwolenie na broń należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 ustawy o broni i amunicji. Z powyższego wynika, że na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji można odebrać broń, amunicję i dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie, która z tego powodu, że została skazana prawomocnym orzeczeniem Sądu za jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi zagrożenie dla siebie oraz porządku i bezpieczeństwa publicznego. Z kolei z art.19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji wynika, że Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami, przeciwko której toczy się postępowanie o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, do czasu prawomocnego zakończenia tego postępowania, na okres nie dłuższy niż 3 lata. Porównując oba wskazane wyżej przepisy ustawy można stwierdzić, że przepis art.19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji daje podstawę do odbierania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni przed skazaniem osoby posiadającej pozwolenie na broń prawomocnym orzeczeniem Sądu za jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W kontekście tego porównania zauważyć należy, że w przypadku skazania osoby posiadającej pozwolenie na broń prawomocnym orzeczeniem Sądu skazanie to nie jest wystarczającą podstawą odebrania broni, amunicji i dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni, gdyż ustawodawca wymaga, aby było to jeszcze uzasadnione tym, iż zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu, zaś w przypadku, gdy wobec takiej osoby toczy się postępowanie o takie przestępstwo wystarczającą przesłankę podjęcia takich samych czynności jest - uwzględniając literalne brzmienie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji - sam fakt, iż postępowanie jest w toku. Ponadto należy podkreślić, że przy wykładni art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji należy uwzględnić, że jedynie w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ustawodawca wprowadził niewzruszalne domniemanie prawne, w którym przesłanką domniemania jest skazanie prawomocnym orzeczeniem Sądu za określone przestępstwo, a wnioskiem domniemania uznanie, że osoba skazana stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Natomiast art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji nie dotyczy osób skazanych prawomocnym orzeczeniem Sądu za określone przestępstwa, lecz osób, wobec których toczy się postępowanie o te przestępstwa. Domniemanie prawne ustanowione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie ma w związku z tym zastosowania w sytuacjach opisanych w art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe oznacza, że sam fakt, iż przeciwko osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami toczy się postępowanie o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie jest wystarczającą podstawą do odebrania takiej osobie przez Policję broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni. Prowadzi to do wniosku, że dokonanie analizowanej czynności materialno-technicznej jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zachodzi obawa, że podejrzany o popełnienie przestępstwa z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 588/23; wyrok TK z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt P 43/12). Ponad wszelką wątpliwość w stosunku do skarżącego kasacyjnie toczyło się postępowanie związane z groźbami karalnymi i naruszeniem nietykalności cielesnej. Tak więc zasadnie Sąd pierwszej instancji ocenił, że prewencyjne zabezpieczenie broni, amunicji i legitymacji posiadacza broni ze względu na toczące się postępowanie, społeczną szkodliwość i okoliczności, w jakich doszło do czynów objętych wskazanym postępowaniem, miało na celu wyeliminowanie ewentualnego zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego lub porządku publicznego albo dla wolności i praw innych osób. Skoro bowiem przeciwko skarżącemu toczyło się takie postępowanie, to jego zachowanie, choć niepotwierdzone prawomocnym orzeczeniem Sądu, daje podstawę do założenia, że stwarza on zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego. W takich okolicznościach uznać należy, że wzgląd na bezpieczeństwo publiczne ma w tym przypadku pierwszeństwo nad interesem skarżącego polegającym na pozostawieniu mu prawa dysponowania bronią, na którą posiada pozwolenie. Z tych względów zarzuty skargi kasacyjnej uznać należało za bezzasadne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.