III FZ 489/23

SENTENCJA Dnia 23 listopada 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Lu 57/23 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi B.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 29 listopada 2022 r., nr 0601-IEE.711.292.2022.5 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 29 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Lu 57/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: "WSA") odmówił B.S. (dalej: "Skarżąca") przywrócenia terminu do uzupełnienia wpisu od skargi oraz zwrócił jej kwotę 100 zł uiszczoną tytułem uzupełnienia wpisu od skargi. Wymienione postanowienie, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W uzasadnieniu postanowienia, WSA wskazał, że instytucja przywrócenia terminu nie zasługuje na zastosowanie w przedmiotowej sprawie. W ocenie WSA, Skarżąca w sposób zawiniony uchybiła terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi, co powoduje negatywne dla Strony konsekwencje w postępowaniu sądowo administracyjnym. Na powyższe postanowienie Strona wniosła zażalenie. Wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, a także o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 29 listopada 2022 r. nr 0601-IEE.711.292.2022.5 w kwocie 100 zł zakreślonego – zarządzeniem o wezwaniu do uzupełnienia wpisu sądowego z dnia 31 stycznia 2023 r. Ewentualnie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na powyższe zażalenie, T.R.- Uczestnik, wniósł o jego oddalenie, jako całkowicie bezzasadnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja przywrócenia terminu ma na celu wyeliminowanie negatywnych skutków jego uchybienia w sytuacji, gdy do tego uchybienia doszło w rezultacie okoliczności niezawinionych przez stronę postępowania, zobowiązaną do dokonania określonej czynności procesowej w oznaczonym czasie. Zgodnie bowiem z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Ponadto w myśl art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem należy także dokonać czynności sądowej, której nie dokonano w terminie. Z przywołanych regulacji wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i skorzystanie z niej nie jest możliwe, gdy strona postępowania dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Innymi słowy, przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dla przykładu można wskazać, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się w orzecznictwie m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. akt III OZ 447/2). Podkreślenia wymaga, że Sąd, rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu, jest zobowiązany do podjęcia rozstrzygnięcia przede wszystkim na podstawie treści wniosku (podniesionych tam okoliczności faktycznych i racji prawnych) oraz dokumentów zebranych w aktach sprawy. Tym samym to do podmiotu wnioskującego o przywrócenie terminu należy takie umotywowanie wniosku, ewentualnie dodatkowe poparcie swoich twierdzeń niezbędną dokumentacją, aby w sposób możliwie wyczerpujący i przekonujący dla sądu administracyjnego uprawdopodobnić brak winy w niedochowaniu terminu. Przy czym, z uwagi na charakter działania sądu kasacyjnego, który sprowadza się jedynie do badania prawidłowości działania sądu pierwszej instancji, a nie do powtórnego merytorycznego rozpoznania danej sprawy, wspomniane okoliczności muszą zostać wykazane na etapie rozpatrywania wniosku o przywrócenie terminu przez sąd pierwszej instancji. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, po zbadaniu zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa oraz w granicach okoliczności faktycznych, w jakich orzekał WSA, stwierdza, że postanowienie to nie narusza prawa. Sąd pierwszej instancji uwypuklił, że sam wniosek przywrócenie terminu, który został wniesiony przez pełnomocnika Skarżącej w dniu 3 marca 2023 r. należało co do zasady uznać za dopuszczalny, jako wniesiony bez przekroczenia terminu, jednocześnie jednak stwierdził, że pełnomocnik Skarżącej nie uprawdopodobnił okoliczności, które wskazywałyby na brak winy w uchybieniu terminu. Odnosząc się do argumentacji przedmiotowego zażalenia, stwierdzić należy, że sprowadza się ono jedynie do kwestionowania prawidłowych ustaleń WSA. Zasadnie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA wyartykułował w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż zlekceważenie przez pełnomocnika treści wezwania, a także powoływanie się na takie okoliczności jak "nieprzeczytanie go do końca" celem usprawiedliwienia, nie świadczy o dbałości pełnomocnika, który podjął się prowadzenia sprawy, wręcz przeciwnie, świadczy o zlekceważeniu swoich obowiązków i braku dbałości o sprawy mocodawcy. Przywoływanie również takich argumentów jak to, iż "błądzenie jest rzeczą ludzką i nikt nie jest nieomylny" również nie zdołało wpłynąć na zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie sposób bowiem mówić o braku winy pełnomocnika, kiedy pełnomocnik jawnie dopuścił się niedbalstwa. Prawidłowo zatem WSA odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia wpisu od skargi. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 i art. 198 p.p.s.a.