II SA/Ke 607/23
Sądy administracyjne2023-12-14
Sygnatura
II SA/Ke 607/23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia
2023-12-14
Rodzaj
Wyrok WSA w Kielcach
Sędziowie
Dorota Pędziwilk-Moskal
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.) Sędzia WSA Jacek Kuza Protokolant Starszy inspektor sądowy Karolina Chrapkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2023 r. [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska oddala skargę.
UZASADNIENIE
Zaskarżaną decyzją z 11 sierpnia 2023 r. [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "Kolegium"), po rozpatrzeniu odwołania P. W. (zwanej dalej "Spółką"), utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Marszałka Województwa Ś. z 28 października 2022 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia Spółce opłaty za korzystanie ze środowiska (składowanie odpadów) za 2019 r. stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu złożonego 30 marca 2020 r. w kwocie [...]zł.
Materialnoprawną podstawę decyzji organu pierwszej instancji stanowiły przepisy art. 281 ust. 1, art. 288 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1973 ze zm., zwanej dalej "u.p.o.ś.") oraz art. 21 § 3, art. 53 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., zwanej dalej "O.p.").
W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że w okresie od 18 września 2019 r. do 3 października 2019 r. organ przeprowadził kontrolę Regionalnego Zakładu Zagospodarowania Odpadów we W. (dalej "Zakładu"), zarządzanego przez Spółkę, za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 sierpnia 2019 r. W ramach Zakładu funkcjonują instalacje zapewniające: mechaniczno-biologiczne przetwarzanie zmieszanych odpadów komunalnych (MBP), przetwarzacie odpadów zielonych i innych bioodpadów oraz składowisko odpadów. Instalacje te do 5 września 2019 r. posiadały status instalacji regionalnych. Zgodnie z nowelizacją przepisów wynikających z ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1579) z dniem 6 września 2019 r. regionalna instalacja do mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych oraz instalacja do składowania odpadów stały się instalacjami komunalnymi.
Jak wskazało Kolegium, czynności kontrolne dokonane przez organ wykazały nieprawidłowości w zakresie prowadzenia ewidencji odpadów, naliczenia i uiszczenia opłat za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów w 2018 r. i 2019 r. Co do 2018 r. prowadzone było odrębne postępowanie zakończone decyzją organu w sprawie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska (składowanie odpadów) za 2018 r. w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą ze złożonego wykazu, od której Spółka nie wniosła odwołania.
W efekcie przeprowadzonej kontroli Marszałek uznał, że odpady, które Spółka winna wykazać w wykazie za 2019 r. stanowią odpady o kodach:
- 20 03 01 (niesegregowane /zmieszane odpady komunalne) - 3.684,789 Mg,
- 19 12 12 (frakcja nadsitowa) - 3.009,244 Mg
- 19 08 01 (skratki) - 54,00 Mg
- 19 08 02 (zawartość piaskowników) - 31,74Mg
- 20 03 07 (odpady wielkogabarytowe) - 171,360 Mg
- 19 05 99 (inne niewymienione odpady) – 7.035,57 Mg,
- 19 05 03 (Kompost nieodpowiadający wymaganiom) - 337,15 Mg
i za takie odpady winna zostać uiszczona opłata. Stawki opłat za umieszczenie odpadów na składowisku, zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 2490, zwanym dalej "rozporządzeniem") oraz ogłoszone w obwieszczeniu Ministra Środowiska z dnia 3 października 2018 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie za środowiska za rok 2019 (M.P.2018.1038, dalej "obwieszczeniu"). Jednostkowa stawka opłaty za odpady o kodzie 20 03 01 oraz kodzie 19 12 12 wynosi [...] zł/Mg. Opłatę wyliczono jako iloczyn masy odpadów umieszczonych na składowisku odpadów oraz jednostkowych stawek za te odpady i stanowi ona kwotę [...]zł. Wniesioną na rachunek Urzędu Marszałkowskiego opłatę w wysokości [...] zł zaliczono na poczet wymierzonej opłaty, ustalając różnicę, tj. [...] zł. Zobowiązanie do wpłaty odsetek uzasadniono art. 53 O.p. Termin płatności opłaty przypadał na 31 marca 2020 r., zatem uzasadnione jest naliczanie odsetek od 1 kwietnia 2020 r.
Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczy Kolegium wskazało, że z protokołu z powyższej kontroli wynika m.in., że w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 30 sierpnia 2019 r. około 30% zmieszanych odpadów komunalnych przyjętych do Spółki zostało zdeponowane na składowisku odpadów "[...] (dalej "składowisko"). Nadto, odpady o kodzie 19 12 12 wytwarzane w tym okresie w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych również były deponowane na składowisku odpadów. Organ wskazał, że na podstawie oględzin składowiska oszacowano, że w kontrolowanym okresie na składowisko to trafiło około 30% zmieszanych odpadów komunalnych. Na podstawie zaś sprawozdań - zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów za 2017 r. i 2018 r. przedłożonych Marszałkowi ustalono, że w wyniku mechaniczno-biologicznego przetwarzania zamieszanych odpadów komunalnych w tych latach wytworzono odpady o kodzie 19 12 12 w ilości stanowiącej około 35% masy zmieszanych odpadów komunalnych poddanych odzyskowi.
W piśmie z 17 stycznia 2020 r. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej "WIOŚ") wyjaśnił, że od 5 listopada do 5 grudnia 2019 r. przeprowadził kontrolę w Spółce, podczas której stwierdzono m.in., że Spółka narusza posiadane pozwolenie zintegrowane poprzez składowanie odpadów o kodach: 19 12 12; 19 12 11; 20 03 01 i 20 02 0. Wizja lokalna na czaszy składowiska wykazała składowanie zmieszanych odpadów komunalnych, folii, plastików, papieru i tektury, a także opon, odpadów gumowych i odpadów zielonych w workach. Zgodnie zaś z posiadaną przez Spółkę decyzją, wśród odpadów przewidzianych do unieszkodliwiania na kwaterze nie wymieniono ww. odpadów. W protokole oględzin z 15 listopada 2019 r. WIOŚ wskazał m.in., że na podstawie wyników pomiarów przeprowadzonych w ramach oględzin na terenie kontrolowanej działalności ustalono, że zmagazynowano w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym wytworzone przez siebie odpady o kodzie 19 12 12 w części wschodniej działki w ilości 8.291,78 Mg.
Spółka w toku postępowania przesłała do organu wykaz zawierający informacje o zakresie korzystania ze środowiska oraz wysokości należnych opłat za 2019 r. Za odpady o kodzie 19 12 12 (frakcja nadsitowa) Spółka wykazała opłatę w wysokości [...] zł, a za odpady o kodzie 20 03 01 w wysokości [...] zł. Wysokość opłaty ogółem została określona w kwocie [...]zł.
Mając na uwadze tak zgromadzony materiał dowodowy sprawy, Naczelnik decyzją z 24 marca 2020 r. wymierzył Spółce opłatę za korzystanie ze środowiska za 2019 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania Kolegium decyzją z 8 września 2021 r. uchyliło powyższą decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, bowiem postępowanie wyjaśniające jest niewystarczające. Brak jest dowodów potwierdzających jednoznaczne stanowisko organu pierwszej instancji.
W toku ponownego rozpatrywania sprawy, organ dopuścił jako dowód w sprawie opinię biegłego, tj. "Opinię w sprawie ustalenia rodzaju i masy odpadów zdeponowanych w 2019 r. na składowisku "[...] we W.", sporządzoną na zlecenie organu w listopadzie 2021 r.
W wyniku uzupełnienia materiału dowodowego Naczelnik decyzją 20 stycznia 2022 r. wymierzył Spółce opłatę za korzystanie ze środowiska za 2019 r. Kolegium decyzją z 27 czerwca 2022 r. ponownie uchyliło decyzję ww. organu w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że w dalszym ciągu nie ustalono stanu faktycznego sprawy w sposób nie budzący wątpliwości, zwłaszcza w zakresie dotyczącym ilości zeskładowanych w 2019 r. na składowisku odpadów o kodzie 20 03 01 i 19 12 12. Kolegium, odnosząc się do oszacowanej ilości odpadów o tych kodach, które w 2019 r. były składowane na składowisku, stwierdziło, że organ nie wykazał i nie wyjaśnił, z czego konkretnie wynika i na jakiej podstawie przyjął wartości procentowe ilości przyjętych do przetworzenia odpadów o kodzie 20 03 01. Organ nie przedstawił żadnego sposobu wyliczenia zdeponowanych ok. 30% zmieszanych odpadów komunalnych, a ustalenia procentowe nie wynikają ze zgromadzonych w sprawie dowodów.
W toku ponownego rozpatrywania sprawy Naczelnik 17 sierpnia 2022 r. przeprowadził oględziny składowiska odpadów z udziałem stron postępowania oraz biegłego. W toku oględzin ustalono, że opłata za korzystanie ze środowiska obejmuje okres od 1 stycznia do 31 sierpnia 2019 r. i dotyczy składowania odpadów o kodach: 19 12 12 i 20 03 01. Składowanie odpadów na wierzchowinie (czaszy) składowiska w analizowanym okresie nie przekroczyły docelowej rzędnej składowiska określonej w instrukcji prowadzenia składowiska. Rozpoczęcie składowania odpadów nie zostało poprzedzone pomiarem rzędnej wierzchowiny (czaszy) składowiska i jej morfologii. Składowania odpadów o kodach 20 03 01 i 19 12 12 na wierzchowinie (czaszy) składowiska w 2019 r. Spółka zaprzestała z 31 sierpnia 2019 r. Uznano, że na etapie prowadzonego postępowania nie ma innej metody niż szacunkowe ustalenie ilości odpadów zdeponowanych na składowisku na podstawie będącej w posiadaniu organu dokumentacji.
W uzupełnienia opinii z 9 września 2022 r. biegły wskazał, że skarżąca Spółka naruszyła posiadane pozwolenie zintegrowane przez składowanie na czaszy (wierzchowinie) składowiska odpadów o kodach 19 12 12 (frakcja nadsitowa > 80 mmm), 20 03 01 i 20 02 01. Dodał, że przedstawione w ilości składowanych odpadów na czaszy składowiska o kodach 19 12 12 i 20 02 01 są ilościami szacunkowymi, gdyż nie ma innej metody ich oszacowania w prowadzonym postępowaniu i posiadanej przez organ dokumentacji. Procentową zawartość masy zdeponowanych odpadów na składowisku odpadów organ ustalił na podstawie czynności organoleptycznych, wykonanej dokumentacji fotograficznej i sprawozdań, która wynosiła: 30% - odpad 20 03 01 oraz 35% - odpad 19 12 12. Dalej biegły wyliczył udział frakcji nadistowej > 80mmm skierowanej na składowisko za lata 2017 - 2018, który wyniósł 35,09%. Wartość przyjęta przez organ to 35%, a błąd względny oszacowania wynosi 0,256%. Organ ilości te oszacował na podstawie czynności organoleptycznych, wykonanej dokumentacji fotograficznej i sprawozdań Spółki. Nie jest bowiem możliwe na podstawie sporządzonej przez organ i WIOŚ dokumentacji fotograficznej dokonanie ustaleń w zakresie procentowej ilości zeskładowanych odpadów o kodzie 20 02 01 i 19 12 12. Dokumentacja fotograficzna była podstawą stwierdzenia deponowania tych odpadów na czaszy składowiska i jednym z elementów ich szacowania w analizowanym okresie. Biegły zaznaczył, że Spółka nie kwestionowała treści protokołu kontroli organu przed jego podpisaniem, nie przedstawiła żadnych uwag i zastrzeżeń w terminie 7 dni od jego otrzymania. Nadto organowi nie przedłożono dowodów przeciwnych, w związku z czym dokumenty urzędowe stanowią niepodważalny dowód o masie zdeponowanych odpadów na składowisku. Autor opinii podkreślił, że nie było i nie jest możliwe ustalenie na podstawie pomiarów geodezyjnych przyrostu masy składowanych odpadów na składowisku w analizowanym okresie, gdyż w czasie kontroli brak było pomiarów wierzchowiny składowiska - rzędnej i jej morfologii na 1 stycznia 2019 r. Biegły ustalił, że masa odpadów, za które winna zostać uiszczona opłata za 2019 r. oszacowana przez organ w protokole kontroli z 3 października 2019 r., wynosi odpad o kodzie 19 12 12 - 3.009,244 Mg oraz odpad o kodzie 20 03 01 - 3.684,789 Mg.
Kolegium rozpatrując niniejszą sprawę stwierdziło, że Naczelnik prowadząc ponownie postępowanie ustalił z udziałem powołanego w sprawie biegłego i na podstawie całokształtu materiału dowodowego stan faktyczny sprawy w sposób jednoznaczny, w szczególności w zakresie dotyczącym ilości zeskładowanych w 2019 r. na składowisku odpadów o kodach 20 03 01 i 19 12 12. Podkreśliło, że Spółka podpisała protokół WIOŚ z przeprowadzonej kontroli i nie kwestionowała ustaleń, co do rodzaju odpadów, które w ocenie WIOŚ były składowane na składowisku odpadów. Zatem okoliczność składowania odpadów o kodach 20 03 01 oraz 19 12 12 nie jest w sprawie kwestionowana.
Kolegium podkreśliło, że organ prowadząc ponownie postępowanie wyjaśnił, że z pomiaru dokonanego na podstawie obserwacji składowiska wynika, iż od 1 stycznia do 31 sierpnia 2019 r. na składowisku odpadów zdeponowano ok. 30% zmieszanych odpadów komunalnych przyjętych do Zakładu. Zdaniem Kolegium, nie było i nie jest możliwe zastosowanie innych metod pomiaru, np. pomiaru geodezyjnego, co potwierdził biegły z zakresu gospodarki odpadami w opracowanej opinii. W protokole kontroli Marszałka Województwa Ś. nr [...] z
3 października 2019 r. przedstawiono zaś rodzaje, kody i masę przyjętych do Zakładu odpadów w podziale na dwa okresy czasowe, tj. od 1 stycznia do 31 grudnia 2018 r. oraz od 1 stycznia do 31 sierpnia 2019 r., co łącznie stanowi okres od
1 stycznia 2018 r. do 31 sierpnia 2019 r. Nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że w całym kontrolowanym okresie przyjęto 11.699,54 Mg odpadów o kodzie 20 03 01 oraz 223,24 Mg odpadów zielonych i innych bioodpadów, a w okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia 2019 r. (tj. 8 miesięcy 2019 r.) 12.282,63 Mg odpadów o kodzie 20 03 01 oraz 241,93 Mg odpadów zielonych i innych bioodpadów. Organ wymierzając Spółce opłatę za korzystanie ze środowiska za 2019 r. odniósł wartość procentową tylko i wyłącznie do 2019 r., tj. założył, że w 2019 r. na składowisko trafiło 30% zmieszanych odpadów komunalnych. Wyjaśnił, że w okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia 2019 r., na składowisku unieszkodliwiano również odpady o kodzie 19 12 12 wytworzone w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych. Podstawą ustalenia, że w 2019 r. na składowisku odpadów unieszkodliwiono odpady o kodzie 19 12 12 stanowiące ok. 35% masy zmieszanych odpadów komunalnych poddanych mechaniczno-biologicznemu przetwarzaniu w okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia 2019 r. były następujące dowody :
- ze zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów za 2017 r. oraz 2018 r. przedłożonych Marszałkowi przez Spółkę wynikało, że z mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych w ww. latach wytworzono odpady o kodzie 19 12 12 (frakcja nadsitowa) w masie stanowiącej ok. 35% masy zmieszanych odpadów komunalnych poddanych odzyskowi;
- przyjęto za wiarygodne dane zawarte w zbiorczych zestawieniach danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów za 2017 r. oraz 2018 r., bowiem dowodzą stanu faktycznego w kwestii wytworzonych odpadów;
- strumień odpadów komunalnych w latach 2017 - 2019 nie uległ zmianie. Do Zakładu kierowane były zmieszane odpady komunalne pochodzące z całego regionu gospodarki odpadami komunalnymi województwa świętokrzyskiego;
- technologia w zakresie mechanicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych, z których powstały odpady o kodzie 19 12 12, stosowana w latach 2017 - 2019 w tym Zakładzie nie uległa zmianie. Do ustalenia wysokości opłaty za korzystanie ze środowiska (składowanie odpadów) organ przyjął 35%.
Kolegium wskazało również, że potwierdzeniem powyższych ustaleń i obliczeń organu jest opinia biegłego specjalisty, z treści której wynika bezsprzecznie, że zdaniem biegłego oszacowana procentowa zawartość masy odpadów skierowanych na składowisko w okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia 2019 r., za które winna zostać uiszczona opłata wynosiła 30% - odpad o kodzie 19 12 12 oraz 35% - odpad o kodzie 20 03 01. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, biegły zawnioskował o przyjęcie oszacowanej przez organ w protokole kontroli z 3 października 2019 r. masy odpadów, za które winna być uiszczona opłata za 2019 r. w ilości: odpad o kodzie 19 12 12 - 3.009,244 Mg oraz o kodzie 20 03 01- 3.684,789 Mg. Powyższy wniosek biegły uzasadnił stwierdzeniem zawartym w protokole kontroli organu, z którego wynika, że Spółka nie zakwestionowała treści tego protokołu przed jego podpisaniem, jak też nie przedstawiła żadnych zastrzeżeń i uwag w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu oraz nie wniosła odwołania od decyzji organu z 7 maja 2020 r. w sprawie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska za 2018 r., potwierdzając tym samym, ustalony przez organ stan faktyczny, tj. oszacowane procentowe zawartości masy odpadów zeskładowanych na składowisku. W uzupełnieniu do powyższej opinii biegły podtrzymał powyższe stanowisko.
Nadto, w piśmie z 21 czerwca 2023 r., sporządzonym przez biegłego na zlecenie Kolegium celem uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie, biegły wyjaśnił, że organ przyjął, iż w 2019 r. na składowisku odpadów unieszkodliwiono odpady o kodzie 19 12 12 stanowiące ok. 35% masy zmieszanych odpadów komunalnych poddanych mechaniczno-biologicznemu przetwarzaniu w okresie od 1 stycznia do 31 sierpnia 2019 r. Do ustalenia opłaty za korzystane ze środowiska organ przyjął dokładnie 35% (na korzyść Spółki), a nie 35,09%. Biegły dodał, że błąd względny szacowania wynoszący 0,256% należy zatem rozumieć jako odchylenie od wartości przyjętej przez organ, tj. 35% (za 2019 r.) od wartości wynikającej ze "Zbiorczego zestawienia danych..." za 2017 r. i 2018 r., która wynosiła 35,09%. Błąd ten nie przekracza błędu pomiaru i nie ma wpływu na wysokość określonej opłaty. W ocenie biegłego, Spółka winna uiścić opłatę za 2019 r. za odpady o kodzie 19 12 12 w ilości 3.009,244 Mg i odpady o kodzie 20 03 01 w ilości 3.684,789 Mg. Opłata za korzystanie ze środowiska za 2019 r. została, zdaniem biegłego, ustalona przez Naczelnika prawidłowo.
Kolegium dodało, że po otrzymaniu powyższych wyjaśnień, Spółka przedstawiła opinie prywatne sporządzone przez doktora w dziedzinie nauk inżynieryjno-technicznych w dyscyplinie inżynieria środowiska, górnictwo i energetyka oraz posiadającego świadectwo kwalifikacji w zakresie gospodarowania odpadami, tj. składowania odpadów wydane przez Marszałka Województwa Ł.. W opiniach tych wskazano, że niewykazanie przez organ ze 100% pewnością, że 30% zmieszanych odpadów komunalnych trafiło na składowisko, powoduje, że dalsze wyliczenia nie mają sensu. Opłata za korzystanie ze środowiska za 2019 r. za składowanie na składowisku m.in. odpadów o kodach 20 03 01 i 19 12 12 winna stanowić odpowiednio 15% za kod 20 03 01 i 1,2% za kod 19 12 12.
W piśmie z 20 lipca 2023 r. Marszałek zauważył, że autor opinii przedstawionych przez Spółkę jest osobą powiązaną ze Spółką jako pracownik. Organ szczegółowo odniósł się do podniesionych w opiniach tych wniosków i uznał, że nie wnoszą one żadnych dowodów przeciwnych. Organ wskazał, że dokonał ustaleń ze 100% pewnością nie tylko przy udziale biegłego, ale też przy udziale Spółki, która potwierdziła stan faktyczny. Organ nie dał wiary argumentom Spółki i zaznaczył, że stoją one w sprzeczności z ustaleniami organu, poczynionymi m.in. o informacje, które wcześniej Spółka potwierdziła, a nawet się wzajemnie wykluczają. Organ uznał je za niewiarygodne w świetle zebranych dowodów. Do pisma organ załączył pismo biegłego z 19 lipca 2023 r., w którym wskazał on, że w pełni zgadza się z wyjaśnieniami organu i podziela jego stanowisko w sprawie.
Dodatkowo, pismem z 28 lipca 2023 r. biegły powołany przez organ odniósł się do argumentów opinii przedstawionych przez Spółkę i wyjaśnił, że zawarte w nich zarzuty są całkowicie niezasadne i bezpodstawne. Podtrzymał w całości swoje stanowisko wyrażone w opinii z 16 listopada 2021 r., jej uzupełnieniu z 16 września 2022 r., wyjaśnieniach z 21 czerwca 2023 r. oraz piśmie z 19 lipca 2023 r. Wskazał, że na podstawie materiału będącego w posiadaniu organu, w tym "Zbiorczych zestawień danych o rodzajach odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach służących do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów za 2017 r. i za 2018 r.", ustalił masę zdeponowanych odpadów na czaszy składowiska odpadów w okresie będącym przedmiotem sporu. Masę tak ustalonych odpadów przedstawiono w bilansie jakościowo-ilościowym, który jest zbieżny z ustaleniami organu i niekwestionowany przez Spółkę - protokół kontroli z 3 października 2019 r. W ocenie biegłego, masa odpadów, za które winna być uiszczona opłata za 2019 r. dla odpadów o kodzie 1912 12 wynosi 3.009,244 Mg i dla odpadów o kodzie 20 03 01 wynosi 3.684,789 Mg.
W piśmie z 10 sierpnia 2023 r. Spółka, odnosząc się do wyjaśnień organu dokonanych pismem z 20 lipca 2023 r. oraz stanowiska biegłego wyrażonego w piśmie z 28 lipca 2023 r. podtrzymała, że organ nie wykazał ze 100% pewnością, że 30% zmieszanych odpadów komunalnych o kodzie 20 03 01 trafiło na składowisko, a zatem dalsze wyliczenia nie mają sensu. Tym samym opłata za korzystanie ze środowiska za 2019 r. winna być ustalona w wysokości wskazanej przez Spółkę. Do pisma załączono prywatną opinię biegłego z 7 sierpnia 2023 r.
Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy w sprawie, a w szczególności twierdzenia zawarte w opinii biegłego specjalisty powołanego w sprawie przez organ, jej uzupełnieniu oraz dodatkowych wyjaśnieniach biegłego, Kolegium oceniło, że rozstrzygnięcie Marszałka jest zasadne. Załączona do akt sprawy opinia wraz z jej uzupełnieniem i wyjaśnieniami jest bowiem spójna i logiczna, stwierdzenia w niej zawarte są czytelne i jednoznaczne, w związku z czym Naczelnik zasadnie oparł swe rozstrzygnięcie m.in. na tej opinii. Z opinii biegłego wynika, że przedmiotem analizy był całokształt materiału dowodowego, w tym dokumenty i dowody zgromadzone w toku całego postępowania.
Nadto Kolegium podniosło, że Spółka nie zakwestionowała treści protokołu kontroli Marszałka przed jego podpisaniem, ani nie przedstawiła żadnych zastrzeżeń i uwag w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu, potwierdzając ustalony przez organ kontroli stan faktyczny. Spółka nie wniosła odwołania od decyzji Marszałka z 7 maja 2020 r. dotyczącej wymierzenia skarżącej opłaty za korzystanie ze środowiska w 2018 r. i uiściła należną kwotę na rachunek organu, w której to sprawie również dokonano oszacowania należnej opłaty za składowanie odpadów na podstawie wyników kontroli Marszałka i przyjęto, że na składowisko odpadów w 2018 r. trafiło 30% zmieszanych odpadów komunalnych przyjętych do Zakładu i 35% odpadów o kodzie 19 12 12. Analogicznie jak w decyzji za 2018 r. dokonano oszacowania za 2019 r., przy czym w obliczeniach uwzględniono okres 2019 r. objęty kontrolą.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wskazało, że ze stanowiska biegłego zawartego w opinii jasno wynika, iż nie przeprowadził oględzin spornego składowiska, gdyż nic one nie wniosą do sprawy. Na zeskładowane odpady na czaszy składowiska w 2019 r. zostały przemieszczone odpady w 2020 i 2021 r., które przykryły zeskładowane odpady. Nadto nie jest możliwe określenie przyrostu objętości składowanych odpadów o kodach 20 03 01 oraz 19 12 12 we wskazanym okresie na podstawie pomiarów geodezyjnych, gdyż docelowa rzędna składowania określona w instrukcji prowadzenia składowiska nie została przekroczona, a składowisko jest nadal eksploatowane.
Odnosząc się zaś do zarzutu niezapewnienia Spółce wystarczającego udziału w przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego, gdyż nie mogła przygotować się do udziału w oględzinach z udziałem biegłego, Kolegium wyjaśniło, iż strona brała udział w tych oględzinach, miała możliwość złożenia dodatkowych wyjaśnień, czy zapytań do biegłego, z czego skorzystała. Spółka miała również możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie, w tym ze sporządzoną przez biegłego opinią, jej uzupełnieniem i sprostowaniem tego uzupełnienia opinii, które zostało Spółce przez organ doręczone.
Kolegium, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, zauważyło, że brak określenia we własnym zakresie przez Spółkę w prawidłowej wysokości opłaty za składowanie odpadów musiało prowadzić do dopuszczenia metody szacunkowej, tak aby nie uchybić zasadzie ogólnej z art. 7 ust. 1 u.p.o.ś.
Z uwagi na charakter prowadzonej działalności polegającej na składowaniu odpadów, nie można było użyć metod wskazanych w art. 23 § 3 pkt 1-6 O.p., tj. metody porównawczej wewnętrznej, porównawczej zewnętrznej, remanentowej, produkcyjnej, kosztowej, czy też udziału dochodu w obrocie. Trzeba pamiętać, że przepisy Działu III Ordynacji podatkowej, w tym art. 23, stosuje się w sprawach ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska jedynie "odpowiednio" (art. 281 ust. 1 u.p.o.ś.). Metody oszacowania wymienione w art. 23 § 3 pkt 1-6 O.p. służą, co do zasady, określaniu podstawy opodatkowania. Dlatego zastosowanie niektórych z tych metod dla określenia opłaty za korzystanie ze środowiska z konieczności jest ograniczone i musi uwzględniać specyfikę działalności przedsiębiorstwa, z którą związane jest korzystanie ze środowiska. W tej sprawie uzasadnione było dokonanie oszacowania należnej opłaty za składowanie odpadów na podstawie obserwacji oraz analiz i własnych ustaleń organu, oceny organoleptycznej organu oraz opinii biegłego wraz z jej uzupełnieniem. Nadto ani organ pierwszej instancji, ani Kolegium nie stwierdziło błędów matematycznych w dokonanym wyliczeniu tej opłaty.
Odnosząc się do wniosku Spółki, Kolegium uznało, że przeprowadzenie rozprawy w tej sprawie nie jest niezbędne, gdyż stanowiska skarżącej oraz organu zostały sprecyzowane i dokładnie określone.
Mając powyższe na uwadze, Kolegium stwierdziło, że prawidłowo Naczelnik ustalił opłatę za korzystanie ze środowiska za 2019 r. jako różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu złożonego 30 marca 2020 r. w kwocie [...]zł. Organ przyjął, że stawka opłaty za odpady o kodach 20 03 01 i 19 12 12 wynosi [...] zł, zgodnie z ww. rozporządzeniem w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska i ogłoszonych w ww. obwieszczeniu w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska za 2019 r. Opłata wyliczona jako iloczyn masy odpadów umieszczonych na składowisku odpadów i jednostkowych stawek opłat za te odpady wyniosła [...] zł. Spółka wniosła opłatę w wysokości [...] zł, tym samym różnica wynosi [...] zł.
P. W. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zarzuciła powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie:
1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na:
- niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym nie ustalenie ze 100% pewnością, że na składowisko trafiło 30 % zmieszanych odpadów komunalnych, co powoduje że dalsze wyliczenia są pozbawione sensu. Niewątpliwie, aby ustalić ilość frakcji nadsitowej (35%), bezwzględnie konieczne jest jednoznaczne ustalenie wielkości strumienia odpadów komunalnych (30%) skierowanych rzekomo do składowania, a tego organ przy udziale biegłego nie dokonał;
- niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentom przedkładanych przez Spółkę - opinii biegłego mimo, że dokumenty te miały moc opinii prywatnej, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że na składowisko trafiło ok. 30 % zmieszanych odpadów komunalnych oraz ok. 35 % odpadów o kodzie 19 12 12 (frakcja nadsitowa) wytworzonych w procesie mechaniczno - biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych;
- niewyjaśnieniu hipotezy, że "w okresie od 01.01.2019-30.08.2019 na składowisko trafiło ok. 30 % zmieszanych odpadów komunalnych o kodzie 20 03 01 przyjętych przez RZZO we W. oraz odpady o kodzie 19 12 12 (frakcja nadsitowa) stanowiąca ok. 35 % masy zmieszanych odpadów komunalnych poddanych odzyskowi, które zostały zeskładowane na składowisku odpadów";
- niepowołaniu niezależnego biegłego, który ocenił by moc dowodową opinii sporządzonych przez biegłego na zlecenie organu oraz biegłego Spółki, który wykazał istotne błędy merytoryczne biegłego oraz Naczelnika, co doprowadziło do uznania, że na składowisko trafiło ok. 30 % zmieszanych odpadów komunalnych oraz ok. 35 % odpadów o kodzie 19 12 12 wytworzonych w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych;
- nieuwzględnieniu przedłożonych przez Spółkę prywatnych opinii i uznaniu, że stanowią wyłącznie polemikę z organem pierwszej instancji;
- niewyegzekwowaniu na biegłym powołanym przez organ szczegółowego odniesienia się do opinii prywatnej Spółki zgodnie z wezwaniem do przedłożenia samodzielnego stanowiska biegłego szczegółowo odnoszącego się do ww. opinii i dopuszczeniem jako dowód w sprawie lakonicznych twierdzeń, cyt.: "że te opinie są niezasadne i bezpodstawne", oraz cyt.: "podtrzymuje się stanowisko Marszałka", gdy miało być to szczegółowe, samodzielne stanowisko biegłego;
- przyjęciu jako dowód w sprawie stanowiska Marszałka zawartego w piśmie z 20 lipca 2023 r. zawierającego błędy merytoryczne i logiczne, co sugeruje, że przygotowała je osoba posiadająca wiadomości i doświadczenia życiowe osób mających wykształcenie ogólne, na co zwróciło uwagę Kolegium we wcześniejszych rozstrzygnięciach zobowiązujących Marszałka do wypowiadania się z pomocą biegłego;
- stwierdzeniu i uznaniu przez Kolegium, że opinia biegłego posiadającego wiadomości specjalne z zakresu naliczania opłat za korzystanie ze środowiska w zakresie składowania odpadów i z zakresu składowania odpadów, złożona przez Spółkę 10 sierpnia 2023 r. stanowiła dalszą polemikę ze stanowiskiem organu zawartym w piśmie z 20 lipca 2023 r. oraz stanowiskiem biegłego wyrażonym w piśmie z 28 lipca 2023 r. wobec stwierdzenia Kolegium, że nie posiada ono wiedzy specjalistycznej, by podważyć merytoryczność opinii biegłego;
- niewyjaśnieniu, dlaczego organ nie poinformował Spółki o zamiarze przeprowadzenia pomiarów oraz z jakiego powodu nie przygotował planu obserwacji, który wymagany jest przy tego typu pomiarach;
- na podnoszeniu, jako argumentu obciążającego Spółkę, faktu, że podpisała ona protokół z kontroli;
b) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpujący zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na Kolegium obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a., co przejawiło się utrzymaniem w mocy wadliwej decyzji Marszałka, wobec stwierdzenia Kolegium, że nie posiada ono wiedzy specjalistycznej, by podważyć merytoryczność opinii biegłego;
c) art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, a w konsekwencji na zupełnie bezpodstawnym przyjęciu, że:
- przedłożony przez Spółkę wykaz zawierający informacje o zakresie korzystania ze środowiska - składowanie odpadów na składowisku oraz wysokości należnych opłat za 2019 r. jest nieprawidłowy;
- na składowisko trafiło ok. 30 % zmieszanych odpadów komunalnych przyjętych do zakładu oraz ok. 35 % odpadów o kodzie 19 12 12 wytworzonych w tym okresie w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych, w sytuacji, gdy organ przy udziale biegłego nie ustalili ze 100% pewnością, że na składowisko trafiło 30 % zmieszanych odpadów komunalnych. Biegły w tym zakresie przytoczył "zapożyczone" od Marszałka błędne dane dotyczące wielkości procentowej strumienia odpadów o kodzie 20 03 01, a część odpadów o kodzie 19 12 12 było magazynowane i podlegało obmiarowi przez WIOŚ, co uwzględniło Kolegium w sprostowaniu do swojej decyzji z 27 czerwca 2022 r.;
d) art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 76 § 1 w zw. z art. 85 § 1 zw. z art. 80 k.p.a. poprzez błędne stwierdzenie, w oparciu o dokumenty jakimi są:
- protokół kontroli Urzędu Marszałkowskiego Województwa Ś. nr [...] z 3 października 2019 r.;
- protokół kontroli Nr WIOS-KIELC [...] z 5 grudnia 2019 r.;
- "Opinia w sprawie ustalenia rodzaju i masy odpadów zdeponowanych w 2019 r. na składowisku odpadów "[...] we W. ul. [...]" z 15 listopada 2021 r.;
- "Uzupełnienie opinii w sprawie ustalenia rodzaju i masy odpadów zdeponowanych w 2019 r. na składowisku odpadów "[...] we W. ul. [...]" z 9 września 2022 r.;
- sprostowanie do "Uzupełnienie opinii w sprawie ustalenia rodzaju i masy odpadów zdeponowanych w 2019 r. na składowisku odpadów "[...] we W. ul. [...]" z 9 września 2022 r.;
- stanowiska biegłego powołanego przez organ na wezwania Kolegium;
- wyjaśnienia Marszałka na wezwanie Kolegium, iż na dzień przeprowadzenia kontroli na składowisku "[...] we W. trafiło ok. 30 % zmieszanych odpadów komunalnych przyjętych do RZZO we W. oraz ok. 35 % odpadów o kodzie 19 12 12 wytworzone w tym okresie w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych, podczas gdy z treści tych dokumentów nie wynika jaka była ilość takich odpadów oraz sposób wyliczenia właśnie takiej wysokości, dokumenty te stanowią jedynie dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone, zaś sam organ nie udowodnił faktów mogących wychodzić ponad treść tych dokumentów, co doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych, tym bardziej, że dokumenty te wykazują tylko wielkość orientacyjną "ok." wartości procentowej rzekomo składowanych odpadów. Ustalenia Urzędu Marszałkowskiego Województwa Ś., oraz biegłego a w konsekwencji organu I instancji co do ilości rzekomo składowanych odpadów, nie zawierają wyliczenia wielkość niepewności pomiaru, który został w protokole Marszałka określony wartością opisową "ok.", a nie wartością liczbową z przedziału 1-100 %, tym bardziej, że na ustalenia tego protokołu powołuje się biegły, a protokół ów był kwestionowany przez SKO w K.;
e) art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 76 § 1 w zw. z art. 85 § 1 zw. z art. 80 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie, a polegające na błędnym przyjęciu, że:
- na podstawie analizy wykonanej podczas kontroli dokumentacji fotograficznej oraz dokumentacji fotograficznej wykonanej przez WIOŚ składowiska można określić faktyczną ilość masy odpadów jaka trafiła na to składowisko odpadów w 2019 r. podczas gdy dokument ten stwierdza jedynie wizualny obraz składowiska, a nie to jaka ilość odpadów się na nim znajduje, co prowadzi do wyciągnięcia nieuprawnionych wniosków wychodzących poza osnowę tego dokumentu;
- zaniechanie przeprowadzenia dokonania obmiarów składowiska na dzień kontroli podczas przeprowadzonych oględzin, jak również porównania stanu składowiska z wcześniejszymi okresami, które dałyby rzetelniejszy obraz rzeczywistości w konsekwencji ustalający stan początkowy, od którego należało naliczyć różnicę w opłacie należnej i wynikającej z wykazu;
f) art. 107 § 3 k.p.a przez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie polegające na:
- zupełnym braku uzasadnienia w jaki sposób organ przyjął, że masa odpadów która trafiła na składowisko wynosi ok. 30 % zmieszanych odpadów komunalnych przyjętych do Zakładu oraz ok. 35% odpadów o kodzie 19 12 12 wytworzonych w tym okresie w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych;
- w oparciu o jakie dowody (a nie przypuszczenia, domniemania) ustalono ilość tych odpadów;
- jaka jest wielkość niepewności pomiaru, gdyż organ wykazuje w art. opisową "ok.", a nie wartość liczbową, natomiast podając ilość składowanych odpadów już tej wartości nie stosuje;
- zupełnym braku uzasadnienia dlaczego organ uznał, że ok. 35% odpadów o kodzie 19 12 12 wytworzonych w tym okresie w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych była składowana na składowisku, skoro WIOŚ dokonywał obmiarów magazynowanych odpadów o tym kodzie;
- dlaczego do oszacowania spornych wielkości organ zastosował metody obserwacyjne, a nie analizę sensoryczną;
- braku jednoznacznego wyjaśnienia, czy ustaleń ilości składowanych odpadów dokonano za pomocą pomiarów obserwacyjnych, czy metodami szacunkowymi, gdyż z uzasadnienia skarżonej decyzji wynika że ilości te zostały przez Marszałka zaobserwowane, a przez biegłego oszacowane nie wiadomo na podstawie jakich danych, wobec stwierdzenia organu, że nie jest możliwe dokonanie obliczeń przez biegłego na podstawie, cyt.: "jakiś" autorskich danych, z prostej przyczyny, że takich nie było i nie ma;
g) art. 86 k.p.a. przez odstąpienie od jego zastosowania wobec istnienia niewyjaśnionych faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i odmówieniu przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, co przyczyniło by się do uniemożliwienia Spółce udowodnienia przed Kolegium, że opinia biegłego organu, jego dalsze wyjaśnienia oraz stanowisko Marszałka w piśmie z 20 lipca 2023 r. zawiera błędy merytoryczne i logiczne, które doprowadziły do wydania decyzji;
h) art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie zapoznania się stronie z aktami sprawy, gdyż Kolegium wydało decyzje przed upływem wyznaczonego siedmiodniowego terminu. Niezachowanie tego terminu uniemożliwiło Spółce skorzystanie z przysługującego jej prawa, mimo że w tym czasie wniosła do organu swoje stanowisko, nie wiedząc, czy istnieją inne dowody przeciwne. Odstąpienie od tego prawa stanowi naruszenie zasad k.p.a.;
i) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy decyzji Marszałka w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie tej decyzji i orzeczenie o umorzeniu postępowania wobec braku jednoznacznych dowodów w sprawie.
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
a) art. 281 ust. 1 w zw. z art. 288 ust. 1 pkt. 2 u.p.o.ś. oraz art. 21 § 3 w zw. z art. 53 § 3 O.p., przez błędne zastosowanie w sprawie i w efekcie bezpodstawne wymierzenie opłaty za korzystanie ze środowiska (składowanie odpadów) za 2019 r. stanowiącą różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu złożonego 30 marca 2020 r. w kwocie [...]zł wraz z naliczeniem odsetek, podczas gdy przepisy prawa nakazują wymierzenie takiej opłaty w sytuacji gdy podmiot korzystający ze środowiska zamieścił w wykazie zawierającym informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia, które organ winien w sposób wszechstronny ustalić, zbadać i ocenić. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, tj. dokumentacja zdjęciowa załączona do protokołu z 3 października 2019 r., stanowiąca własne ustalenia aparatu pomocniczego organu, dokumentacja zdjęciowa do protokołu z 5 grudnia 2019 r. oraz uzyskana przez Marszałka w wyniku realizacji nakazu wynikającego z decyzji:
- [...] z 8 września 2021 r. "Opinia w sprawie ustalenia rodzaju i masy odpadów zdeponowanych w 2019 r. na składowisku odpadów "[...] we W. ul. [...]" z 15 listopada 2021 r.;
- decyzji [...] z 8 września 2021 r. "Uzupełnienie opinii w sprawie ustalenia rodzaju i masy odpadów zdeponowanych w 2019 r. na składowisku odpadów "[...] we W. ul. [...]" z 9 września 2022 r.;
- sprostowanie do "Uzupełnienie opinii w sprawie ustalenia rodzaju i masy odpadów zdeponowanych w 2019 r. na składowisku odpadów "[...] we W. ul. [...]" z 9 września 2022 r. w oparciu, o które organ w głównej mierze znalazł uzasadnienie rozstrzygnięcia, nie dają najmniejszych podstaw do przyjęcia wbrew temu co twierdzi organ, że w 2019 r. na dzień przeprowadzenia kontroli na składowisko trafiło ok. 30 % zmieszanych odpadów komunalnych przyjętych do Zakładu oraz ok. 35% odpadów o kodzie 19 12 12 (frakcja nadsitowa) wytworzone w tym okresie w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych;
b) art. 281 ust. 1 w zw. z art. 288 ust. 1 pkt 2 u.p.o.ś. oraz art. 21 § 3 w zw. z art. 53 § 3 o.p., przez dokonanie błędnych wyliczeń matematycznych opłaty za korzystanie ze środowiska w 2019 r. przy uwzględnieniu błędnie wyliczonych ilości odpadów jakie zdaniem organu miały trafić na składowisko w 2019 r. (wyjaśnienie w tym zakresie znajduje się na końcu uzasadnienia odwołania);
c) art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności poprzez wykonanie nieakredytowanego pomiaru, co doprowadziło do niejednoznacznego ustalenia masy składowanych odpadów;
d) art. 3 pkt 21 u.p.o.ś. przez zastosowanie niewłaściwej metodyki pomiarowej. Marszałek zamiast zastosować analizę sensoryczną zastosował obserwacje, co przyczyniało się do niekwestionowanego ustalenia rodzajów składowanych odpadów oraz niejednoznacznego ustalenia masy składowanych odpadów.
W uzasadnieniu skargi Spółka przedstawiła argumentację na poparcie postawionych zarzutów, w oparciu o które wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w ramach powyżej zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia decyzji organów obu instancji.
Przedmiotem skargi była decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Marszałka Województwa Ś. w przedmiocie wymierzenia Spółce opłaty za korzystanie ze środowiska (składowanie odpadów) za 2019 r. stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu złożonego 30 marca 2020 r. w kwocie [...]zł.
Na wstępie wskazać należy, że w sytuacji przytoczenia w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Sąd rozpoznaje ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby istotnie wpłynąć na wynik sprawy, można przejść do oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.
Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 k.p.a. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich istotnych okoliczności faktycznych koniecznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć.
Wbrew zarzutom skargi w kontrolowanej sprawie ustalenia faktyczne poczynione przez organy są prawidłowe. Ustalenia organów obu instancji, jak również ich ocena prawna, znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zebranym w aktach administracyjnych, który był wystarczający do wydania decyzji. Lektura akt sprawy pozwala stwierdzić, że organ w sposób wszechstronny i staranny przeprowadził postępowanie wyjaśniające i dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd ustalenia te akceptuje w całości i uznaje za własne. Sąd stwierdza, że są one wystarczające i mogą stanowić podstawę do poddania kontroli prawidłowości stanowiska wyrażonego w wydanych decyzjach, w tym zastosowanych przepisów prawa. Z kolei uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, zarzuty skargi zawarte w pkt 1 petitum skargi są nieuzasadnione.
Wbrew zarzutom i argumentacji skargi organy nie naruszyły również wskazywanych w skardze przepisów prawa materialnego – pkt 2 petitum skargi.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 281 ust. 1, art. 288 ust. 1 pkt 2 u.p.o.ś. oraz art. 21 § 3, art. 53 § 3 O.p.
Zgodnie z art. 281 ust.1 u.p.o.ś. do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa albo wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska.
Stosownie zaś do treści art. 288 ust. 1 tej ustawy, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska, będąc do tego obowiązanym:
1) nie przedłożył wykazów, o których mowa w art. 286 ust. 1 - marszałek województwa wymierza opłatę, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska;
2) przedłożył wykaz zwierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, ale zamieścił w nim informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia - marszałek województwa wymierza, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu;
3) nie dokonał rozliczenia wielkości emisji, o którym mowa w art. 92 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych - marszałek województwa wymierza opłatę, w drodze decyzji, na podstawie wykazu prowadzących instalacje i operatorów statków powietrznych, którzy nie dopełnili obowiązku rozliczenia wielkości emisji, przekazanego przez Krajowy ośrodek bilansowania i zarządzania emisjami, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji.
2. Marszałek województwa dokonuje ustaleń własnych na podstawie:
1) pomiarów dokonywanych przez organy administracji lub przez podmiot korzystający ze środowiska obowiązany do poniesienia opłat;
2) innych danych technicznych i technologicznych.
3. Kopię decyzji, o której mowa w ust. 1, marszałek województwa przedstawia niezwłocznie wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska.
Rację ma Kolegium wskazując - z powołaniem się na orzecznictwo sądowe - że środki wskazane w art. 288 ust. 1 u.p.o.ś. są normalnymi środkami dowodowymi wykorzystywanymi w toku prowadzonego postępowania administracyjnego i w związku z tym należy pamiętać o tym, aby przy ich stosowaniu uwzględniać ogólne reguły wynikające z art. 7 k.p.a., określające standardy przeprowadzania dowodów w ogólnym postępowaniu administracyjnym. Jeżeli chodzi o pojęcie własnych ustaleń, to mają one bardzo szeroki zakres przedmiotowy i odnoszą się zarówno do tych poczynionych w toku prowadzonego postępowania zmierzającego do ustalenia wysokości opłaty, jak i tych poczynionych w trakcie własnych kontroli poprzedzających wszczęcie postępowania. Niewątpliwie mogą one opierać się także na pomiarach przeprowadzonych przez organ administracji lub podmiot korzystający ze środowiska oraz na innych danych technicznych i technologicznych. W procesie tym powinny być wzięte pod uwagę dane techniczne i technologiczne. Umożliwiają one teoretyczną i praktyczną weryfikację prawidłowości pomiarów przeprowadzonych przez organ administracji lub podmiot korzystający ze środowiska. Jeżeli wymaga to wiadomości specjalnych, dla dokonania właściwych ustaleń w sprawie, stosownie do treści art. 84 par. 1 k.p.a. niezbędnym jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Dlatego też należy stwierdzić, że w sytuacjach budzących wątpliwości również organ prowadzący postępowanie w sprawie ustalenia wysokości opłaty za korzystanie ze środowiska będzie mógł sięgnąć po środek dowodowy, jakim jest opinia biegłego. Korzystając z niego, należy jednak zawsze pamiętać, aby miała ona charakter zindywidualizowany, dostosowany do specyfiki działalności konkretnego podmiotu (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 22 sierpnia 2017 r., o sygn. akt II SA/Rz492/17).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, podzielany przez Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, zgodnie z którym, zgodnie z art. 3 pkt 21 u.p.o.ś. pod pojęciem pomiaru na potrzeby tej ustawy należy rozumieć obserwacje oraz analizy. Użyte przez ustawodawcę w ww. przepisie słów "również" wskazuje, że sam pomiar jest rozumiany szerzej niż przyjęto w języku potocznym, zgodnie z którym pomiar to ustalenie miary określonej wielkości fizycznej, mierzenie lub wynik mierzenia (Słownik Języka Polskiego L-P, pod red. M. Szymczaka, PWN Warszawa 1996, s.758). Ustawowa definicja pomiaru dodatkowo obejmuje także obserwacje i analizy ( por. wyrok NSA z 9 lutego 2021 r., sygn. akt III OSK 1472/21).
Jedynie dla porządku przypomnieć należy, że Marszałek Województwa Ś. przeprowadził od 18.09.2019 r. do 03.10.2019 r. kontrolę w skarżącej spółce w zakresie m.in. opłaty za korzystanie ze środowiska - opłaty za składowanie odpadów. Okres objęty kontrolą dotyczył okresu od 01.01.2018r. do 31.08.2019r. Z kontroli tej sporządzony został protokół oraz dokumentacja fotograficzna. W protokole tym organ wskazał m.in., że z ustaleń kontrolnych jednoznacznie wynika, że w okresie od 01.01.2018 r. do 30.08.2019 r., ok. 30% zmieszanych odpadów komunalnych przyjętych do RZZO we W. zostało zdeponowane na składowisku odpadów "[...] Ponadto, odpady o kodzie 19 12 12 (frakcja nadsitowa) wytwarzane w tym okresie w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych również były deponowane na składowisku odpadów. Na podstawie oględzin składowiska odpadów "[...] we W. oszacowano, iż w okresie 01.01.2018 r.- 30.08.2019 r. na składowisko trafiło ok. 30% zmieszanych odpadów komunalnych przyjętych do RZZO we W.. Na podstawie sprawozdań - zbiorczych zestawień danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów za 2017 r. i 2018 r. przedłożonych Marszałkowi Województwa Ś. przez zarządzającego RZZO we W. ustalono, że w wyniku mechaniczno-biologicznego przetwarzania zamieszanych odpadów komunalnych w w/w latach wytworzono odpady o kodzie 19 12 12 w ilości stanowiącej ok. 35% masy zmieszanych odpadów komunalnych poddanych odzyskowi. Organ w protokole kontroli stwierdził, że opłaty z tytułu składowania odpadów za 2018 r. zostały naliczone i wniesione nieprawidłowo. Stwierdzono bowiem nieprawidłowości m.in. w zakresie: niewłaściwego gospodarowania odpadami o kodzie 20 03 01 (zmieszane odpady komunalne), przyjętymi do RZZO we W. w okresie od 01.01. 2019 r. do 31.08.2019 r.- ok. 30 % tych odpadów zostało unieszkodliwione na składowisku odpadów, bez przetworzenia, co skutkuje koniecznością zmian ewidencji odpadów; niewłaściwego gospodarowania odpadami o kodzie 19 12 12 (frakcja nadsitowa), wytworzonymi w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych przyjętymi do RZZO we W. w okresie od 01.01.2019 r. do 31.08.2019 r.- ok. 30 % tych odpadów zostało unieszkodliwione na składowisku odpadów, bez przetworzenia, co skutkuje koniecznością zmian ewidencji odpadów. Nieprawidłowo zostały naliczone i wniesione opłaty za składowanie odpadów za 2018 r. z powodu niewykazania przez kontrolowanego: odpadów o kodzie 20 03 01 oraz o kodzie 19 12 12, unieszkodliwionych na składowisku odpadów w 2018 r., co skutkuje koniecznością przedłożenia korekty wykazu zawierającego informacje o składowanych odpadach oraz informacje o wysokości należnych opłat za 2018 r. i wniesienia na rachunek Urzędu Marszałkowskiego Województwa Ś. należnej opłaty.
Co istotne, pismem z dnia 12.12.2019 r. skarżąca poinformowała organ pierwszej instancji, że z chwilą zakończenia kontroli prowadzonej przez organ zaprzestano przyjmowania do składowania odpadów o kodzie 20 03 01. Zaprzestano również przyjmowania odpadów o kodzie 19 12 12, na składowisku "[...]". Ponadto skorygowano prowadzoną ewidencję odpadów i złożono do Marszałka Województwa Ś. korektę sprawozdania o gospodarowaniu odpadami. Wniesiono też różnicę opłaty środowiskowej za składowane odpady o kodzie 20 03 01 i 19 12 12.
Z lektury akt sprawy niniejszej wynika również, że WIOŚ w K. w piśmie z dnia 17.01.2020 r. wyjaśnił, że od 05.11 2019 r. do 05.12.2019 r. przeprowadził kontrolę w skarżącej spółce, w zakresie spełnienia wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska przez RZZO "[...] (obecnie" Instalacja komunalna) we W., co zostało udokumentowane protokołem kontroli z dnia 05.12.2019 r. Podczas kontroli stwierdzono m.in., że spółka narusza posiadane pozwolenie zintegrowane poprzez składowanie odpadów o kodach 19 12 12,19 12 11,20 03 01 i 20 02 0, co potwierdzają oględziny kontrolowanego Zakładu z dnia 05.11.2019 r. Wizja lokalna na czaszy składowiska wykazała składowanie zmieszanych odpadów komunalnych, folii, plastików, papieru i tektury, a ponadto opon i odpadów gumowych oraz odpadów zielonych w workach. Zgodnie zaś z posiadaną przez skarżącą spółkę decyzją, wśród odpadów przewidzianych do unieszkodliwiania na kwaterze nie wymieniono ww. odpadów. W protokole oględzin z dnia 15.11.2019 r. WIOŚ w K. wskazał m.in., że na podstawie wyników pomiarów przeprowadzonych w ramach oględzin na terenie kontrolowanej działalności ustalono, że zmagazynowano w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym wytworzone przez siebie odpady o kodzie 19 12 12, stanowiące frakcje nadsitową (>80 mm) w części wschodniej działki nr [...] w ilości 8 291, 78 Mg.
Z akt wynika również, że w toku postępowania skarżąca spółka dostarczyła do organu wykaz zawierający zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat za 2019 r. Za odpady o kodzie 19 12 12 (frakcja nadsitowa) skarżąca spółka wykazała opłatę w wysokości [...] zł, a za odpady o kodzie 20 03 01 w wysokości [...] zł. Wysokość opłaty ogółem została zaś określona w kwocie [...]zł.
W tym stanie rzeczy organ pierwszej instancji decyzją z dnia 24.03.2020 r. wymierzył skarżącej spółce opłatę za korzystanie ze środowiska (składowanie odpadów) za 2019 r. Kolegium decyzją z dnia 08.09.2021 r. uchyliło powyższą decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wskazało, że ponownie rozpatrując sprawę, organ pierwszej instancji winien dokonać jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego w zakresie ilości odpadów o kodach 20 03 01 i 19 12 12 składowanych przez spółkę w 2019 r. na składowisku "[...] W tym celu organ winien powołać biegłego z zakresu gospodarki odpadami na okoliczność ustalenia w szczególności w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, oględzin składowiska odpadów, i analizę dokumentacji prowadzonej przez spółkę, przy uwzględnieniu posiadanej przez niego fachowej wiedzy i doświadczenia zawodowego, jaka ilość i rodzaj odpadów została faktycznie zdeponowana przez spółkę na składowisku odpadów "[...] w okresie istotnym dla przedmiotowej sprawy.
W toku ponownego rozpatrywania sprawy, organ dopuścił jako dowód w sprawie opinię biegłego "Opinię w sprawie ustalenia rodzaju i masy odpadów zdeponowanych w 2019 r. na składowisku "[...]" we W., sporządzoną na zlecenie organu przez dr inż. S. Z.. Z powyższej opinii, sporządzonej w listopadzie 2021 r. wynika, że oszacowana procentowa zawartość masy odpadów skierowanych na składowisko od 01.01. do 31.08.2019 r., za które winna być uiszczona opłata wynosiła 30% - odpad o kodzie 20 03 01 i 35%- odpad o kodzie 19 12 12. Biegły nadmienił, że w trakcie postępowania spółka nie odnosiła się do tych wartości, nie zakwestionowała treści protokołu kontroli organu przed jego podpisaniem, nie przedstawiła żadnych zastrzeżeń i uwag do protokołu w terminie 7 dni. Ponadto nie wniosła odwołania od decyzji wymierzającej spółce opłatę za 2018 r., potwierdzając tym samym ustalony przez organ kontroli stan faktyczny. Biegły podkreślił, że nie przeprowadził oględzin składowiska, gdyż - w jego ocenie - nic one nie wniosą do sprawy. Na zeskładowane odpady na czaszy składowiska w 2019 r. zostały bowiem przemieszczone odpady w 2020 r. i 2021 r., które przykryły zeskładowane odpady. Ponadto nie jest możliwe określenie przyrostu objętości składowanych odpadów o kodach 20 03 01 19 12 12 we wskazanym okresie na podstawie pomiarów geodezyjnych, gdyż docelowa rzędna składowania określona w instrukcji prowadzenia składowiska nie została przekroczona, a składowisko jest nadal eksploatowane. W opinii biegły zawarł postulat, iż aktualnie nie jest możliwe ustalenie stanu faktycznego w zakresie ilości odpadów o kodach 20 03 01 i 19 12 12 składowanych przez spółkę na ww. składowisku. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, biegły zawnioskował o przyjęcie oszacowanej przez organ w protokole kontroli z dnia 03.10.2019 r. masy odpadów, za które winna być uiszczona opłata za 2019r. w ilości: odpad o kodzie 1912 12-3 009,244 Mg i 20 03 01 - 3 684,789 Mg. Powyższy wniosek biegły uzasadnił stwierdzeniem zawartym w protokole kontroli organu, z którego wynika, że spółka nie zakwestionowała treści protokołu kontroli przed jego podpisaniem, jak też nie przedstawiła żadnych zastrzeżeń i uwag w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu oraz nie wniosła odwołania od decyzji organu z 07.05.2020 r. w sprawie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska za 2018 r.
W tym stanie rzeczy organ pierwszej instancji wymierzył skarżącej spółce opłatę za korzystanie ze środowiska (składowanie odpadów) za 2019 r. Następnie Kolegium decyzją z dnia 27.06.2022 r. ponownie uchyliło ww. decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Kolegium, sporządzona przez biegłego opinia nie była wystarczająca do prawidłowego rozpatrzenia niniejszej sprawy, w związku z czym organ winien zażądać od biegłego jej uzupełnienia poprzez odniesienie się biegłego do sporządzonej przez organ i przez ŚWIOŚ w K. dokumentacji fotograficznej, w zakresie tego, czy na jej podstawie jest możliwe dokonanie ustaleń w zakresie procentowej ilości zeskładowanych odpadów o kodach 20 03 01 i 19 12 12.
W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu 17.08.2022 r. oględziny składowiska odpadów "[...]" we W. z udziałem stron postępowania oraz biegłego. W toku oględzin ustalono, że opłata za korzystanie ze środowiska obejmuje okres od 01.01. do 31.08.2019 r. i dotyczy składowania odpadów o kodach: 19 12 12 i 20 03 01. Składowanie odpadów na wierzchowinie (czaszy) składowiska w analizowanym okresie nie przekroczyły docelowej rzędnej składowiska określonej w instrukcji prowadzenia składowiska. Rozpoczęcie składowania odpadów (01.01.2019 r.) nie zostało poprzedzone pomiarem rzędnej wierzchowiny (czaszy) składowiska i jej morfologii. Składowania odpadów o kodzie 20 03 01 i 19 12 12 (frakcja nadsitowa >80 mm) na wierzchowinie (czaszy) składowiska w 2019r. Spółka zaprzestała z dniem 31.08.2019r.- pismo Spółki z dnia 12.12.2019r. Wskazano, że na etapie prowadzonego postępowania nie ma innej metody niż szacunkowe ustalenie ilości odpadów zdeponowanych na składowisku na podstawie będącej w posiadaniu organu dokumentacji.
Biegły sporządził uzupełnienie opinii w sprawie ustalenia rodzaju i masy odpadów zdeponowanych w 2019 r. na składowisku "[...]" we W.. W treści uzupełnienia opinii biegły wskazał, że przeprowadzone kontrole przez organ oraz przez WIOŚ w K. wykazały, że skarżąca spółka naruszyła posiadane pozwolenie zintegrowane poprzez składowanie na czaszy (wierzchowinie) składowiska odpadów o kodach 19 12 12 (frakcja nadsitowa > 80 mmm), 20 03 01 i 20 02 01. Wskazał, że ilość składowanych odpadów na czaszy składowiska odpadów o kodach: 19 12 12 (frakcja nadsitowa > 80 mm), 20 03 01 i 20 02 01, w okresie od 01.01.2019 r. do 31.08.2019 r. przedstawiono w tabeli 2. Biegły dodał, że przedstawione w tabeli 2 ilości składowanych odpadów na czaszy składowiska o kodach 19 12 12 i 20 02 01 są ilościami szacunkowymi, gdyż nie ma innej metody ich oszacowania w prowadzonym postępowaniu i posiadanej przez organ dokumentacji. Procentową zawartość masy zdeponowanych odpadów na składowisku odpadów organ ustalił na podstawie czynności organoleptycznych, wykonanej dokumentacji fotograficznej i sprawozdań, która wynosiła: 30%- odpad 20 03 01 i 35% - odpad 19 12 12 (frakcja nadsitowa > 80 mm). Dalej biegły wyliczył udział frakcji nadsitowej > 80mmm skierowanej na składowisko za lata 2017-2018, który wyniósł 35,09%. Wartość przyjęta przez organ to 35%, a błąd względny oszacowania wynosi 0,256%. W podsumowaniu i wnioskach końcowych biegły wskazał, że ustalone wielkości składowanych odpadów na czasy (wierzchowinie) składowiska odpadów o kodach 19 12 12 i 20 02 01 w okresie od 01.01.2019 r. do 31.08.2019 r. są ilościami szacunkowymi. Organ ilości te oszacował na podstawie czynności organoleptycznych, wykonanej dokumentacji fotograficznej i sprawozdań spółki. Dodał, że nie jest możliwe na podstawie sporządzonej przez organ i WIOŚ w K. dokumentacji fotograficznej dokonanie ustaleń w zakresie procentowej zawartości ilości zeskładowanych odpadów o kodzie 20 02 01 i 19 12 12.
Biegły zauważył, że spółka nie kwestionowała treści protokołu kontroli przed jego podpisaniem, nie przedstawiła też żadnych uwag i zastrzeżeń. Ponadto nie przedłożyła dowodów przeciwnych, w związku z czym dokumenty urzędowe stanowią niepodważalny dowód o masie zdeponowanych odpadów na składowisku. Zaznaczył, że nie było i nie jest możliwe ustalenie, na podstawie pomiarów geodezyjnych, przyrostu masy składowanych odpadów na składowisku w analizowanym okresie, gdyż w czasie kontroli brak było pomiarów wierzchowiny składowiska- rzędnej i jej morfologii na dzień 01.01.2019 r. Biegły podkreślił, że masa odpadów, za które winna być uiszczona opłata za 2019 r. oszacowana przez organ w protokole kontroli z dnia 3.10.2019 r., wynosi odpad o kodzie 19 12 12 - 3 009,244 Mg i odpad 20 03 01- 3 684,789 Mg. Następnie biegły sprostował treść uzupełnienia opinii, poprzez wskazanie, że w miejsce odpadu o kodzie 20 02 01 winno być 20 03 01, na stronie 4 i 5 oraz na stronie 3 akapit 3.
W świetle powyższego nie budzi wątpliwości Sądu, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, w szczególności w zakresie dotyczącym ilości zeskładowanych w 2019 r. na składowisku "[...]" we W. odpadów o kodzie 20 03 01 i 19 12 12. Ustalenia te były konieczne dla prawidłowego określenia wysokości odpadów za korzystanie ze środowiska (składowanie odpadów). Organ prawidłowo przyjął, że spółka w 2019 r. na składowisku "[...] we W. składowała 3 684,789 Mg odpadów o kodzie 20 03 01 oraz 3 009,244 Mg odpadów o kodzie 19 12 12 (frakcja nadsitowa) i za takie ilości tych odpadów winna być uiszczona opłata.
Podkreślić należy, że potwierdzeniem ustaleń i obliczeń dokonanych przez organ jest opinia biegłego specjalisty wraz z jej uzupełnieniem, z treści której wynika bezsprzecznie, iż zdaniem biegłego oszacowana procentowa zawartość masy odpadów skierowanych na składowisko w okresie od 01.01. do 31.08.2019 r., za które winna być uiszczona opłata wynosiła 30%- odpad o kodzie 19 12 12 i 35%- odpad o kodzie 20 03 01. W. podkreślić, że biegły odniósł się do argumentów opinii przedstawionych przez spółkę i wyjaśnił, że zawarte w nich zarzuty są całkowicie niezasadne i bezpodstawne. Wskazał, że na podstawie materiału będącego w posiadaniu organu, w tym "Zbiorczych zestawień danych o rodzajach odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach służących do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów za 2017 r. i za 2018 r. ustalił masę zdeponowanych odpadów na czaszy składowiska odpadów w okresie będącym przedmiotem sporu. Masę tak ustalonych odpadów przedstawiono w bilansie jakościowo-ilościowym (tabela 2), która jest zbieżna z ustaleniami organu i niekwestionowana przez spółkę. Biegły zaznaczył, że na etapie prowadzonego postępowania nie ma innej metody niż szacunkowe ustalenie masy zdeponowanych odpadów na składowisku na podstawie dokumentacji będącej w posiadaniu organu - pkt 6 protokołu oględzin z dnia 16.11.2021r. Biegły wskazał, że w jego ocenie, masa odpadów, za które winna być uiszczona opłata za 2019 r. dla odpadów o kodzie 19 12 12 wynosi 3 009,244 Mg i dla odpadów o kodzie 20 03 01 wynosi 3 684,789 Mg.
W świetle powyższego w ocenie Sądu materiał zebrany w aktach sprawy był wystarczający do wydania decyzji w sprawie. W. podkreślić, że opinia powołanego przez organ biegłego z jej uzupełnieniem i wyjaśnieniami została poddana ocenie przez Kolegium, podobnie jak i opinia przedstawiona przez spółkę. Sąd podziela ocenę opinii powołanego przez organ biegłego. Istotnie, stwierdzenia w niej zawarte są czytelne i jednoznaczne. Ponadto z opinii biegłego wynika, że przedmiotem analizy biegłego był całokształt materiału dowodowego sprawy, w tym dokumenty i dowody zgromadzone przez organ pierwszej instancji w toku całego postępowania. Co istotne, w kontrolowanej sprawie skarżąca nie zakwestionowała treści protokołu kontroli Marszałka Województwa przed jego podpisaniem, ani też nie przedstawiła żadnych zastrzeżeń i uwag w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu, potwierdzając tym samym, ustalony przez organ kontroli stan faktyczny. Nadto spółka nie wniosła odwołania od decyzji Marszałka Województwa Ś. z dnia 7.05.2020 r. dotyczącej wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska w 2018 r., w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą ze złożonego wykazu i uiściła należną kwotę na rachunek organu, w której to sprawie również dokonano oszacowania należnej opłaty za składowanie odpadów na podstawie wyników kontroli Marszałka Województwa Ś. i przyjęto, iż na składowisko odpadów w 2018 r. trafiło 30% zmieszanych odpadów komunalnych przyjętych do RZZO we W. i 35% odpadów o kodzie 19 12 12 (frakcja nadsitowa). Analogicznie jak w ww. decyzji za 2018 r. dokonano oszacowania za 2019 r., przy czym w obliczeniach uwzględniono okres 2019 r. objęty kontrolą Marszałka Województwa Ś.. Decyzja określająca opłatę dla Spółki za 2018 r. jest ostateczna, a spółka nałożoną opłatę uiściła.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd uznał, że są one nieuzasadnione. Odnośnie do zarzutu nie zapewnienia spółce wystarczającego udziału w przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego zauważyć należy, że strona brała udział w oględzinach, miała zatem możliwość złożenia dodatkowych wyjaśnień, czy zapytań do biegłego i z tego prawa skorzystała. Ponadto strona miała możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie, w tym ze sporządzoną przez biegłego opinią, jej uzupełnieniem, i sprostowaniem tego uzupełnienia opinii. Lektura akt sprawy dowodzi, że wbrew zarzutom skargi, strona na każdym etapie postępowania miała zapewniony czynny udział w postępowaniu.
Końcowo wskazać należy, że zgodnie z art. 7 P.o.ś. - kto powoduje zanieczyszczenie środowiska, ponosi koszty usunięcia skutków tego zanieczyszczenia, czyli inaczej "zanieczyszczający płaci". W ocenie Sądu, organ słusznie wskazał, że brak określenia we własnym zakresie przez spółkę w prawidłowej wysokości opłaty za składowanie odpadów musiało prowadzić do dopuszczenia metody szacunkowej tak, aby nie uchybić zasadzie ogólnej z art. 7 ust. 1 P.o.ś. Przepis art. 23 § 3 pkt 1 - 6 Ordynacji podatkowej wymienia określone metody oszacowania podstawy opodatkowania. Jednocześnie w myśl art. 23 § 4 Ordynacji podatkowej - w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy nie można zastosować metod, o których mowa w § 3, organ podatkowy może w inny sposób oszacować podstawę opodatkowania. Za trafną należało uznać ocenę organu, że w sprawie niniejszej zachodził taki właśnie uzasadniony przypadek, gdyż z uwagi na charakter prowadzonej działalności polegającej na składowaniu odpadów, nie można było użyć metod wymienionych wart. 23 § 3 pkt 1-6 Ordynacji podatkowej, tj. metody porównawczej wewnętrznej, porównawczej zewnętrznej, remanentowej, produkcyjnej, kosztowej, czy też udziału dochodu w obrocie. Jak trafnie wskazało Kolegium z powołaniem się na orzecznictwo sądów administracyjnych, przepisy Działu III Ordynacji podatkowej, w tym art. 23, stosuje się w sprawach ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska jedynie "odpowiednio" (art. 281 ust. 1 Prawa ochrony środowiska). Metody oszacowania wymienione wart. 23 § 3 pkt 1-6 Ordynacji podatkowej służą, co do zasady, określaniu podstawy opodatkowania. Dlatego zastosowanie niektórych z tych metod dla określenia opłaty za korzystanie ze środowiska z konieczności jest ograniczone i musi uwzględniać specyfikę działalności przedsiębiorstwa, z którą związane jest korzystanie ze środowiska (por. wyrok NSA z dnia 06.03.2014r., sygn. akt II OSK 2422/12). Organ prawidłowo przyjął, że w sprawie niniejszej uzasadnione było dokonanie oszacowania należnej opłaty za składowanie odpadów na podstawie obserwacji oraz analiz i własnych ustaleń organu, oceny organoleptycznej organu oraz opinii biegłego wraz z jej uzupełnieniem.
Mając powyższe na uwadze, organ prawidłowo ustalił opłatę za korzystanie ze środowiska (składowanie odpadów) za 2019 r. jako różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu złożonego w dniu 30 marca 2020 r., w kwocie [...]zł. Organ prawidłowo przyjął, że stawka opłaty za odpady o kodzie 20 03 01 i 19 12 12 wynosi [...] zł, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 22.12.2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska i ogłoszonych w obwieszczeniu Ministra Środowiska z dnia 03.10.2018 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska za 2019r. Opłata wyliczona jako iloczyn masy odpadów umieszczonych na składowisku odpadów i jednostkowych stawek opłat za te odpady wyniosła [...] zł. Spółka wniosła opłatę w wysokości [...] zł., a zatem różnica wynosi [...] zł.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.