III SA/Kr 1091/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Sędziowie : SWSA Janusz Kasprzycki ASR WSA Magdalena Gawlikowska po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 17 kwietnia 2023 r. znak SKO-NP-4115-514/22 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia oddala skargę UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z dnia 17 kwietnia 2023 r., znak: SKO-NP-4115-514/2022, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390) oraz art. 2 i art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 570), po rozpatrzeniu odwołania A. M. od decyzji Wójta Gminy G. z dnia 12 października 2022 r., znak: DŚR.5231.206.SP.10.2022, odmawiającej przyznania A. M. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką E. G. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z dnia 12 października 2022 r., znak: DŚR.5231.206.SP.10.2022, wydaną na podstawie art. 17, art. 17b, art. 20, art. 23 ust. 1-4, art. 24 ust. 2a, 3 i 4, art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 ze zm.), art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009 ze zm.), ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1285 ze zm.), rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1466) i obwieszczenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 27 października 2021 r. w sprawie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2022 (M.P. z 2021 r. poz. 1021) – Wójt Gminy G. odmówił przyznania A. M. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką E. G. ze względu na stwierdzenie niezdolności do samodzielnej egzystencji matki wnioskodawczyni od 77. roku życia (art. 17 ust. 1b u.ś.r.). Działając na skutek odwołania A. M., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia 17 kwietnia 2023 r., którą utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na wstępie, że niekonstytucyjność art. 17 ust. 1b u.ś.r. orzeczona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, nie pozwala na oparcie decyzji odmownej na tym przepisie. Jednakże niezależnie od powyższego, decyzja organu pierwszej instancji odpowiada prawu. Matka skarżącej (znaczny stopień niepełnosprawności od 11 kwietnia 2022 r., problemy ze stawem kolanowym, porusza się o lasce, ma nadciśnienie, żylaki i demencję starczą) mieszka z mężem M. G. (znaczny stopień niepełnosprawności od 20 września 2022 r. na stałe, porusza się o lasce, ma miażdżycę, nadciśnienie tętnicze i dnę moczanową). Matka skarżącej wymaga pomocy w wykonywaniu codziennych czynności, tj. dbanie o higienę osobistą, prowadzenie szeroko rozumianego gospodarstwa domowego (pranie, sprzątanie, gotowanie, prasowanie, zakupy), realizacja recept. Nadto nie jest w stanie sama dotrzeć na wizyty do lekarza. Pomoc i opiekę niepełnosprawnej E. G. zapewnia jej córka A. M., która zamieszkuje w tej samej miejscowości. Wnioskodawczyni podała, że jest osobą nieaktywną zawodowo, ponieważ opiekuje się niepełnosprawnymi rodzicami, a jej opieka ma charakter całodobowy i polega na pomocy w zakresie pielęgnacji, gotowaniu obiadów, robieniu zakupów, sprzątaniu, załatwianiu wizyt lekarskich, realizacji recept. Nadto dodała, że jej rodzeństwo (brat T. i siostra J.) nie mogą opiekować się rodzicami ze względu na to, że mają swoje rodziny na utrzymaniu i pracują zawodowo. W oświadczeniu z dnia 12 września 2022 r. wnioskodawczyni podała, że z dniem 12 września 2022 r. zaprzestała prowadzenia i pracy w gospodarstwie rolnym. W ocenie organu odwoławczego zakres opieki oraz fakt istnienia innych osób zobowiązanych do współudziału w opiece nad niepełnosprawną sprawia, że jest możliwe takie zorganizowanie opieki, aby wnioskodawczyni nie musiała rezygnować z prowadzenia i pracy w gospodarstwie rolnym. Specyfika pracy w gospodarstwie rolnym pozwala bowiem dostosować godziny pracy do konieczności wykonywania czynności opiekuńczych. Trudno zatem przyjąć, iż w niniejszej sprawie występuje związek przyczynowo-skutkowy między rezygnacją z pracy w gospodarstwie rolnym a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym rodzicem. Nadto czynności, takie jak: pomoc w utrzymaniu higieny osobistej, podanie leków, przygotowanie posiłków, organizowanie wizyt lekarskich, robienie zakupów, czyli szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego są czynnościami, które nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności odwołującej. Są to typowe czynności dnia codziennego, wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu. Wykazany zakres oraz wymiar czasowy opieki, jak i fakt, że rodzice wnioskodawczyni mieszkają sami (z akt nie wynika, że są osobami niekontaktowymi, leżącymi, obłożnie chorymi, które nie są w stanie załatwić swoich potrzeb fizjologicznych czy wymagają ciągłego nadzoru, a zatem są oni w stanie przez część dnia zostać sami) nie powodują konieczności rezygnacji z prowadzenia i pracy w gospodarstwie rolnym. W czasie nieobecności wnioskodawczyni jest możliwe zorganizowanie opieki nad matką przy współudziale pozostałych dwóch osób zobowiązanych do jej alimentacji czy wykorzystaniu usług opiekuńczych. W kręgu osób zobowiązanych do alimentacji względem matki wnioskodawczyni – oprócz wnioskodawczyni – są siostra J. (zamieszkała w tej samej miejscowości, co matka) oraz brat T. (mieszkający 17 km od miejscowości, w której mieszka matka). Z wyjaśnień wnioskodawczyni wynika, że rodzeństwo nie współuczestniczy w opiece nad matką ze względu na to, że nie mieszkają z nią, pracują zawodowo i mają swoje rodziny. Wyjaśnienia te nie zostały poparte żadnymi dowodami, które świadczyłyby o tym, że istnieją obiektywne okoliczności (np. sytuacja rodzinna, finansowa, zdrowotna) powodujące, iż rodzeństwo nie jest w stanie wspomóc wnioskodawczynię w opiece i zadośćuczynić obowiązkowi alimentacyjnemu wobec matki. Ustawodawca nie zagwarantował w odniesieniu do osób równolegle zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego prawa do wyboru przez nich samych tej osoby, która będzie się opiekowała osobą niepełnosprawną i pobierała świadczenie pielęgnacyjne. W sytuacji więc, gdy obowiązek alimentacyjny obciąża kilka osób, każda z nich ma obowiązek opieki i osoby te powinny się stosownie podzielić wykonywaniem tego obowiązku tak, aby nie była nim obciążona tylko jedna z nich (art. 129 § 2 i art. 135 § 1 k.r.o., art. 209 k.k.). Okoliczności polegającej na tym, iż osoby zobowiązane do opieki mieszkają poza miejscem zamieszkania osoby wymagającej opieki, pracują i wykonywane przez nich obowiązki zawodowe w ich ocenie nie pozwalają na sprawowanie opieki nad osobą, w stosunku do której ciążą na nich zobowiązania alimentacyjne, nie można uznać za okoliczność o charakterze obiektywnym, która pozwoliłaby na swoiste "anulowanie" obowiązku alimentacyjnego. Kategoria wykonywania pracy zawodowej nie należy do przesłanek o charakterze obiektywnym – zawsze jest to wybór dokonywany przez osobę zobowiązaną do alimentacji. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy podniósł, iż obowiązek alimentacyjny nie musi polegać na osobistym staraniu, lecz może ograniczać się do łożenia środków finansowych na osobę uprawnioną. Stąd też, jeżeli pozostałe dzieci z subiektywnych względów nie mogą sprawować osobistej opieki nad matką, to nie ma przeszkód, aby opiekę taką sprawowało jedno z nich, zaś koszty związane z opieką (jako ekwiwalent za rezygnację przez niego z zatrudnienia lub podjęcia zatrudnienia) pokrywane były przez pozostałe dzieci w ramach ciążącego obowiązku alimentacyjnego, które w takim samym stopniu jak wnioskodawczyni są zobowiązane do alimentacji matki. W ocenie organu odwoławczego przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w niniejszej sprawie byłoby niezgodne nie tylko z przepisami prawa, ale także z zasadami współżycia społecznego, ponieważ de facto przerzucałoby na barki wszystkich podatników realizację obowiązku alimentacyjnego, który – z mocy prawa – w pierwszej kolejności ciąży na dzieciach matki wnioskodawczyni. W rezultacie odbywałoby się to kosztem rodzin, które rzeczywiście (z racji chociażby tego, że w rodzinie jest jedno dziecko i nie ma innych osób zobowiązanych do alimentacji) muszą rezygnować z zatrudnienia po to, aby zrealizować swój obowiązek alimentacyjny wobec rodziców. Pismem z dnia 19 maja 2023 r. A. M. złożyła skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu. Skarżąca wniosła o: (i) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy przez przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, (ii) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji: 1) błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. przez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji; 2) rażącą obrazę art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. przez przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że skarżąca zalicza się do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, będącą jednocześnie opiekunem faktycznie osoby niepełnosprawnej, z uwagi na to, iż rodzeństwo skarżącej może partycypować w opiece nad niepełnosprawną matką, podczas gdy funkcjonalna wykładania tych przepisów winna skutkować przyznaniem wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. oświadczeniach rodzinnych w ówczesnym brzmieniu (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390, dalej: "ustawa") świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wedle art. 17 ust. 1a ustawy osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W myśl art. 17 ust. 1b świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Z kolei art. 17 ust. 5 ustawy stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: 1) osoba sprawująca opiekę: a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 2) osoba wymagająca opieki: a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu; 3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury; (...) 5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; 6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji wskazał, że przeszkodą do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego było powstanie niepełnosprawności u osoby, nad którą jest sprawowana opieka, po 25 roku życia (art. 17 ust. 1b ustawy). Tę przeszkodę trafnie zweryfikował organ odwoławczy, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (K 38/13, Dz. U. z 2014 r. poz. 1443). Organ odwoławczy prawidłowo wywiódł, że kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Nie jest zatem dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd podziela jednak stanowisko organu odwoławczego także co do tego, że nie została spełniona przesłanka niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, jak również co do tego, że zakres czynności podejmowanych przez skarżącą nie ma znamion opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy, uniemożliwiającej zatrudnienie oraz inną pracę zarobkową. W tym kontekście okolicznością nader istotną jest też to, że poza skarżącą są jeszcze inne osoby (dzieci E. G.: 48-letnia J. S. i 53-letni T. G.) zobowiązane do alimentacji wobec matki, które nie mają obiektywnych przeszkód, aby czynić temu obowiązkowi zadość. W ocenie Sądu, organ odwoławczy w zreferowanym wyżej uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie wyeksponował okoliczności, które wykluczają możliwość przyjęcia, że skarżąca sprawuje nad matką stałą i długotrwałą opiekę, uniemożliwiającą prowadzenie gospodarstwa rolnego i pracę w nim. Osoba wymagająca opieki porusza się wprawdzie przy pomocy laski, ale jest osobą chodzącą; mieszka sama z mężem, którego orzeczeniem z dnia 21 października 2022 r., tj. wydanym w okresie między rozstrzygnięciami organów obydwu instancji, zaliczono do znacznego stopnia niepełnosprawności. Skarżąca A. M. mieszka w tej samej miejscowości, ale – co trzeba mocno podkreślić – pod innym adresem. Czynności wykonywane przez skarżącą to w szczególności wynikające z rodzinnego wywiadu środowiskowego (s. 13/16, cz. I): pielęgnacja, robienie zakupów, sprzątanie, gotowanie, załatwianie recept, załatwianie wizyt u lekarza. Organ odwoławczy trafnie ocenił, że czynności te mają zasadniczo charakter typowych czynności codziennych i mogą być łączone z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową, zwłaszcza takimi, z których skarżąca, wedle jej deklaracji, zrezygnowała (prowadzenie gospodarstwa rolnego i praca w nim). Zdaniem Sądu, organ odwoławczy słusznie podkreślił okoliczność, że E. G. ma poza skarżącą jeszcze dwoje innych pracujących dzieci, u których nie ma obiektywnych przeszkód, aby czyniły one zadość obowiązkowi alimentacyjnemu względem niepełnosprawnej matki. Zgodnie z art. 135 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego. Zgodnie z art. 140 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego osoba, która dostarcza drugiemu środków utrzymania lub wychowania nie będąc do tego zobowiązana albo będąc zobowiązana z tego powodu, że uzyskanie na czas świadczeń alimentacyjnych od osoby zobowiązanej w bliższej lub tej samej kolejności byłoby dla uprawnionego niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, może żądać zwrotu od osoby, która powinna była te świadczenia spełnić. "Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, ponieważ to na rodzinie ciąży obowiązek opieki nad osobą niepełnosprawną. Pomoc Państwa jest zatem możliwa jedynie wówczas, gdy wnioskujący o nią wykaże w sposób niebudzący wątpliwości, że wyczerpał wszystkie inne możliwości zapewnienia opieki osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji (w tym m.in. współdziałanie wszystkich dzieci w opiece, ew. zatrudnienie opiekuna, czy skorzystanie z usług opiekuńczych), a mimo to – ze względu na rzeczywisty zakres opieki, wynikający z potrzeb osoby niepełnosprawnej (a dokładniej, jej stanu zdrowia) – istnieje konieczność rezygnacji z zatrudnienia bądź ww. sytuacja uniemożliwia jego podjęcie" (wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 grudnia 2022 r., III SA/Kr 1104/22, CBOSA). "W sytuacji gdy istnieją inne osoby zobowiązane do alimentacji, w stosunku do których brak jest obiektywnych przeszkód w realizacji tego ustawowego obowiązku, brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem (rezygnacją) z zatrudnienia a opieką nad osobą niepełnosprawną, ponieważ w opiece powinny uczestniczyć również pozostałe osoby zobowiązane do alimentacji, a zatem nie zachodzi konieczność rezygnacji przez skarżącą z zatrudnienia, a dokładniej nie ma przeszkód, aby takie zatrudnienie podjęła" (wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 maja 2023 r., III SA/Kr 1940/22, CBOSA). Organ odwoławczy ocenił zebrany materiał dowodowy prawidłowo i prawidłowo ustalił stan faktyczny (nie doszło do naruszenia przepisów statuujących zasadę prawdy obiektywnej ani innych przepisów prawa procesowego, w tym art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a.), prawidłowo zinterpretował i zastosował odnośne przepisy prawa materialnego (w tym art. 17 ust. 1 ustawy) i dokonał prawidłowej subsumcji stanu faktycznego pod hipotezę normy prawnej, konstatując konieczność wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności nie narusza przepisów prawa powołanych w skardze. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.