I GZ 352/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 440/23 w zakresie odmowy wstrzymania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 14 kwietnia 2023 r. nr 1/O/KOFEŁ/2023 w przedmiocie zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 25 sierpnia 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 440/23, wydanym w sprawie ze skargi W. P. (dalej: skarżąca, strona) na decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego z 14 kwietnia 2023 r. w przedmiocie zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia WSA stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia żadnej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.). Skarżąca wniosku nie uzasadniła, co uniemożliwiło jego merytoryczną ocenę. Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie dokonuje kontroli jej legalności, a jedynie ocenia wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie WSA z 25 sierpnia 2023 r., zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie przez Sąd I instancji, że wykonanie zaskarżonej decyzji nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub uznanie, że skarżąca nie udowodniła wystąpienia takich skutków, a w konsekwencji wydanie postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania tej decyzji, podczas gdy już wysokość orzeczonej sumy pieniężnej wskazuje na trudność jej uiszczenia dla każdego podmiotu gospodarczego, a tym bardziej dla każdej osoby fizycznej. W zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w ramach autokontroli i rozpoznanie wniosku na nowo, ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższego, o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że już biorąc pod uwagę wysokość sumy dofinansowania orzeczonej do zwrotu zaskarżoną decyzją uznać należy, że konieczność jej wpłacenia przed rozpoznaniem skargi wniesionej do WSA stanowi samo w sobie niebezpieczeństwo poniesienia znacznej szkody przez skarżącą. Wszelkie środki otrzymane jako dofinansowanie projektu zostały wydatkowane zgodnie z zawartą umową, a skarżąca nie posiada również własnych środków na uiszczenie kwoty orzeczonej do zwrotu. Skarżąca ponadto nie zgadza się z treścią zaskarżonej decyzji, gdyż w jej przekonaniu nie zachodzą przesłanki do orzeczenia zwrotu otrzymanego dofinansowania. Wykonanie ich zatem przed ich prawomocnością, może spowodować niebezpieczeństwo zaistnienia znacznej szkody, której można uniknąć poprzez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonalności zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W judykaturze dominuje stanowisko kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (zob. postanowienia NSA: z 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 2165/13, z 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11, z 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11, z 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11 czy z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07 – te i dalej powoływane orzeczenia NSA dostępne w Internecie pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Za zasadne uznać należy przyjęcie, że skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku (por. postanowienie NSA z 5 maja 2016 r., sygn. akt I FZ 98/16, postanowienie NSA z 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FZ 40/16). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko przedstawione w uzasadnieniu postanowienia Sądu I instancji jest prawidłowe. Wniosek skarżącej zawarty w skardze nie zawierał bowiem uzasadnienia. Na etapie postępowania zażaleniowego powołano się jedynie na samą wysokość kwoty zwrotu dofinansowania orzeczonej w zaskarżonej decyzji. Podkreślić jednak należy, że zadaniem NSA nie jest ponowna ocena wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzupełnionego ewentualnie o okoliczności podniesione w zażaleniu, lecz kontrola postanowienia wydanego przez WSA. Sąd I instancji – nawet znając wysokość orzeczonej kwoty zwrotu dofinansowania – nie dysponował żadną wiedzą na temat sytuacji finansowej skarżącej, nie mógł zatem ocenić zasadności wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Dopiero odniesienie kwoty wynikającej z zaskarżonego aktu do danych obrazujących sytuację strony skarżącej pozwala na ocenę, czy zaistniały przesłanki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Gdyby zatem taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, skarżąca może przedstawić stosowną dokumentację wraz z nowym wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Wskazać przy tym należy, że braki wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie mogą być uzupełniane w zażaleniu, natomiast – jak wskazano powyżej – na każdym etapie postępowania może zostać złożony nowy wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej wraz z dokumentami uzasadniającymi rzeczywiste możliwości finansowe strony skarżącej. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu zażalenia.