I OW 71/22

SENTENCJA Dnia 12 października 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 12 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta i Gminy [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy [...] a Burmistrzem [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J. G. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Burmistrz Miasta i Gminy [...], wnioskiem z dnia 3 czerwca 2022 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, który zaistniał pomiędzy organem wnioskującym a Burmistrzem [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J. G. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu 29 października 2021 r. J. G. wystąpił do organu wnioskującego o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Jako adres zamieszkania podał: [...] [...]. W związku z powyższym, decyzją z dnia 3 listopada 2021 r. nr [...], Burmistrz Miasta i Gminy [...] przyznał J. G. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na okres od 01.10.2021 r. do 30.06.2023 r. Następnie w dniu 29 czerwca 2022 r. wnioskodawca poinformował organ, iż od dnia 26 kwietnia 2022 r. przebywa w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym w [...] i jednocześnie zwrócił się z prośbą o przekazanie wspomnianego wniosku do organu właściwego celem jego rozpoznania. W związku z powyższym Burmistrz Miasta i Gminy [...], mając – jak stwierdził - na uwadze treść art. 25 ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615), pismem z dnia 4 maja 2022 r., przekazał sprawę Burmistrzowi [...] jako organowi właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania zainteresowanego. W zaistniałej sytuacji Burmistrz [...], przy piśmie z dnia 13 maja 2022 r., zwrócił jednak wniosek J. G.wraz z dokumentacją organowi wnioskującemu. W uwagi na powyższe Burmistrz Miasta i Gminy [...] wystąpił z przedmiotowym wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość podnosząc, że wnioskodawca – J.G. przebywa w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym na terenie Miasta [...] a fakt ten potwierdza m. in. zaświadczenie lekarskie. Z tego zatem powodu – zdaniem organu wnioskującego - to Burmistrz [...] - jako organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania zainteresowanego - winien załatwić sprawę dotyczącą przyznania mu zasiłku pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na wniosek Burmistrz [...] wnosił o wskazanie Burmistrza Miasta i Gminy [...] jako organu właściwego w sprawie. W ocenie bowiem organu pozostającego w sporze, pobytu w zakładzie opieki zdrowotnej nie można kwalifikować jako miejsce zamieszkania - w rozumieniu art. 25 k.c., gdyż tego rodzaju placówki lecznicze nie są przeznaczone do zamieszkiwania a zatem nie mogą stanowić miejsca, w którym osoby przebywają z zamiarem stałego pobytu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Ponadto, jeżeli przed skierowaniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego (o właściwość) jeden z organów załatwił sprawę – w rozumieniu art. 104 k.p.a. – wówczas nie ma już podstaw do wszczynania tego rodzaju postępowania sądowego, gdyż spór kompetencyjny (o właściwość) nie istnieje (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, wyd. C.H.Beck, Warszawa 2011 r. str. 78 oraz przywołane tam orzecznictwo). Ta ostatnia sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Jak wynika bowiem z akt sprawy (w tym z treści wniosku oraz odpowiedzi na wniosek), w dniu 3 listopada 2021 r. (a zatem przed wystąpieniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, co miało miejsce 3 czerwca 2022 r.) Burmistrz Miasta i Gminy [...] rozpoznał wniosek J. G. z dnia 29 października 2021 r, gdyż decyzją nr [...] przyznał w/w prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na okres od 01.10.2021 r. do 30.06.2023 r. Tym samym doszło do załatwienia sprawy (jej rozstrzygnięcia co do istoty) w rozumieniu art. 104 k.p.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem, organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (§ 1). Powyższe oznacza zatem, iż w dacie wniesienia przedmiotowego wniosku przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] nie istniał żaden spór o właściwość pomiędzy nim a Burmistrzem [...] dotyczący wskazania organu właściwego w sprawie rozpoznania wniosku J. G. z dnia 29 października 2021 r. Z tej też przyczyny okoliczności, podnoszone przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] związane z zawiadomieniem organu wnioskującego o zmianie miejsca pobytu J.G., były pozbawione doniosłości prawnej. Dodać też trzeba, że powoływany we wniosku o rozstrzygnięcie sporu art. 25 ust. 4 ustawy z dnia ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615), nakazujący organowi właściwemu, do którego wpłynął wniosek o ustalenie prawa do świadczenia rodzinnego, przekazanie tego wniosku wraz z dokumentami do organu właściwego ze względu na nowe miejsce zamieszkania wnioskodawcy, w przypadku powzięcia informacji o zmianie jego miejsca zamieszkania, odnosi się tylko do sytuacji, w której nie doszło jeszcze do wydania decyzji. Już choćby więc tylko z tego powodu powyższy przepis nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Ubocznie zatem wypada jedynie zauważyć, że z oświadczenia J. G.. wynikało, iż w Zakładzie Opiekuńczo - Leczniczym w [...] przebywał on od dnia 26 kwietnia 2022 r. (a zatem już po wydaniu decyzji przez Burmistrz Miasta i Gminy [...]). Z podanych wyżej przyczyn uznać należało, że brak było podstaw do przyjęcia, iż pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy [...] a Burmistrzem [...] istniał spór o właściwość w rozpoznaniu wniosku J. G. a co - z mocy art. 15 § 2 w zw. z art. 151 p.p.s.a. - obligowało Naczelny Sąd Administracyjny do oddalenia przedmiotowego wniosku.