I OZ 166/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2024 r. sygn. akt VIII SA/Wa 818/23 w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 10 października 2023 r. nr 1343/R/2023 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z 24 stycznia 2024 r. sygn. akt VIII SA/Wa 818/23 (dalej postanowienie z 24 stycznia 2024 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M.B. (dalej skarżąca) wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Mazowieckiego z 10 października 2023 r. nr 1343/R/2023 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ograniczyła się do sprecyzowania żądania, nie podając jego uzasadnienia. W zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wskazała żadnych okoliczności, mogących spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, o których stanowi art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 [zm. 1705], dalej ppsa). Poza złożeniem wniosku, nie przedstawiła odpowiednich dokumentów mogących uprawdopodobnić wystąpienie okoliczności, które przemawiałyby za wstrzymaniem wykonania decyzji. Sąd I instancji stwierdził, że ogólnikowy wniosek, pozbawiony uzasadnienia i stosownych dowodów, nie mógł stanowić podstawy wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu (postanowienie NSA z 16.10.2014 r. II OZ 1099/14, Lex 1550923). Skarżąca nie wykazała występowania w sprawie realnych i rzeczywistych przesłanek skutkujących uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (k. 2-4, 43-45 akt sądowych). Zażalenie na postanowienie z 24 stycznia 2024 r. złożyła skarżąca, w uzasadnieniu podnosząc, że: występuje w postępowaniu bez pomocy prawnej i nie jest z wykształcenia prawnikiem. Opisując sprawę i swe zarzuty względem zaskarżonej decyzji uznała, że występują w tym opisie wystarczające przesłanki ku wnioskowi, że brak wstrzymania wykonania decyzji spowoduje skutki trudne do odwrócenia pod postacią [...], który to w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji należałoby [...], a nie jest to sprawa technicznie prosta. W związku z tym, że myślała (nie będąc prawnikiem), że opis zarzutów jest wystarczającym wyjaśnieniem, dlaczego wnioskuje o wstrzymanie wykonania decyzji, nie ponowiła "uzasadnienia" pod samym "wnioskiem" o wstrzymanie wykonania decyzji zwartym na samym końcu skargi. Podniosła, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może spowodować szkodę pod postacią uniemożliwienia posadowienia na działce obok, a nawet rozpoczęcie planowania[,] [...]. Jak widać w dokumentacji, nowa instalacja miałaby iść [...]. Ze względu na konieczność zachowania odstępu od [...] proponowane posadowienie ograniczy jej w znacznym stopniu możliwość korzystania z działki, na której stoi dom i co do której plan zagospodarowania przestrzennego nie zakłada takich ograniczeń. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie zaskarżonej decyzji, gdyż jej wykonanie może przynieść trudne do odwrócenia skutki, jak też wyrządzić jej dużą szkodę (k. 57-58 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków [...] (art. 61 § 3 zd. 1 ppsa). Ze wskazanego przepisu wynika, że warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest wykazanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jej wykonania. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności a wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Wskazanie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w art. 61 § 3 ppsa przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Oznacza to występującą po jego stronie konieczność przywołania konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie decyzji spowoduje w stosunku do strony niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków i przytoczenia okoliczności uzasadniających to żądanie wraz z informacjami, które mogą to żądanie uprawdopodobnić. Pojęcie wyrządzenia znacznej szkody należy przy tym rozumieć w taki sposób, że chodzi o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to z kolei takie prawne lub faktyczne skutki, które - raz zaistniałe - powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W niniejszej sprawie o ile skarżąca uzasadniła, dlaczego skarży decyzję Wojewody Mazowieckiego z 10 października 2023 r. nr 1343/R/2023 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z jej nieruchomości, o tyle nie podniosła żadnych argumentów, wskazujących że wykonanie zaskarżonej decyzji może skutkować niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Argumenty podniesione w uzasadnieniu skargi ograniczają się do wskazywania wadliwości zaskarżonej decyzji i decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 2023 r. nr [...], ograniczającej sposób korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] (obręb [...] – [...], ark. [...]), stanowiącej współwłasność N.L. i M.B., przez zezwolenie [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na realizację inwestycji polegającej na budowie [...], w oparciu o ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, będzie wiązało się z uciążliwością wobec współwłaścicieli działki, ponieważ w punkcie 1 in fine decyzji I instancji wskazano, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości polegać będzie na obowiązku udostępnienia nieruchomości Spółce jako inwestorowi na czas przeprowadzenia inwestycji oraz w przyszłości na czas wykonywania czynności związanych z jej konserwacją i usuwaniem [ewentualnych - uw. NSA] awarii, o tyle nie jest to uciążliwość skutkująca powstaniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W punkcie 2 decyzji I instancji zobowiązano Spółkę do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po wykonaniu prac związanych z realizacją opisanej inwestycji. Przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego oznacza, że wykonanie instalacji na działce będącej współwłasnością skarżącej w niniejszej sprawie, po wykonaniu prac, faktycznie nie będzie przez nią odczuwalne. Prace konserwacyjne i ewentualne roboty naprawcze instalacji skutkujące ograniczeniem możliwości korzystania z części nieruchomości również nie powinny stanowić dla skarżącej uciążliwości odpowiadającej niebezpieczeństwu wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniu trudnych do odwrócenia skutków. Konserwacja i ewentualna naprawa instalacji będzie wiązać się wręcz z zapewnieniem bezpieczeństwa skarżącej. Czasowe ograniczenie korzystania z części jej nieruchomości jest konieczne, by umożliwić realizację ustaleń zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Szkody, które mogą powstać na nieruchomości będącej współwłasnością skarżącej nie mają charakteru nieodwracalnego, co zauważa sama skarżąca. Ewentualne koszty związane z usunięciem instalacji, w przypadku gdy już po wykonaniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji I instancji skarżąca wygra postępowanie w tej sprawie, nie będą obciążać skarżącej, lecz inne podmioty - gminę lub inwestora. Brak jest więc przesłanek do doszukiwania się w tym potencjalnym aspekcie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody w majątku skarżącej. Argument skarżącej odnoszący się do uniemożliwienia jej posadowienia na działce obok, a nawet rozpoczęcie planowania [...] jest o tyle niezasadny, że ma charakter przyszły i niepewny. Skarżąca sama wskazuje, że nawet nie zaczęła planować zainstalowania [...], które kolidowałoby z inwestycją objętą treścią zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji. W takim przypadku kwestia ta, jako faktycznie nieistniejąca, nie może stanowić podstawy do wzruszenia zaskarżonego postanowienia. Zasadą jest wykonalność decyzji ostatecznych. Zasada ta ma odpowiednie zastosowanie do postanowień organu administracji. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do odstępstwa od tej zasady, mając za podstawę art. 61 § 3 ppsa. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji I instancji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. W rezultacie, zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia, sąd - co do zasady - nie dokonuje oceny zasadności skargi. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie.