II SA/Po 162/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 stycznia 2023 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę. UZASADNIENIE Pismem z 14 listopada 2022 r " B. " Sp. z o.o. w L. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca" ) wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczącej rozbiórki obiektów budowlanych - placu manewrowego, drogi dojazdowej wewnętrznej, wzmocnień betonowymi elementami - na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 19 października 2022 r. W uzasadnieniu zarzutów podniesiono, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy ponieważ przedmiotowe obiekty budowlane nie znajdują się już od strony miejsca publicznego. Nieruchomość, na której znajdowała się nieczynna już szkoła w T. stanowi obecnie własność P. S.A. i nie ma charakteru miejsca publicznego. Także droga powiatowa jest przeznaczona na potrzeby P. S.A. i wybudowana została już obwodnica, w związku z planowaną likwidacją obecnej drogi powiatowej. Zdaniem Spółki nie bez znaczenia jest także fakt, że P. S.A. prowadzi obecnie rozbiórkę obiektów na przejętych nieruchomościach. W planie jest także przejęcie przez P. własności nieruchomości, na której zlokalizowane są objęte nakazem rozbiórki obiekty budowlane i obiekty te także zostaną rozebrane przez nowego właściciela. Wszczęcie obecnie i prowadzenie egzekucji administracyjnej, w celu wyegzekwowania rozbiórki obiektów, które i tak w najbliższym czasie będą rozebrane jest więc niecelowe. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: "PINB") postanowieniem z 21 listopada 2022 r. nr [...], na podstawie art. 34 § 4 w zw. z art. 33 pkt 1) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. 2022, poz. 479 z późn. zm. - dalej: ".u.p.e.a") oddalił zarzuty. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż PINB wszczął postępowanie egzekucyjne celem wyegzekwowania obowiązku, wynikającego z decyzji nr [...] z dnia 6 marca 2018 r. utrzymanej w mocy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - decyzją [...] z dnia 16 lipca 2018 r., nałożonego na zobowiązanego B. Sp. z o.o., [...] S. ul. [...], ul. [...], dotyczącego rozbiórki: - placu manewrowego o nawierzchni z kostki betonowej o szerokości 5,75 m i długości 47,0 m oraz powierzchni 270,25 m2, - placu manewrowego o nawierzchni z trylinki betonowej o szerokości 6,80 m i długości 8,90 m oraz powierzchni 60,52 m2, - placu manewrowego o nawierzchni z trylinki betonowej o szerokości 15,00 m i długości 12,80 m oraz powierzchni 192,00 m2 , - drogi dojazdowej wewnętrznej o nawierzchni z trylinki betonowej o szerokości od 5,30 m i długości 57,40 m i powierzchni 304,22 m2, - drogi dojazdowej wewnętrznej o nawierzchni z trylinki betonowej o szerokości od 3,80 m i długości 78,90 m i powierzchni 299,82 m2, - drogi dojazdowej wewnętrznej o szerokości od 4,70 m i długości 133,00 m i powierzchni 625,10 m2, w tym o nawierzchni z trylinki betonowej o szerokości 4,70 m i długości 9,50 m i o powierzchni 44,65 m2 oraz o nawierzchni żwirowo-piaskowej (po rozbiórce nawierzchni z trylinki betonowej) o szerokości 4,70 m i długości 123,50 m i o powierzchni 580,45 m2. - wzmocnień betonowymi elementami ażurowymi skarp na długości 187,0 mb w tym: o szerokości 1,66 m na długości 47,0 mb, o szerokości 1,20 m na długości 41,1 mb oraz o szerokości 0,40 m na długości 98,90 mb, - wzmocnień betonowymi elementami ażurowymi skarp nasypu wokół stawu na długości 266,50 mb w tym o szerokości 5,7 m na długości 178,5 mb i o szerokości 4,1 m na długości 88,0 mb., na nieruchomości oznaczonej nr geod. [...],[...] w obr. T., gm. W.. Z powodu braku dobrowolnego wykonania przez zobowiązanego nałożonego obowiązku, PINB wszczął postępowanie egzekucyjne, wystawiając tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 19 października 2022 r. Dalej, odnosząc się do podniesionych zarzutów, PINB stwierdził, że bez znaczenia w prowadzonej sprawie egzekucyjnej jest zmiana właściciela sąsiedniej nieruchomości. Również wspomniana, wybudowana obwodnica, nie zwalnia zobowiązanego od wykonania nakazanych w decyzji robót rozbiórkowych. Decyzja administracyjna nakazująca rozbiórkę jest ostateczna i podlega wykonaniu. Zauważono, że nie nastąpiła także wzmiankowana w piśmie zmiana właściciela nieruchomości, na której znajdują się ww. obiekty, jakoby stanowiły one własność P. S.A. Zobowiązany do wykonania nakazanych czynności nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających zbycie nieruchomości, a z aktualnego wypisu z rejestru gruntów wynika, że nadal właścicielem działek [...] i [...] jest B. Sp. z o.o. W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka podniosła, iż nowe okoliczności, polegające na tym, że przedmiotowe obiekty budowlane nie znajdują się już od strony miejsca publicznego mają zasadnicze znaczenie i przemawiają za odstąpieniem od egzekucji. Dookoła stanowiącej nadal własność Spółki nieruchomości, prowadzone są już prace górnicze skutkiem czego jest całkowite osuszenie stawu o powierzchni 0.60 ha oraz uszkodzenie ogrodzenia i drzewostanu produkcyjnego tutejszej Spółki. Wkrótce nastąpi przejęcie nieruchomości przez P. S.A. i nastąpi rozbiórka objętych egzekucją obiektów. Wszczęcie obecnie i prowadzenie egzekucji administracyjnej w celu wyegzekwowania rozbiórki obiektów, które i tak w najbliższym czasie będą rozebrane jest więc niecelowe. Ponadto, skoro sąsiadująca z nieruchomością Spółki działka utraciła charakter publiczny, to także konieczne jest zweryfikowanie zasadności nakazu rozbiórki obiektów pobudowanych na terenie działki Spółki. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB") postanowieniem z 16 stycznia 2023 r. nr [...], po rozpoznaniu opisanego wyżej zażalenia, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. WINB zauważył, iż zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja nakładająca określony obowiązek, dopóty możliwe jest wszczęcie i prowadzenie egzekucji w celu jej wykonania. Skoro organ nadzoru budowlanego, pomimo nałożonego na Spółkę obowiązku nie otrzymał zawiadomienia o jego wykonaniu, obowiązany był wszcząć postępowanie egzekucyjne. Zatem PINB wysłał upomnienie, a następnie wystawił tytuł wykonawczy. Dalej, powołując się na treść art 33 § 4 u.p.,e.a., WINB zauważył, że to strona wskazuje zarzut, który w jej ocenie uniemożliwia prowadzenie egzekucji. Organ jest uprawniony do rozpatrzenia wyłącznie zgłoszonego zarzutu i nie ma uprawnienia do tego by w tym postępowaniu rozpoznawać, obok zgłoszonego, inne zarzuty. Ponadto, organ rozpatrujący zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów, nie może zastępować zobowiązanego w formułowaniu zarzutu i przy okazji rozpoznawania zarzutu zgłoszonego przez niego badać, czy nie zachodzą inne przyczyny wymienione w art. 33 § 1 u.p.e.a., niewskazane przez zobowiązanego. WINB przytoczył następnie brzmienie art. 33 § 2 u.p.e.a. i stwierdził, że przedstawione przez stronę zarzuty dotyczą nowych okoliczności sprawy, a więc nie wypełniają dyspozycji normy prawnej zawartej w art. 33 u.p.e.a. Także plany wykupienia przez firmę P. nieruchomości, na której znajdują się obiekty objęte nakazem rozbiórki, a która zamierza dokonać rozbiórki obiektów tam się znajdujących nie stanowi okoliczności wskazanych w art. 33 u.p.e.a. bowiem sam plan, zamierzenie nie jest czynnością dokonaną, a to przedstawiony zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (art. 33 § 4 u.p.e.a.). Zauważono też, że jeżeli podstawę prawną egzekwowanego obowiązku stanowi decyzja administracyjna, to zakwestionowanie jej prawidłowości w postępowaniu egzekucyjnym stanowi nieuprawnione wkroczenie w kompetencje organu administracji publicznej, który w postępowaniu rozpoznawczym (jurysdykcyjnym) w sposób władczy rozstrzygnął o prawach i obowiązkach strony. W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej: "Sąd"), Spółka wskazała, że podniesione w zarzutach nowe okoliczności, polegające na tym, że przedmiotowe obiekty budowlane nie znajdują się już od strony miejsca publicznego mają w jej ocenie zasadnicze znaczenie i przemawiają za odstąpieniem od egzekucji. Według Skarżącej istotne znaczenie w niniejszej sprawie ma także wskazany przez nią fakt, że P. S.A. nabyła własność sąsiedniej nieruchomości, na której znajdowała się nieczynna już szkoła w T., przez co nieruchomość ta nie ma już charakteru miejsca publicznego. Także droga powiatowa jest przeznaczona na potrzeby P. S.A. i wybudowana została już obwodnica, w związku z planowaną likwidacją obecnej drogi powiatowej. Docelowo nieruchomość, na której znajdują się przeznaczone do rozbiórki obiekty, także jest przeznaczona na cele działalności górniczej i zostanie ona nabyta przez K. S.A. celem prowadzenia prac związanych z wydobyciem węgla brunatnego. Skoro sąsiadująca z nieruchomością Spółki działka utraciła charakter publiczny, to także konieczne jest zweryfikowanie zasadności nakazu rozbiórki obiektów pobudowanych na terenie działki należącej do Spółki. Odpowiadając na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie otrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie procesowym z 18 kwietnia 2023 r Spółka podniosła, iż działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego od samego początku nie były przejrzyste i wybiórczo traktowały "donos" ws. zabezpieczeń tj. ogrodzenia wjazdu oraz dojazdu do produkcji w trudny, bo zaniżony z każdej strony odcinek pola i plantacji, oraz niezbędnych zabiegów agrotechnicznych pola. W tamtym czasie z uwagi na naruszenie stosunków wodnych przez P. nie było innej możliwości wjazdu na grunt Spółki. Od 2014 r., aż do teraz inny dojazd nie jest możliwy. Podniesiono, iż poza gruntem spółki B. , funkcjonuje tylko jeden gospodarz. Reszta nieruchomości jest rozbierana, wykupiona przez P. i gruzowana. Niebawem zniknie także całkowicie produkcja Spółki wraz z gruntem. Z uwagi, że w poprzedzającym czasie utonęła dwójka uczniów ze zlokalizowanej niegdyś w sąsiedztwie szkoły, tym bardziej stały się konieczne zabezpieczenia przy bezpośrednim styku boiska z stawem należącym do Spółki. P. wykupiła już około 5 lat temu z tę szkołę i praktycznie wszystkich oraz wszystko. Spółka podniosła, iż tereny w wokół jej nieruchomości są dewastowane i zaśmiecenie, co negatywnie wpływa na prowadzoną przez nią działaności produkcyjną. Spółka posiada znaczne zaległości i ich uregulowanie możliwe jest wyłącznie ze sprzedaży uprawianych sadzonek i krzewów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 16 stycznia 2023 r. Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oddalające zarzuty " B. " Sp. z o.o. w L. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Powyższa egzekucja dotyczy zaś wykonania obowiązku określonego w decyzji PINB z dnia 6 marca 2018 r. nr [...] utrzymanej w mocy przez WINB - decyzją [...] z dnia 16 lipca 2018 r. i nałożonego na zobowiązaną B. Sp. z o.o., obowiązku wykonania rozbiórki szeregu obiektów budowlanych położonych na nieruchomości oznaczonej nr geod. [...],[...] w obr. T., gm. W.. Zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Korzystając z tego środka prawnego zobowiązany, może kwestionować możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy podkreślenia wymaga, iż postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu egzekucyjnego nie dotyczy sprawy administracyjnej, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się ten szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, kwestionujący dopuszczalność wszczęcia lub dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej. Ustalenia faktyczne organu egzekucyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszonych zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym (por. np. wyrok NSA z 29 marca 2022 r., III FSK 546/21, - wszystkie powołane orzeczenie dostępne są na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym przedmiotem rozpoznania jest więc wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. To postępowanie wpadkowe wszczynane jest wyłącznie na wniosek zobowiązanego. Stosownie zaś do postanowień art. 33 § 4 u.p.e.a. zobowiązany korzystając z tego środka zaskarżenia zobligowany jest określić istotę oraz zakres żądania jak i dowody uzasadniające to żądanie. Zobowiązany powinien zatem dokładnie określić kwestie, która ma zostać poddana ocenie wierzyciela w ramach omawianego środka zaskarżenia. Podniesione w zarzucie okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że Skarżąca w podniesionych zarzutach kwestionuje zasadność przedmiotu egzekucji tj. rozbiórki wskazanych w tytule wykonawczym obiektów budowlanych podnosząc, iż zmieniły się okoliczności faktyczne - sąsiednie nieruchomości nie posiadają już statusu terenów publicznych (teren dawnej szkoły) lub go niebawem stracą (droga powiatowa), a ponadto wskazano, iż obiekty te wraz z terenem na którym są zlokalizowane, w niedługim czasie zostaną przejęte przez P. S.A. i rozebrane przez te podmiot. Wobec tak sformułowanych zarzutów rację mają organy obu instancji, iż nie dotyczą one kwestii wymienionych enumeratywnie w art. 33 § 2 u.p.e.a. Podnoszona zmiana okoliczności faktycznych (zmiana charakteru terenów przylegających do nieruchomości należącej do Spółki) odnosi się w rzeczywistości do zasadności nałożenie obowiązku rozbiórki opisanych wyżej obiektów budowlanych, dotyczy zatem zasadności nałożenia egzekwowanego obowiązku i zmierza do jego weryfikacji. Jak wskazano wyżej zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, a także inne środki zaskarżenia przysługujące zobowiązanemu w toku postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Organy działające już na etapie wykonania decyzji, w zakresie wyznaczonym przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie mogą oceniać zasadności czy prawidłowości decyzji, z której egzekwowany obowiązek wynika. Weryfikacja decyzji nakładającej egzekwowany obowiązek może nastąpić w odrębnych trybach określonym m.in. w dziale II, rozdziałach 12 i 13 Kodeksu postępowania administracyjnego . Również ekonomiczna, gospodarcza zasadność egzekucji wymagalnego obowiązku nie stanowi podstawy zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Okoliczność, iż w przyszłości nieruchomość należąca do Spółki zostanie przejęta przez P. S.A., a rozbiórkę obiektów objętych nakazem wykona ten drugi podmiot, nie świadczy o niedopuszczalności prowadzonej egzekucji. Obowiązek wykonania rozbiórki wciąż obciąża Spółkę i okoliczność ta nie została w żaden sposób zakwestionowana. Nie wykazano także, aby doszło do odroczenia terminu wykonania tego obowiązku. Skoro Skarżąca w swoich zarzutach nie wskazała na żadną z okoliczności wskazanych w przytoczonym wyżej art. 33 § 2 u.p.e.a., to zaskarżone rozstrzygnięcie należy uznać za zasadne, a skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw. Powyższego nie zmieniają dodatkowe okoliczności powoływane w skardze oraz piśmie procesowym z 18 kwietnia 2023 r., a dotyczące sporów Spółki z P. S.A., oraz warunków w jakich zapadła decyzja nakazująca rozbiórkę obiektów budowlanych na terenie nieruchomości oznaczonej nr geod. [...],[...] w obr. T., gm. W.. Kwestie te bezpośrednio nie dotyczą prowadzonego postępowania egzekucyjnego i nie mogły mieć wpływu na ocenę zaskarżonego postanowienia. W tym stanie sprawy Sąd oddaliła skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.