I OZ 535/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1741/22 o odrzuceniu skargi S. W. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 21 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1741/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę S. W. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 21 września 2022 r. w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 15 marca 2023 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przedmiotowe wezwanie skarżący odebrał w dniu 31 marca 2023 r. Wezwanie to jednak pozostało bez odpowiedzi. Ponadto ustalono, że w urządzeniach ewidencyjnych Sądu nie odnotowano wpływu wpisu sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucając skargę podkreślił, że skarżący nie zastosował się do prawidłowego wezwania Sądu i nie uzupełnił braku fiskalnego skargi. Zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II z dnia 15 marca 2023 r. do uiszczenia wpisu sądowego w swej treści zawierało wskazanie skarżonej decyzji, w tym jej daty i numeru, jak i podstawy prawnej wezwania. Jednocześnie pouczono skarżącego o prawie i trybie zaskarżenia tego zarządzenia. Natomiast skarżący nie dokonał stosownej wpłaty, a zatem niniejsza skarga obarczona jest brakiem fiskalnym. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, domagając się "przywrócenia terminu i przyjęcia wpłaty 200 zł". W uzasadnieniu wnoszący zażalenie zwrócił uwagę, że w sprawie występował jego pełnomocnik, który nie otrzymał żadnych informacji o stanie sprawy. Odpowiedzi na zażalenie złożyli Prezydent Miasta Piekary Śląskie oraz Skarb Państwa - reprezentowany przez Prezydenta Miasta Piekary Śląskie wnosząc o jego oddalenie oraz obciążenie skarżącego kosztami postępowania, w tym zasądzenie od skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przawem przewidzianych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W rozpoznawanej sprawie Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 marca 2023 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, przy czym w wezwaniu tym wyraźnie zaznaczono, że nieuiszczenie należnej opłaty skutkować będzie odrzuceniem skargi. Wezwanie zostało przesłane na adres wskazany w skardze: [...] i odebrane osobiście przez skarżącego w dniu 31 marca 2023 r., a zatem termin do uiszczenia należnego wpisu upływał w dniu 7 kwietnia 2023 r. Ponieważ skarżący nie opłacił wpisu w zakreślonym terminie, zasadnie Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. Odnosząc się do argumentów powołanych w zażaleniu wskazać należy, że skarżący przed sądem administracyjnym występował osobiście, bez pełnomocnika. Podkreślenia wymaga odrębność postępowania przed organem oraz sądem administracyjnym oraz odrębność regulacji prawnych w tym zakresie. Reprezentacja strony w postępowaniu przed organem administracji wynika z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś reprezentacja strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym – z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ustanowienie pełnomocnika na etapie postępowania przez organami nie pozostaje bez wpływu na kwestię reprezentacji strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jak stanowi art. 34 P.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Natomiast z art. 37 § 1 P.p.s.a wynika, że pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Jak wynika z akt sprawy w postępowaniu przed sądem administracyjnym skarżący wniósł osobiście skargę, nie przedłożył pełnomocnictwa w tym postępowaniu i dokonywał samodzielnie czynności procesowe. Wobec tego kierowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach korespondencji do skarżącego, w tym wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, było prawidłowe. Również okoliczności związane z ewentualnym brakiem winy strony w uchybieniu terminu nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Przywołany powyżej, a stanowiący podstawę odrzucenia skargi przepis art. 220 § 3 p.p.s.a., nie uzależnia bowiem odrzucenia skargi od tego, czy strona ponosi winę w uchybieniu terminu. Okoliczności te mogłyby natomiast stać się przedmiotem oceny w odrębnym postępowaniu incydentalnym, w związku z zawartym przez skarżącego w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi, wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty sądowej od skargi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się do wniosków Prezydenta Miasta Piekary Śląskie oraz Skarbu Państwa - reprezentowanego przez Prezydenta Miasta Piekary Śląskie o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie mogą być one uwzględnione przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a, które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie Sądu I instancji.