II OZ 147/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1850/23 oddalające wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie sędziego WSA G. R., sędziego WSA M. M. i asesora WSA A. P. w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 24 maja 2023 r. nr 398/OPON/2023 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Uzasadnienie. Pismem z dnia 24 listopada 2023 r. A. G. złożył wniosek o wyłączenie sędziego WSA G. R., sędziego WSA M. M. i asesora WSA A. P. w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 24 maja 2023 r. nr 398/OPON/2023. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że ani skarżący, ani H. K. oraz A. K. nie zostali wezwani na rozprawę w dniu 27 listopada 2023 r. W ocenie skarżącego oznacza to, że Sąd zamierza wydać wyrok bez wysłuchania stron. Tymczasem w niniejszej sprawie kluczową kwestią sporną jest rzekomy brak zgody wszystkich właścicieli nieruchomości na dysponowanie przez skarżącego nieruchomością na cele budowlane. W ocenie skarżącego, prawidłowe i bezstronne rozpatrzenie sprawy wymaga zatem przesłuchania skarżącego oraz ww. uczestników postępowania co do ustaleń między nimi. Brak przeprowadzenia przesłuchania i zamiar zakończenia sprawy bez wysłuchania stron przez Sąd, w składzie orzekającym wyznaczonym do rozpoznania sprawy na rozprawie, jest dla skarżącego całkowicie niezrozumiały i może świadczyć o braku bezstronności w sprawie (przyjęcie z góry stanowiska organu administracyjnego za własne), co może doprowadzić do błędnego i niekorzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia. Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1850/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił powyższy wniosek. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wyłączenia sędziów oraz asesora wojewódzkiego sądu administracyjnego. Po pierwsze, argumenty strony nie wypełniają dyspozycji art. 18 P.p.s.a., a zatem nie mogą one skutkować wyłączeniem wskazanych sędziów oraz asesora sądowego z mocy ustawy. Po drugie, wskazane przez stronę skarżącą okoliczności nie stanowią wystarczającej przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego w oparciu o art. 19 P.p.s.a. Wnioskodawca nie wykazał, aby pomiędzy nim a sędziami i asesorem sądowym, o wyłączenie których wnosi, istniał szczególny stosunek osobisty mogący być źródłem wątpliwości co do ich bezstronności lub mogący mieć wpływ na obiektywne orzekanie w niniejszej sprawie. Przede wszystkim, podejrzenie o braku bezstronności sędziów i asesora nie może być oparte na okoliczności, że Sąd nie skorzystał z uprawnienia, o którym mowa w art. 91 § 3 P.p.s.a. Również subiektywne przeświadczenie skarżącego co do tego, że Sąd, w składzie wyznaczonym do orzekania, może apriorycznie podzielać stanowisko organu administracji publicznej, którego decyzję zaskarżono, nie stanowi o zaistnieniu przesłanki do wyłączenia członków składu orzekającego. Sąd podkreślił, że zgodnie z poglądem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, celem wyłączenia sędziego jest wyeliminowanie "wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy", nie chodzi przy tym o wątpliwości istniejące subiektywnie, gdyż prowadziłyby do negacji spójności i pewności prawa oraz do nieprzewidywalnych skutków w praktyce orzeczniczej. Wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a. ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. W konsekwencji, nie może służyć umożliwieniu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia" (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2014 r., II OZ 648/14, publ: www.cbois.nsa.gov.pl). Sąd wskazał także, że zgodnie z art. 22 § 2 P.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Sędziowie oraz asesor sądowy złożyli wymagane oświadczenie wskazując, że pomiędzy nimi a skarżącym i pozostałymi stronami nie występują okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a. W ocenie Sądu, prawdziwość tych oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości. W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił dowodów dyskredytujących prawdziwość oświadczenia złożonego przez objętych wnioskiem sędziów i asesora sądowego. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił: 1. naruszenie art. 5a § 4 Prawa o ustroju sądów administracyjnych poprzez brak zawiadomienia o składzie sądu rozpoznającego wniosek o wyłączenie Sędziów: Sędziego WSA G. R. i Sędziego WSA M. M., a także asesora WSA A. P. i pozbawienie skarżącego w ten sposób uprawnienia do złożenia wniosku przewidzianego w art. 5a ww. ustawy dot. badania spełnienia przez sędziów rozpoznających wniosek wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących ich powołaniu i ich postępowania po powołaniu. 2. naruszenie art. 19 P.p.s.a. poprzez oddalenie wniosku o wyłączenie następujących Sędziów; Sędziego WSA G. R. i Sędziego WSA M. M., a także asesora WSA A. P., w sytuacji, gdy w sprawie istnieją istotne wątpliwości co do bezstronności ww. Sędziów, 3. naruszenie art. 133 § 1 w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez brak rozpatrzenia zarzutów skarżącego dot. braku bezstronności z uwzględnieniem stanu faktycznego i okoliczności sprawy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, ewentualnie jego zmianę poprzez wyłączenie następujących Sędziów: Sędziego WSA G. R. i Sędziego WSA M. M., a także asesora WSA A. P. od orzekania w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie, Sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1850/23 sędziego WSA G. R., sędziego WSA M. M. i asesora WSA A. P. Zgodnie z art. 5a § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), dalej: "P.u.s.a.", Wniosek o stwierdzenie przesłanek, o których mowa w § 1, może być złożony wobec sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę co do istoty lub skargę kasacyjną. Postanowienie rozpoznające wniosek o wyłączenie sędziego, wydawane w trybie art. 20-22 P.p.s.a., nie jest orzeczeniem rozpoznającym sprawę co do istoty. Zarzut naruszenia art. 5a § 4 P.u.s.a., jest zatem bezzasadny. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 19 P.p.s.a. Podniesione we wniosku okoliczności nie stanowią wystarczającej przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego w oparciu o art. 19 P.p.s.a. Wnioskodawca nie wykazał, aby pomiędzy nim a sędziami i asesorem sądowym, o wyłączenie których wnosi, istniał szczególny stosunek osobisty mogący być źródłem wątpliwości co do ich bezstronności lub mogący mieć wpływ na obiektywne orzekanie w niniejszej sprawie. Przede wszystkim, podejrzenie o braku bezstronności sędziów i asesora nie może być oparte na okoliczności, że Sąd nie skorzystał z uprawnienia, o którym mowa w art. 91 § 3 P.p.s.a. Również subiektywne przeświadczenie skarżącego co do tego, że Sąd, w składzie wyznaczonym do orzekania, może apriorycznie podzielać stanowisko organu administracji publicznej, którego decyzję zaskarżono, nie stanowi o zaistnieniu przesłanki do wyłączenia członków składu orzekającego. Do okoliczności istotnych z punktu widzenia art. 19 P.p.s.a. nie nawiązuje także zarzut naruszenia oraz art. 133 § 1 w związku z art. 166 P.p.s.a. Akta sprawy, o których mowa w art. 133 § 1 P.p.s.a. stanowią zbiór dokumentów z postępowania administracyjnego, stanowiących podstawę badania legalności zaskarżonego aktu a nie przesłanek z art. 19 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.