I FSK 1949/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku E. H. w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej E. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 700/22 w sprawie ze skargi E. H. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 30 marca 2022 r. nr 2401-IOV2.4103.68.2021.BT UNP:2401-22-075323 w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2023 r., I SA/Gl 700/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę E. H. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 30 marca 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2013 r. We wniesionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej E. H. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że skarżąca jest podmiotem, który prowadzi działalność gospodarczą i zwrot tak dużej kwoty jest dla niej znacznym obciążeniem finansowym. Skarżąca ma również inne zobowiązana publicznoprawne, które muszą być na bieżąco przez nią regulowane, zatem środki finansowe są jej niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej. Stąd to dodatkowe obciążenie powoduje w sposób nadmierny obciążenie jej majątku i może w przyszłości wywołać bardzo negatywne skutki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wykonalności takiego aktu lub czynności, wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej - "p.p.s.a."). W myśl art. 61 § 3 zd. 1 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przepis ten, na podstawie art. 193 p.p.s.a., stosuje się odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę. Za ugruntowany w orzecznictwie należy uznać - akceptowany przez skład orzekający w niniejszym postępowaniu - pogląd kładący nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (zob. przykładowo postanowienia NSA: z 20 sierpnia 2018 r., II FSK 1837/18; z 14 listopada 2018 r., I FSK 1223/17; z 20 listopada 2018 r., II FZ 638/18; z 21 października 2020 r., I GSK 1277/20). Skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Uzasadnienie zgłoszonego żądania powinno zatem zawierać opis okoliczności decydujących o potrzebie zastosowania tymczasowej ochrony sądowej. Hasłowe jedynie powoływanie przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie może prowadzić do uwzględnienia wniosku strony. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może przy tym oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza możliwość jego uwzględnienia. Trzeba zaznaczyć, że skarżąca już w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji domagała się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 26 września 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 700/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek, wskazując, że skarżąca w żaden sposób nie wykazała, ani nawet nie uprawdopodobniła, aby w jej przypadku zachodziły przesłanki przemawiające za wstrzymaniem wykonania objętej skargą decyzji, w szczególności nie zobrazowała swojej sytuacji finansowej, ani nie przedstawiła żadnej dokumentacji źródłowej pozwalającej na dokonanie przez Sąd ustaleń w tym zakresie. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2023 r., sygn. akt I FZ 276/22, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na powyższe orzeczenie. Wraz ze skargą kasacyjną skarżąca złożyła ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (domagając się również wstrzymania poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji). Uzasadnienie tego wniosku, podobnie jak uzasadnienie wniosku zawartego w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, jest lakoniczne i ogólnikowe. Skarżąca ograniczyła się do wskazania, że środki finansowe są jej niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej, że ma również inne bieżące zobowiązana publicznoprawne oraz że dodatkowe obciążenie powoduje w sposób nadmierny obciążenie jej majątku i może w przyszłości wywołać bardzo negatywne skutki. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w oparciu o tak umotywowany wniosek nie można stwierdzić, czy rzeczywiście w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., które przemawiałyby za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Fakt prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej czy konieczność regulowania innych zobowiązań publicznoprawnych same w sobie nie stanowią o istnieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. O takiej obawie można byłoby mówić jedynie po dokonaniu szczegółowej analizy sytuacji finansowej skarżącej i zestawieniu tej sytuacji z wysokością zobowiązania podatkowego. Dokonanie takiej oceny, wobec braku stosownych twierdzeń i dowodów, jest niemożliwe. Skarżąca nie złożyła żadnych dokumentów obrazujących jej sytuację finansową i majątkową, ani nawet nie przedstawiła twierdzeń w tym zakresie. Nie wskazała, czy posiada nieruchomości i jaka jest ich wartość, jaka jest wysokość środków pieniężnych zgromadzonych na jej rachunkach bankowych, jakie osiąga miesięczne dochody, ani też jakie konkretnie ciążą na niej zobowiązania. Ogólnie sformułowany wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji i lakoniczna argumentacja skarżącej nie dawały podstaw do uwzględnienia jej żądania o przyznanie ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.