I C 199/24

<p>Sygn. akt I C 199/24</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 27 czerwca 2024 r.</p> <p>Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:</p> <p>Przewodniczący: sędzia Anna Lisowska</p> <p>Protokolant: starszy sekretarz sądowy Judyta Masłowska</p> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2024 roku</p> <p>sprawy z powództwa Gminy <span class="anon-block">B.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">P. S.</span> </p> <p>o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego</p> <p>o r z e k a:</p> <p>Powództwo oddala.</p> <p>Sygn. akt I C 199/24</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Gmina <span class="anon-block">B.</span> w dniu 7 listopada 2023 roku wytoczyła powództwo przeciwko <span class="anon-block">P. S.</span> o zapłatę kwoty 2 535,09 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty – tytułem odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu i odszkodowania uzupełniającego z tytułu opłaty komunalnej i zużytej zimnej wody w okresie od stycznia 2022 roku do października 2023 roku. Nadto powódka wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych.</p> <p>W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że strony łączyła umowa najmu <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonego w <span class="anon-block">budynku nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">D.</span>. W dniu 13 kwietnia 2021 roku powódka wypowiedziała umowę najmu z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego. Pozwany nie wydał jednak lokalu i od dnia wypowiedzenia umowy bezumownie z niego korzystał. Dlatego ciążył na nim obowiązek uiszczania na rzecz powódki odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu i odszkodowania uzupełniającego z tytułu opłaty komunalnej i żutej zimnej wody. Kierowane do pozwanego wezwania do zapłaty ww. należności pozostały bezskuteczne.</p> <p>Powódka wskazała, że zadłużenie pozwanego za okres od stycznia 2022 roku do października 2023 roku wynosi 2 535,09 złotych, w tym:</p> <p>- 2 302,10 zł – odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu i odszkodowanie uzupełniające</p> <p>- 232,99 zł – skapitalizowane odsetki ustawowe za opóźnienie naliczone do dnia 30 października 2023 roku.</p> <p>Na wniosek strony powodowej, postanowieniem z dnia 15 maja 2024 roku Sąd Rejonowy w Piszu ustanowił dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego kuratora w osobie <span class="anon-block">A. Z.</span> będącej pracownikiem Sądu Rejonowego w Piszu.</p> <p>Kurator wniósł o oddalenie powództwa w całości.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong> </p> <p>Gmina <span class="anon-block">B.</span> jest właścicielem <span class="anon-block">lokalu mieszkalnego nr (...)</span> położonego w <span class="anon-block">budynku nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">D.</span>. Miesięczny czynsz za ten lokal w okresie od stycznia 2022 roku do października 2023 roku wynosił 61,97 złoty. <em> <!-- -->(okoliczności bezsporne)</em> </p> <p>W dniu 31 stycznia 2018 roku pomiędzy Gminą <span class="anon-block">B.</span>, a <span class="anon-block">P. S.</span> zawarta została umowa najmu opisanego wyżej lokalu mieszkalnego. Umowa zawarta została na czas nieokreślony. Zgodnie z umową, najemca zobowiązany był uiszczać na rzecz wynajmującego czynsz i należne opłaty za zużycie zimnej wody, odprowadzanie nieczystości płynnych, gospodarowanie odpadami komunalnymi.</p> <p>Z uwagi na istniejące po stronie najemcy zadłużenie z tytułu czynszu i opłat, Gmina <span class="anon-block">B.</span> pismem z dnia 13 kwietnia 2021 roku wypowiedziała umowę najmu ze skutkiem na dzień 31 maja 2021 roku.</p> <p>Co najmniej od grudnia 2021 roku <span class="anon-block">P. S.</span> nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Nie poinformował wynajmującego o zmianie miejsca zamieszkania i nie oddał wynajmującemu kluczy do lokalu.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: umowa najmu k. 10-11; wypowiedzenie umowy najmu k. 12-12v; stan zadłużenia k. 14; awizowane zwrotne potwierdzenia odbioru zawiadomień o wysokości opłat k. 15-19v; awizowane zwrotne potwierdzenia odbioru przedsądowych wezwań do zapłaty k. 20-22v; postanowienie i protokół Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Piszu <span class="anon-block">W. S.</span> k. 37-38)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Podstawą prawną domagania się przez powódkę zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 18;art. 18 ust. 1;art. 18 ust. 2)">art. 18 ust 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego</a> (Dz.U. z 2018r., poz. 1234 j.t.), zgodnie z którym osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie. Odszkodowanie te odpowiada wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu. Jeżeli odszkodowanie nie pokrywa poniesionych strat, właściciel może żądać od osoby, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 18 ust. 1)">ust. 1</a>, odszkodowania uzupełniającego (art. 18 ust. 2 cytowanej ustawy).</p> <p>Odszkodowanie jakie powinna płacić osoba zajmująca lokal bez tytułu prawnego ustawa określa w odniesieniu do wysokości czynszu najmu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu tego lokalu, gdyby mógł nim dysponować (gdyby został opróżniony). Chodzi tu o sytuację hipotetyczną, w której lokal zostaje opróżniony, a właściciel (gmina, inna jednostka samorządowa, Skarb Państwa lub państwowa osoba prawna, towarzystwo budownictwa społecznego, spółdzielnia mieszkaniowa, inny właściciel - osoba fizyczna lub prawna) w uwarunkowaniach prawnych, w jakich funkcjonuje, oraz realiach rynkowych (danej miejscowości, dzielnicy) miałby możność wynająć dane mieszkanie. Podobnie jak w przypadku czynszu, obowiązek uiszczania odszkodowania obciąża wspólnie wszystkie osoby, które wcześniej można było zakwalifikować jako lokatorów w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010710733" title="Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 (art. 2;art. 2 ust. 1;art. 2 ust. 1 pkt. 1)">art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego</a> <em> <!-- -->.</em> Odszkodowanie to nie jest, „czystym” obowiązkiem naprawienia szkody, o jakich mówią przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (księga 3)">księgi trzeciej kodeksu cywilnego</a>. Obowiązek płacenia odszkodowania powstaje bowiem dlatego, że osoba zajmująca lokal czyni to nie posiadając tytułu do jego zajmowania. Decydujące znaczenie w ocenie, czy właścicielowi przysługuje odszkodowanie, ma jedynie fakt zajmowania lokalu bez tytułu prawnego.</p> <p>Podkreślić jednak należy, że obowiązek zapłaty odszkodowania powstaje tylko za czas faktycznego korzystania z lokalu (vide wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 28 lipca 2022 roku w sprawie IX Ca 535/22; wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 23 czerwca 2023 roku w sprawie IX Ca 551/23).</p> <p>Nie ulega wątpliwości, że w świetle przepisów obowiązującego prawa, najemca zobowiązany jest do zapłaty czynszu bez względu na to, czy przebywa w lokalu czy też nie, natomiast obowiązek zapłaty odszkodowania, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 o ochronie praw lokatorów powstaje tylko za czas faktycznego korzystania z lokalu. Tym samym na powódce spoczywał obowiązek wykazania, że w objętym żądaniem pozwu okresie pozwany zajmował <span class="anon-block">lokal nr (...)</span> położony w <span class="anon-block">budynku nr (...)</span> przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span> w <span class="anon-block">D.</span>. Na fakt ten powódka nie przedstawiła żadnego wiarygodnego materiału dowodowego – przeciwnie, przedłożonymi dokumentami (awizowane zwrotne potwierdzenia odbioru) powódka wykazała, że pozwany opuścił należący do niej lokal co najmniej w grudniu 2021 roku. Potwierdzają to również informacje uzyskane - w drodze wywiadu przeprowadzonego wśród sąsiadów - przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Piszu <span class="anon-block">W. S.</span> (k. 37-38). Faktu porzucenia w lokalu rzeczy należących do pozwanego powódka także nie udowodniła.</p> <p>W tym miejscu wskazać należy, iż w myśl ogólnej zasady wyrażonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W sprawach cywilnych rolą sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a>). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 3)">art. 3 k.p.c.</a>), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 227)">art. 227 k.p.c.</a>) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>).</p> <p>W ocenie Sądu, powódka nie sprostała wynikającemu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> obowiązkowi udowodnienia faktów, z których wywodzi skutki prawne, w konsekwencji czego żądanie zapłaty z tytułu bezumownego korzystania z lokalu należało uznać za nieuzasadnione i oddalić. Dlatego Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku z dnia 27 czerwca 2024 roku.</p> </div>