II SO/Gl 1/24

SENTENCJA Dnia 28 lutego 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, , po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2024 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. R. (A. R.) o wymierzenie grzywny Wojewodzie Śląskiemu za nieprzekazanie skargi w sprawie skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy p o s t a n a w i a: 1) wymierzyć Wojewodzie Śląskiemu grzywnę w wysokości 200 (dwieście) złotych; 2) zasądzić od Wojewody Śląskiego na rzecz wnioskodawczyni kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Pismem z 5 lutego 2024 roku A. R. (dalej "Wnioskodawczyni") złożyła wniosek o wymierzenie Wojewodzie Śląskiemu (dalej "Wojewoda") grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") z tytułu nieprzekazania do tut. Sądu skargi z 19 grudnia 2023 r. na bezczynność Wojewody wraz z aktami sprawy. Wnioskodawczyni wniosła o wymierzenie Wojewodzie grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając żądanie Wnioskodawczyni wyjaśniła, że 19 grudnia 2023 r. wniosła za pośrednictwem Wojewody skargę na bezczynność tego organu w zakresie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (w załączeniu przedkładając kopię skargi wraz z pocztowym potwierdzeniem odbioru). W odpowiedzi na wniosek Wojewoda wniósł o jego oddalenie. Poinformował, że w przedmiotowej sprawie doszło do przeoczenia, w wyniku którego skarga Wnioskodawczyni została omyłkowo potraktowana jako uzupełnienie brakujących dokumentów i wpięta w akta sprawy administracyjnej. Wojewoda podał, że skarga wpłynęła do niego 20 grudnia 2023 roku, a postępowanie zakończono 7 lutego 2024 roku wydaniem decyzji pozytywnej, tj. zezwalającej Wnioskodawczyni na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie Wojewoda wskazał, że akta administracyjne w sprawie SOII.6151.977.2023 wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę zostaną przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 16 lutego 2024 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie grzywny okazał się zasadny. Zgodnie z art. 54 § 3 zdanie pierwsze w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a., organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wobec tego wyłącznymi przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest: 1) wniosek o wymierzenie grzywny oraz 2) stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a., bez względu na przyczyny nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie. Przyczyny nieprzekazania skargi w terminie mogą mieć ewentualnie wpływ na wysokość wymierzonej grzywny. Z powyższego wynika, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., sąd bada jedynie, czy organ bądź podmiot, do którego skarga została skierowana wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wymierzenie grzywny organowi może nastąpić zatem w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "może" nakazuje przyjąć, iż sąd nie jest zobligowany do wymierzenia organowi grzywny w razie spełnienia wskazanych w nim przesłanek, a jedynie ma możliwość jej orzeczenia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 10 stycznia 2014 r., I OZ 1230/13; z 20 września 2018 r., I OZ 850/18; z 20 stycznia 2021 r., I OZ 1002/20 - opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Podejmując rozstrzygnięcie w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy m. in. takie jak: przyczyny niewypełnienia obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Instytucja wymierzenia grzywny ma na celu przede wszystkim wyegzekwowanie od organu wypełnienia obowiązków wskazanych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Obok funkcji dyscyplinującej polegającej na przymuszeniu organu do przesłania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, grzywna pełni także funkcję represyjną. Jest to uzasadnione potrzebą ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki, o czym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a którego realizacja napotyka przeszkodę w razie niedopełnienia przez organ obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z 3 listopada 2009 r. II GPS 3/09, opubl. w CBOSA). Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione przesłanki do ukarania Wojewody grzywną w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za naruszenie obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że Wojewoda przekazał skargę z uchybieniem terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Skarga na bezczynność Wojewody z 19 grudnia 2023 roku, doręczona organowi 20 grudnia 2023 roku, została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pismem z 16 lutego 2024 roku, w wyniku złożenia wniosku o ukaranie grzywną. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze zarówno treść wniosku oraz charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność Wojewody), okres uchybienia terminowi przekazania skargi, jak również fakt, że w dacie rozpoznawania wniosku skarga Wnioskodawczyni z 19 grudnia 2023 r. została przekazana Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy. Mając na uwadze treść skargi oraz wykaz załączników skargi, nie sposób przyjąć, że zawierała ona dokumenty bądź wyjaśnienia, niezbędne do rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, a w konsekwencji do wydania decyzji administracyjnej w tym przedmiocie. W rozpoznawanej sprawie grzywna będzie realizować funkcję prewencyjną, gdyż nie będzie już służyła ochronie konkretnych naruszonych interesów, lecz będzie miała na celu podkreślenie nieprawidłowego działania Wojewody, który uchybił terminowi przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz akt administracyjnych, mimo braku po stronie organu intencji pozbawienia Wnioskodawczyni prawa do sądu. W ocenie Sądu wymiar grzywny w kwocie 200 złotych wraz z argumentacją wskazaną w niniejszym postanowieniu, wskazującą na ustawowe obowiązki organu w tym zakresie, w pełni zrealizuje powyższy cel. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. postanowił jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. O kosztach w punkcie drugim postanowienia orzeczono zgodnie z art. 200, art. 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., zasądzając od Wojewody na rzecz Wnioskodawczyni kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.