III SA/Kr 1258/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 19 maja 2023 r., znak SKO-Dr.-4122-9/23 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. odrzucić skargę 2. zwrócić skarżącemu A. F. uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 (dwieście) złotych. UZASADNIENIE Skarżący A. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 19 maja 2023 r., znak SKO-Dr.-4122-9/23 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Powyższa decyzja została doręczona skarżącemu 25 maja 2023 r. wraz z prawidłowym pouczeniem co do prawa i terminu wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Pismem z 16 czerwca 2023 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący wniósł do SKO w Nowym Sączu wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy tytułując go "Odwołanie". W dniu 26 czerwca 2023 r. SKO w Nowym Sączu wydało postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Równolegle pismem z 16 czerwca 2023 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję SKO w Nowym Sączu z 19 maja 2023 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji. Ponownie pismem z 21 czerwca 2023 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący wniósł do SKO w Nowym Sączu kolejny wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy tytułując go "Odwołanie". W dniu 29 czerwca 2023 r. SKO w Nowym Sączu wydało postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Równolegle pismem z 21 czerwca 2023 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję SKO w Nowym Sączu z 19 maja 2023 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji. Z uwagi na tożsamość treści skarg z 16 i 21 czerwca 2023 r. zostały one potraktowane jako jedna skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 19 maja 2023 r., znak SKO-Dr.-4122-9/23 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji i zarejestrowane pod sygn. akt III SA/Kr 1258/23. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 3 p.p.s.a. jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Przepis art. 52 § 3 p.p.s.a. dopuszcza możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznego w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem z dniem doręczenia decyzji stronom zaczyna równolegle biec termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub skargi do sądu administracyjnego. Ustawodawca pozostawił stronie wybór formy ochrony prawnej. Ustawodawca tym samym przyjął, iż w sytuacji, gdy środkiem zaskarżenia - wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy - można uruchomić wyłącznie tzw. poziomy tok instancji, strona może wedle własnego uznania zdecydować, czy z tego środka skorzystać, czy też zainicjować sądową kontrolę decyzji wydanego w pierwszej instancji. W świetle powołanego art. 52 § 3 p.p.s.a. strona alternatywnie może skorzystać z dopuszczalnych form aktywności procesowej składając w organie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wnosząc skargę do sądu. Ustawodawca przewiduje możliwość wniesienia skargi do sądu w miejsce złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie przewiduje jednak, aby strona mogła jednocześnie złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz skargę do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie organu I instancji. Skargę do sądu wnosi więc strona, gdy nie korzysta ze złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie ma przy tym znaczenia, czy środek przysługujący w toku postępowania administracyjnego został złożony skutecznie, czy też nie, a więc jak w rozpoznawanym przypadku z uchybieniem terminu do złożenia wniosku o ponownego rozpatrzeni sprawy. Jedynym warunkiem ustawowym pozostaje bowiem nieskorzystanie z prawa złożenia tego wniosku. Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziło natomiast do sytuacji, w której strona mogłaby wnosić skargę niejako na wypadek gdyby wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został wniesiony skutecznie. Taka argumentacja byłaby jednak wprost niezgodna z literalnym brzmieniem art. 52 § 3 p.p.s.a., który wymaga od strony jasnego wyboru, w jakim trybie będzie domagała się ochrony, a więc w toku postępowania administracyjnego, czy na drodze sądowej. Zaznaczyć również trzeba, że przepis art. 52 § 3 p.p.s.a. dopuszczający jako wyjątek możliwość złożenia skargi do sądu administracyjnego na decyzję wydaną w I instancji zgodnie z zasadami wykładni prawa nie może być interpretowany rozszerzająco tym bardziej, że w przypadku skorzystania przez stronę z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu tego środka zaskarżenia może być przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Dodatkowo należy zauważyć, że zaakceptowanie stanowiska skarżącego stawiałoby go w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do stron postępowań w których art. 52 § 3 p.p.s.a. nie ma zastosowania. Zyskiwałby on bowiem dodatkowy środek ochrony na wypadek nieskutecznego złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w postaci skargi. Tymczasem, wprowadzając art. 52 § 3 p.p.s.a. ustawodawcy chodziło wyłącznie o przyznanie stronie uprawnienia do dokonania wyboru czy chce wyczerpać drogę administracyjną (przez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) czy chce z niej zrezygnować i z pominięciem wniosku od razu wnieść skargę. Konsekwencje tego wyboru obciążają skarżącego. Skoro zdecydował się on na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a uczynił to po terminie, to jego postępowanie administracyjne kończy postanowienie organu drugiej instancji o stwierdzeniu uchybienia terminu i tylko na ten akt wówczas przysługuje mu skarga. Wykluczone jest, aby ta sama strona korzystała z prawa do zaskarżania niejako "dwutorowo" tj. z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i skargi wniesionej na decyzję nieostateczną (por. wyrok NSA z 13 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 2727/19). W realiach niniejszej sprawy skarżący w otwartym terminie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, dwukrotnie (16 i 21 czerwca 2023 r.) równolegle wniósł wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i skargę do WSA w Krakowie. Skoro jednak skarżący, wraz z doręczeniem mu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z 19 maja 2023 r., został prawidłowo pouczony o sposobie jej zaskarżenia, to złożenie skargi na decyzję nieostateczną, pomimo uprzedniego złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, należało uznać za niedopuszczalne. Z tych przyczyn, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono w pkt 2 sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.