VII SAB/Wa 168/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bogusław Cieśla po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Dyrektora Biblioteki Narodowej w przedmiocie udostępnienia kopii mikrofilmów postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu M. G. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi. UZASADNIENIE M. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność (względnie przewlekłość) Dyrektora Biblioteki Narodowej. Z wyjaśnień skarżącego oraz z nadesłanej przez Dyrektora Biblioteki Narodowej dokumentacji wynika, że skarżący domagał się udostępnienia kopii cyfrowych mikrofilmu o sygn. [...] oraz kopii cyfrowych mikrofilmu o sygn. [...]. Odpowiadając na wnioski skarżącego poinformowano go o konieczności uiszczenia kosztów w łącznej wysokości 40 zł, celem wykonania i przesłania skarżącemu kopii żądanych mikrofilmów. Skarżący kwestionował faktyczne koszty sporządzenia kopii, a także wnosił o zamieszczenie materiałów bezpłatnie w systemie [...]. Odpowiadając na skargę Dyrektor Biblioteki Narodowej wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga, jako dotycząca sprawy nie należącej do właściwości sądu administracyjnego, podlega odrzuceniu, w myśl art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."). W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sądy administracyjne rozpoznają sprawy ze skargi na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie przez nie postępowania wyłącznie w zakresie postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem: decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty oraz postanowień w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, jak również pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, bądź też wydaniem innych aktów lub podjęciem czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ponadto, w myśl art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. sądy administracyjne rozpoznają sprawy ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż postanowienia lub decyzje (o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W oparciu o powyższe należy stwierdzić, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest postulowana przez skarżącego bezczynność Biblioteki Narodowej w udostępnieniu kopii mikrofilmów. Przy czym Sąd zaznacza, iż z uwagi na § 22 Statutu Biblioteki Narodowej, pomimo iż skarżący błędnie określił zaskarżony podmiot, należy przyjąć iż skargą objęto stan opieszałości Dyrektora Biblioteki Narodowej. Nie ulega wątpliwości, że kontrola realizowania przez biblioteki usług, w tym ocena wysokości i zasadności pobierania opłat za usługi biblioteczne, o których mowa w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz. U. z 2022 r., poz. 2393), nie należy do kognicji sądów administracyjnych. W ocenie Sądu, obowiązujące przepisy prawa nie nakładają na Dyrektora Biblioteki Narodowej obowiązku załatwienia wniosku skarżącego o wydanie kopii mikrofilmów w drodze decyzji lub postanowienia, bądź też w formie innego aktu lub czynności, które mogłyby być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Brak jest przepisu, który zobowiązywałby Dyrektora Biblioteki Narodowej do rozpoznania żądania skarżącego i udostępnienia bądź odmowy udostępnienia kopii mikrofilmów w drodze aktu administracyjnego albo czynności materialno-prawnej. Skoro na Dyrektorze Biblioteki Narodowej nie ciążył obowiązek wydania decyzji, postanowienia bądź podjęcia innego aktu lub dokonania innej czynności z zakresu administracji publicznej, w związku z żądaniem skarżącego, to skargę na bezczynność (względnie przewlekłość) w postulowanym zakresie należy uznać jako nie należącą do właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. Podkreślić również należy, że żądanie skarżącego dotyczy udostępnienia materiałów bibliotecznych, nie zaś materiałów archiwalnych, wchodzących do narodowego zasobu archiwalnego. Powyższe jest o tyle istotne, że ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r., poz. 164 ze zm.), normuje postępowanie w sprawie odmowy dostępu do materiałów archiwalnych, w tym obliguje podmioty zobowiązane do wydania decyzji w sprawie całkowitej albo częściowej odmowy dostępu do materiałów archiwalnych oraz w sprawie umorzenia postępowania w określonych przypadkach. Ustawa o bibliotekach nie zawiera zaś zbliżonej regulacji, w odniesieniu do materiałów bibliotecznych. Tylko na marginesie Sąd zauważa, że nawet w sytuacji, gdyby rozpoznawana sprawa należała do właściwości sądów administracyjnych, skarga podlegałaby odrzuceniu jako niedopuszczalna. Skarżący, przed wniesieniem skargi, nie złożył wymaganego przepisem art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego ponaglenia, co obligowałoby Sąd do odrzucenia jego skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Jak wynika z nadesłanych przez skarżącego drogą elektroniczną dokumentów, ponaglenie złożył w dniu 21 października 2023 r. Skarga w niniejszej sprawie została natomiast wniesiona w dniu 15 września 2023 r. Z tych wszystkich przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie 58 § 1 pkt1 i § 3 p.p.s.a. postanowił, jak w pkt I sentencji. O zwrocie wpisu sądowego od skargi Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.