III OSK 1174/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski Sędziowie: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia del. WSA Beata Jezielska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rektora Uniwersytetu [...] w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 października 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 522/21 w sprawie ze skargi A.R. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 29 stycznia 2021 r. nr 1141.41621.16.2020 w przedmiocie odmowy przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek A.R. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z 18 października 2021 r. (sygn. akt III SA/Kr 522/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu skargi A.R. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z 29 stycznia 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity na dzień orzekania przez WSA Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu oraz zasądził od Rektora Uniwersytetu [...] na rzecz skarżącego 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że decyzją z 20 listopada 2020 r. Rektor odmówił skarżącemu przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w roku akademickim 2020/2021. Organ podał, że na podstawie oceny dokonanej przez doktorancką komisję stypendialną skarżący uzyskał 38 punktów, natomiast minimalna liczba punktów uprawniająca do przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2020/2021 wynosi 50.5. Na skutek wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy, zaskarżoną decyzją z 29 stycznia 2021 r., Rektor utrzymał w mocy własną decyzję z 20 listopada 2020 r. Organ wyjaśnił, że na dzień sporządzenia listy rankingowej dla III roku stacjonarnych studiów doktoranckich na Wydziale [...] studiowało 32 doktorantów, a zatem 30% z tej liczby to 9,6. W związku z tym stypendium mogło być przyznane nie więcej niż 9 doktorantom, a skarżący znalazł się na 12-stej pozycji. Wskazano, że dotacja na dofinansowanie zadań projakościowych obliczana jest na podstawie liczby uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich, a skoro świadczenie może być przyznane wyłącznie uczestnikom stacjonarnych studiów doktoranckich, to nie uwzględnia się w obliczeniach 30% najlepszych doktorantów na danym roku studiów uczestników niestacjonarnych studiów doktoranckich. Podano, że Uczelnia może ustalić stawkę zwiększenia stypendium doktoranckiego powyżej 800 zł miesięcznie, jednak nie jest uprawniona do przekroczenia limitu 30% w przyznaniu świadczenia. W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie zapisów Zarządzenia nr 44 Rektora [...] z 27 czerwca 2018 r. w zw. z art. 286 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w zw. z art. 200a ust. 1 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym w zw. z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej oddalenie. Uwzględniając skargę WSA podniósł, że od 1 października 2018 r. zasady funkcjonowania szkolnictwa wyższego oraz prowadzenia działalności naukowej reguluje ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1668, dalej: P.s.w.i.n.), która zastąpiła poprzednio obowiązującą w tej materii ustawę z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2017 r. poz. 2183 ze zm., dalej jako: P.s.w.). Zgodnie jednak z treścią art. 286 ust. 1 przepisów wprowadzających ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669, dalej jako: Przepisy wprowadzające P.s.w.i.n) doktoranci, którzy rozpoczęli stacjonarne studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020, a zatem również skarżący, mogą otrzymywać zwiększenie stypendium doktoranckiego, o którym mowa w art. 200a ust. 1 P.s.w., na zasadach dotychczasowych. Podano, że tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego określa Regulamin wydany przez rektora po uzyskaniu opinii właściwego organu samorządu doktorantów, z uwzględnieniem zasady, że uprawnienie do otrzymywania tego stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich. Zgodnie z art. 286 ust. 2 Przepisów wprowadzających P.s.w.i.n. regulaminy, o których mowa w art. 200a ust. 1 P.s.w., przyjęte przed dniem wejścia w życie P.s.w.i.n. zachowują moc do 31 grudnia 2023 r., a zatem także Regulamin przyznawania zwiększania stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w [...], wprowadzony Zarządzeniem nr 44 Rektora [...] z 27 czerwca 2018 r. Zdaniem WSA prawidłowa wykładnia art. 200a ust. 1 P.s.w. powinna sprowadzać się do stwierdzenia, że doktorantowi, który znalazł się w grupie 30 % najlepszych doktorantów spośród znanej władzom uczelni liczby studiujących doktorantów danego roku studiów, powinno przysługiwać uprawnienie do otrzymania zwiększonego stypendium doktoranckiego, ale dla obliczenia 30% najlepszych doktorantów punktem odniesienia nie może być jedynie liczba doktorantów stacjonarnych studiów doktoranckich. Przyjęcie takiej interpretacji, w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 11 kwietnia 2017 r. w sprawie sposobu i trybu przekazywania dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 822, dalej jako: rozporządzenie z 2017 r.), było nieuprawnione, gdyż nie dotyczy ono kwestii zasad przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego, a jedynie podstaw obliczania i przekazywania uczelniom dotacji na sfinansowanie zadań projakościowych. Zatem przepisy tego rozporządzenia nie mogą stanowić podstawy prawnej decyzji w sprawie zwiększenia stypendium doktoranckiego zarówno ze względów podmiotowych (adresaci norm), jak i przedmiotowych (regulowane zagadnienie). Ponadto rozporządzenie z 2017 r. zostało uchylone z dniem 1 października 2018 r., a zatem przepisy tego aktu prawnego nie mogły mieć zastosowania w chwili orzekania przez Rektora. Podano, że wykładnia funkcjonalna przedstawiona przez organ polega na innym odczytaniu art. 200a ust. 1 P.s.w. i przepisów Regulaminu jedynie ze względu na zmiany wprowadzone przepisem art. 286 ust. 1 Przepisów wprowadzających P.s.w.i.n. Podkreślono jednak, że zmieniając krąg beneficjentów, ustawodawca nie zmienił dotychczasowych zasad wyrażonych w art. 200a ust. 1 P.s.w., ale do nich odesłał. Wskazano, że sam organ przyznał, że dopiero przepis art. 286 Przepisów wprowadzających P.s.w.i.n. wyłączył z grona uprawnionych do przedmiotowego świadczenia doktorantów niestacjonarnych studiów doktoranckich. Jednakże przed zawężeniem grona beneficjentów tego świadczenia, na podstawie przepisów rozporządzenia z 2017 r. podawano jedynie liczbę uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich, co nie oznaczało, że świadczenie tylko im "logicznie" przysługiwało. Ponadto, zdaniem WSA, interpretacja rozporządzenia nie może prowadzić do wykładni sprzecznej z literalnym brzmieniem ustawy. Podano, że treść przepisu art. 200a ust.1 P.s.w. jest jasna i wynika z niej, że uprawnienie do otrzymania zwiększenia stypendium doktoranckiego przysługuje nie więcej niż 30 % najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich, przy czym ustawa stanowi jedynie o "najlepszych doktorantach", nie rozróżniając pomiędzy doktorantami studiów stacjonarnych i niestacjonarnych. Także Regulamin zwiększania stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej nie zawęża podstawy do obliczenia 30% doktorantów spośród jedynie doktorantów stacjonarnych studiów na danym roku akademickim. Powołano się na dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych, w których także wskazywano na konieczność uwzględniania wszystkich doktorantów danego roku studiów doktoranckich. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł Rektor, zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 286 ust. 1 i ust. 2 Przepisów wprowadzających P.s.w.i.n. w zw. z art. 200a ust. 1 P.s.w. w zw. z § 2 ust. 3 i § 5 pkt 1 i 2 Zarządzenia nr 44 Rektora [...] z 27 czerwca 2018 r. poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do przyjęcia, że przy obliczeniu liczby 30% najlepszych doktorantów studiów stacjonarnych uprawnionych do uzyskania zwiększonej wysokości stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej na dofinansowanie zadań projakościowych w roku akademickim 2020/2021 należy uwzględniać doktorantów studiów stacjonarnych i doktorantów studiów niestacjonarnych, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowania, w sytuacji kiedy sąd winien był skargę oddalić. Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że wprawdzie przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie przesądzają, w jaki sposób należy ustalić liczbę 30% najlepszych doktorantów, ale zdaniem organu doktorantów uprawnionych do przyznania tego świadczenia nie można wyłaniać z uwzględnieniem ogólnej liczby doktorantów danego roku, w tym doktorantów studiów niestacjonarnych, którzy do świadczenia nie są uprawnieni. W szczególności nie wiadomo, jaki miałby być cel uwzględnienia wyników w nauce osiąganych przez doktorantów studiów niestacjonarnych w procesie przyznawania stypendiów dla doktorantów studiów stacjonarnych, także uzależnionych od wyników w nauce, ale uzyskanych na studiach stacjonarnych. Podniesiono, że wprawdzie art. 200a P.s.w. nie zmienił swojego brzmienia po 1 października 2018 r., ale w ocenie skarżącego kasacyjnie organu brzmienie art. 286 ust. 1 P.s.w.i.n. determinuje sposób wykładni przepisów innych aktów prawnych (zarówno rangi ustawowej, jak i wewnętrznych aktów), do stosowania których odsyła. Z treści tego przepisu wprost wynika zaś, że zwiększenie stypendium doktoranckiego mogą otrzymać wyłącznie doktoranci, którzy rozpoczęli stacjonarne studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020. Organ zakwestionował twierdzenie WSA, że sądy administracyjne wielokrotnie wypowiadały się do co kwestii uwzględniania wszystkich doktorantów danego roku studiów doktoranckich i że judykatura wypracowała w tym zakresie jednolite stanowisko, gdyż w ocenie organu żaden z powołanych przez WSA wyroków nie dotyczył problemu stanowiącego przedmiot sporu w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany był granicami skargi kasacyjnej. Wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W skardze kasacyjnej podniesiony został wyłącznie zarzut naruszenia prawa materialnego, a mianowicie naruszenia art. 286 ust. 1 i ust. 2 Przepisów wprowadzających P.s.w.i.n. w zw. z art. 200a ust. 1 P.s.w. w zw. z § 2 ust. 3 i § 5 pkt 1 i 2 Zarządzenia nr 44 Rektora [...] z 27 czerwca 2018 r. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że przy obliczeniu liczby 30% najlepszych doktorantów studiów stacjonarnych uprawnionych do uzyskania zwiększonej wysokości stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej na dofinansowanie zadań projakościowych należy uwzględniać doktorantów studiów stacjonarnych i doktorantów studiów niestacjonarnych. Podkreślić należy, że nie jest sporne w sprawie, że zgodnie z art. 1 Przepisów wprowadzających P.s.w.i.n., z dniem 1 października 2018 r., weszła w życie ustawa P.s.w.i.n., z wyjątkiem części jej przepisów wymienionych w art. 1 pkt 1 - 6. Z tym dniem, na mocy art. 169 pkt 3 Przepisów wprowadzających P.s.w.i.n., utraciła moc ustawa P.s.w., tj. ustawa, pod rządami której skarżący rozpoczął studia doktoranckie. Z powyższych regulacji wynika, że od 1 października 2018 r. aktem prawnym określającym zasady funkcjonowania systemu szkolnictwa wyższego i nauki jest P.s.w.i.n., a ponadto - w tak zwanym okresie przejściowym - także Przepisy wprowadzające P.s.w.i.n., w warunkach, na zasadach i w terminach określonych w jej Rozdziale 3 zatytułowanym: "Przepisy uchylające, przejściowe, dostosowujące i końcowe". Art. 286 ust. 1 Przepisów przejściowych P.s.w.i.n. stanowi, że doktoranci, którzy rozpoczęli stacjonarne studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020, mogą otrzymywać zwiększenie stypendium doktoranckiego, o którym mowa w art. 200a ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, na zasadach dotychczasowych. Z kolei ust. 2 tego artykułu stanowi, że do dnia 31 grudnia 2023 r. regulaminy, o których mowa w art. 200a ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, przyjęte przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, zachowują moc. Należy zatem podkreślić, na co słusznie także zwrócił uwagę Sąd I instancji, wprawdzie w art. 286 ust. 1 Przepisów wprowadzających P.s.w.i.n. mowa jest wyłącznie o doktorantach stacjonarnych studiów doktoranckich, którzy rozpoczęli studia przed rokiem akademickim 2019/2020, to ustawodawca nie określił na nowo warunków, na jakich mogą się oni ubiegać o zwiększenie stypendium doktoranckiego, lecz ustalił, że mogą świadczenie to otrzymywać na zasadach dotychczasowych. Pojęcie zasad używane jest w doktrynie, jak i w orzecznictwie, a także w tekstach prawnych w różnych kontekstach. Najczęściej pojęcie zasad wiązane jest z kategoriami "zasad prawa" lub "zasad ogólnych" rozumianych jako generalne normatywne dyrektywy powinnego zachowania i kwalifikowane jako konsekwencja tzw. norm-zasad w ich odróżnieniu od norm-reguł. Według klasycznej definicji zasady prawa są nieodłącznym elementem każdego systemu prawa i stanowią więź treściową systemu norm prawnych, tj. służą uporządkowaniu zbioru norm systemu prawa, dla którego na podstawie odpowiednio spójnej wiedzy znaleźć można odpowiednie uzasadnienie aksjologiczne w uporządkowanym systemie wartości (zob. S. Wronkowska: Więź treściowa systemu norm prawnych – "zasady prawa" w: S. Wronkowska, Z. Ziembiński, A. Redelbach: Zarys teorii państwa i prawa, Warszawa 1992, s. 224). W związku z tym odwołanie się przez ustawodawcę do dotychczasowych zasad, a nie tylko do samej treści art. 200a ust. 1 P.s.w. oznacza, że przepis ten należy stosować w takim znaczeniu, w jakim był on rozumiany przed wejściem w życie nowych przepisów, a zatem zarówno P.s.w.i.n., jak i Przepisów wprowadzających P.s.w.i.n. Skoro bowiem wyraźnie ustawodawca odsyła do dotychczasowych zasad, to nie można przyjąć interpretacji, że zasady te należy niejako zdefiniować na nowo, mając na uwadze nowe regulacje. Przyjęcie bowiem takiej wykładni prowadziłoby de facto nie tylko do zmiany treści art. 200a ust. 1 P.s.w., poprzez wprowadzenie do tego przepisu nieistniejącego w nim zapisu, że zwiększenie stypendium, o którym mowa w tym przepisie, dotyczy wyłącznie doktorantów stacjonarnych studiów doktoranckich, ale też do zmiany dotychczasowych zasad, na jakich stypendium to było przyznawane, a zatem wbrew wyraźnej treści art. 286 ust. 1 Przepisów wprowadzających P.s.w.i.n. Niezasadnie zatem skarżący kasacyjnie organ wywodzi, że skoro art. 286 ust. 1 Przepisów wprowadzających P.s.w.i.n. odnosi się wyłącznie do doktorantów stacjonarnych studiów doktorskich, to ma to także wpływ na ustalenie zasad przyznawania tego stypendium, obowiązujących przed wejściem tego przepisu w życie. Należy także zauważyć, że art. 200a ust. 1 P.s.w. stanowi, że zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej, o której mowa w art. 94b ust. 1 pkt 5, przysługuje doktorantom wyróżniającym się w pracy naukowej i dydaktycznej. Tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego określa regulamin określony przez rektora po uzyskaniu opinii właściwego organu samorządu doktorantów, z uwzględnieniem zasady, że uprawnienie do otrzymywania tego stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich. Wprawdzie słusznie twierdzi skarżący kasacyjnie że w orzeczeniach sądów administracyjnych na tle powołanego przepisu nie pojawił się problem występujący w niniejszej sprawie, a mianowicie czy w ramach 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów, o których mowa w tym przepisie, należy uwzględniać wyłącznie doktorantów studiów stacjonarnych, czy też doktorantów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych łącznie, co mogło wynikać z faktu, że konieczność uwzględniania także doktorantów studiów niestacjonarnych nie budziła wątpliwości. Natomiast z orzeczeń sądów administracyjnych, w tym także z przytoczonych przez WSA w uzasadnieniu wyroku wynika, że sądy wskazywały na brak podstaw do jakiegokolwiek zawężania kręgu beneficjentów tego świadczenia, czy też ograniczania ogólnej liczby doktorantów, stanowiących podstawę do ustalenia 30% uprawnionych do otrzymania dotacji, np. jedynie do określonego wydziału. Jak wskazano w wyroku NSA z 24 sierpnia 2020 r. (sygn. akt I OSK 2640/19) "Zauważyć należy, art. 200a ust. 1 zdanie drugie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, stanowiąc delegację dla rektora do ustalenia regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego, zakreśla próg uprawnionych posługując się sformułowaniem: "30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich. (...) Rektor przesunął warunek 30% na etap ustalania przez wydziałowe komisje doktoranckie listy rekomendowanych doktorantów, odnosząc go jedynie do liczby doktorantów na danym kierunku. Kwestia ta natomiast, jako podstawowa, została odmiennie ujęta w akcie delegującym, czyli w ustawie. Akt wykonawczy zawęził tym samym krąg osób, które mogły skorzystać z dotacji projakościowej odmawiając tego uprawnienia doktorantom na tych kierunkach, na których w poszczególnych latach kształciły się mniej niż 4 osoby (...). W piśmiennictwie wskazuje się, że o ostatecznym udziale stypendystów w podziale tej dotacji decyduje stan faktyczny determinowany nie barierami procentowymi, lecz wspólnymi dla wszystkich doktorantów kryteriami uznania za najlepszych. Dopiero lista rankingowa powinna rozstrzygać, czy udział stypendystów sięga, czy nie, pułapu wyznaczonego przez ustawodawcę. (patrz: Prawo o szkolnictwie wyższym..., red. W. Sanetra, M. Wierzbowski, LEX el/2013)". Nie jest także zasadne twierdzenie skarżącego kasacyjnie organu, że przyjęta przez WSA interpretacja przepisów narusza § 2 ust. 3 i § 5 pkt 1 i 2 Zarządzenia nr 44 Rektora [...]. Należy bowiem zauważyć, że w zapisach tych, podobnie jak w ustawie P.s.w., posłużono się pojęciem doktoranta, bez określenia, że pojęcie to odnosi się wyłącznie do doktorantów studiów stacjonarnych. W związku z tym nie sposób uznać, że zapisy Zarządzenia należy odczytywać w inny sposób niż przepisy ustawy P.s.w. Dodatkowo należy podnieść, że uzasadniając swoje stanowisko skarżący kasacyjnie organ podniósł, że bezcelowe jest uwzględnienie wyników w nauce osiąganych przez doktorantów studiów niestacjonarnych w procesie przyznawania stypendiów dla doktorantów stacjonarnych, uzależnionych od wyników w nauce. Jednakże z art. 200a ust. 1 P.s.w. wynika, że 30% doktorantów, o którym mowa w tym przepisie, należy odnosić do ogólnej liczby doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich, nie zaś do wyłącznie do doktorantów, którzy osiągnęli określone wyniki naukowe. Idąc bowiem tym tokiem rozumowania należałoby uznać, że ustalając 30% doktorantów najlepszych na danym roku należy nie tylko uwzględnić wyłącznie doktorantów studiów stacjonarnych, ale dodatkowo tylko takich, którzy osiągnęli określony pułap wyników w pracy naukowej i dydaktycznej. Tymczasem to ogólna liczba doktorantów na danym roku stanowi punkt odniesienia w celu ustalenia 30%, spośród których lista rankingowa powinna rozstrzygać, któremu z doktorantów należy przyznać zwiększenie stypendium. W tych okolicznościach nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa materialnego, wskazany w skardze kasacyjnej. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Odnosząc się zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosku o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych wyjaśnić należy, że zwrot kosztów postępowania kasacyjnego związany ze sporządzeniem i wniesieniem odpowiedzi na skargę kasacyjną dotyczy wyłącznie przypadku, w którym tego rodzaju pismo sporządził profesjonalny pełnomocnik (adwokat, radca prawny – art. 175 p.p.s.a.) oraz wniósł je w terminie 14 dni od doręczenia skargi kasacyjnej (art. 179 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie odpowiedź na skargę kasacyjną została sporządzona i wniesiona przez samego skarżącego, a w związku z tym brak było podstaw do orzekania o zwrocie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.