VIII SAB/Wa 52/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda (sprawozdawca) Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2023 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Prezesa Zarządu [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Zarządu [...] do rozpoznania w pełnym zakresie wniosku z dnia 11 maja 2023 roku w ciągu 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Prezesa Zarządu [...] na rzecz Skarżącego J. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Pismem elektronicznym (w formie e-mail) z dnia 11 maja 2023 roku J. S. (dalej: Skarżący) skierował na adres mailowy "[...]" wniosek o udzielenie informacji publicznej w trybie Ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 roku, nr. 112, poz. 1198) – dalej: ustawa, w którym zwrócił się o udzielenie informacji dotyczącej: - kwoty wpłat pieniędzy na organizację turniejów zimowych za ostatnie 5 lat, - osób które je poczyniły, - tego kto i w jakiej wysokości sponsorował 70 – lecie klubu [...], - faktur z ostatnich 5 lat za odbyte zgrupowania i obozy sportowe. Następnie, pismem z dnia 29 maja 2023 r. skierowanym do Prezesa Zarządu Klubu "[...]" (dalej: Prezes Zarządu, organ) Skarżący ponowił swoje zapytanie wskazując na wysłany przez niego e-mail z dnia 11 maja 2023 roku. Wyznaczył przy tym Prezesowi Zarządu dodatkowy termin na udzielenie informacji – do dnia 2 czerwca 2023 roku. Pismem z dnia 7 czerwca 2023 roku Prezes zarządu poinformował Skarżącego, że ze względów organizacyjnych związanych z kontytuowaniem się nowego składu zarządu (kwiecień 2023) organ nie był w stanie udzielić stosownych informacji. Dodał, że na podstawie przekazanych dokumentów i informacji dodatkowej dołączonej do bilansów rocznych przez biuro rachunkowe "[...]", które prowadzi dokumentację klubu [...] wynika, że fundusze na działalność klubu były wydatkowane zgodnie z podpisanymi umowami i działalnością statutową. Wskazał również, że zarząd klubu [...] organizował turnieje, obozy i "70 - lecie" za fundusze ze środków własnych (darowizn, wpłat rodziców na obozy sportowe i składek osób fizycznych) i niepochodzących z finansów publicznych. Pismo zostało zwieńczone zaproszeniem Skarżącego na posiedzenie zarządu [...] zaplanowane na dzień 20 czerwca 2023 roku. Dnia 8 czerwca 2023 roku (data doręczenia elektronicznego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga J. S. na bezczynność Prezesa Zarządu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Skarżący wskazał, że od 11 maja 2023 roku – daty pierwszego wystosowanego pisma w sprawie nie otrzymał od Prezesa Zarządu żadnej informacji dotyczącej jego wniosku, a także zarzucił organowi sposób postępowania niezgodny z przepisami ustawy (w szczególności z art. 14 ust. 2 i z art. 16 ust. 1). W odpowiedzi na skargę z dnia 18 lipca 2023 roku Prezes Zarządu "[...]" wniósł o jej oddalenie i obciążenie Skarżącego kosztami postępowania. Organ twierdzi, że pismo Skarżącego w zakresie objętym skargą zostało doręczone do klubu dopiero w dniu 9 czerwca 2023 roku. Spowodowane było to względami organizacyjnymi. Dodatkowo wskazuje, że Skarżący otrzymał stosowną informację w treści pisma datowanego na 7 czerwca 2023 roku, a z faktu, że nie stawił się na posiedzenie zarządu 20 czerwca 2023 roku należy domniemywać, że faktycznie nie był zainteresowany uzyskaniem odpowiedzi. Kolejnym zarzutem był fakt nadania przez Skarżącego pisma z dnia 29 maja 2023 roku (w którym domaga się załatwienia sprawy do 2 czerwca) w dniu 7 czerwca 2023 roku, zatem po wyznaczonym terminie dodatkowym. W replice do odpowiedzi na skargę z dnia 9 sierpnia 2023 roku zatytułowanej "wniosek" Skarżący zaprzeczył dacie nadania pisma z 29 maja 2023 roku ustalonej przez organ na 7 czerwca – dołączając do wniosku stosowne potwierdzenie nadania przesyłki i wskazując, że organ odebrał je 31 maja 2023 roku oraz wniósł o obciążenie organu kosztami postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Kontrola ta obejmuje m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Uwzględnienie skargi na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4, skutkuje, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązaniem organu do wydania w określonym terminie aktu, albo do dokonania czynności, stwierdzeniem, że organ dopuścił się bezczynności oraz jednoczesnym stwierdzeniem, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ponadto, jak stanowi art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przez bezczynność organu administracji rozumieć należy taką sytuację, w której w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Dopuszczalność skargi na bezczynność nie jest warunkowana okolicznościami wskazującymi na powody, dla których określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana a w szczególności nie ma znaczenia, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, podmioty, na których ciąży obowiązek udostępniania informacji publicznej, zobowiązane są do udzielania informacji zgodnie z wnioskiem bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Ust. 2 stanowi z kolei, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Wskazać należy, że podmiot, który mimo istnienia wskazanego powyżej obowiązku nie podejmuje we wskazanym terminie stosownych czynności (ani nie udostępnia informacji, ani nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia), pozostaje w bezczynności. Podkreślenia wymaga, że dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Prezesa Zarządu "[...]", w związku z wnioskiem skarżącego z 11 maja 2023 roku o udostępnienie informacji publicznej, poprzez udostępnienie informacji w zakresie kwoty wpłat pieniędzy na organizację turniejów zimowych za ostatnie 5 lat, osób które je poczyniły, tego kto i w jakiej wysokości sponsorował 70 – lecie klubu [...], a także faktur z ostatnich 5 lat za odbyte zgrupowania i obozy sportowe. W dniu 7 czerwca 2023 roku Prezes Zarządu pismem (będącym notabene pierwszym w sprawie od 11 maja 2023 roku ze strony organu) poinformował Skarżącego o przyczynach zwłoki związanej z odpowiedzią na wniosek, a także w sposób lakoniczny o dokumentacji finansowej klubu, pośrednio tylko związanej z treścią zapytania Skarżącego. W przedmiotowej sprawie nie było kwestionowane przez strony, że 11 maja 2023 r. został skierowany przez Skarżącego do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Nie budziło również wątpliwości to, że żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów ustawy oraz że organ, do którego Skarżący skierował wniosek, jest organem zobowiązanym z mocy prawa do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ustawy. Dodatkowo, w niniejszej sprawie organ nie wskazał, aby zachodziły okoliczności określone w art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 ustawy., a tym samym winien był udzielić informacji bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Organ niewątpliwie w powyższym terminie nie udzielił odpowiedzi na wniosek Skarżącego. W ocenie Sądu treści pisma z dnia 7 czerwca 2023 roku nie można w żadnym stopniu uznać, za chociażby niewyczerpującą odpowiedź na wniosek Skarżącego. Niedopuszczalnym również było zastosowanie domniemania faktycznego ze strony organu jakoby Skarżący nie był zainteresowany uzyskaniem odpowiedzi na sformułowany przez niego wniosek z tego tylko powodu, że nie wziął udziału w posiedzeniu zarządu w dniu 20 czerwca 2023 roku. Jasno wskazał, że oczekuje odpowiedzi w postaci elektronicznej (e-mail). Poza uprawnieniami organu pozostaje narzucenie konkretnej formy udzielenia informacji publicznej. Niewątpliwie za nieuprawnione uznać należy również twierdzenia organu jakoby pismo Skarżącego z dnia 29 maja 2023 roku zostało doręczone dopiero 9 czerwca 2023 roku. Skarżący wnioskiem z dnia 9 sierpnia 2023 roku należycie udowodnił, że organ odebrał je już 31 maja 2023 roku. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, iż dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Powyższe kwestie mogą co najwyżej mieć znaczenie dla kwalifikacji bezczynności, jako posiadającej albo nieposiadającej cech rażącego naruszenia prawa. Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu powyższego przepisu, pozostaje bowiem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, naruszono prawo w sposób oczywisty (vide: wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne ( por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (vide: postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. akt II OSK 468/13 , wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r. II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15 – baza orzeczeń nsa.gov.pl). Taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie. Zwrócić uwagę należy, iż przekroczenie ustawowego terminu do załatwienia sprawy nie było znaczące. Orzeczenie o kosztach postępowania (pkt 3 sentencji wyroku) wydano na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącego zwrot kosztów na które składa się 100 zł tytułem wpisu od skargi.