II SA/Go 51/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2023 r. sprawy z wniosku R. Sp. z o.o. P. Sp.k. o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Go 51/23 w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta na decyzję Wojewody [...] z dnia [....] nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w zakresie zagospodarowania terenu oraz zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE 1. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2020 r., uzupełnionym 26 listopada 2020r., R sp. z o.o. P sp. k. (dalej również "inwestor" lub "spółka") zwróciła się do Prezydenta Miasta (dalej "skarżący") o zmianę decyzji tego organu z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], którą zatwierdzony został zamienny projekt zagospodarowania terenu osiedla mieszkaniowego przy ul. [...] na działkach nr [...] oraz uzyskanie pozwolenia na budowę budynków E1 i E2 do realizacji na działce nr [...]. Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] Prezydent Miasta odmówił inwestorowi zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dotyczącego wskazanego wniosku. Po rozpoznaniu wniesionego przez inwestora odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce pozwolenia na budowę inwestycji. Powyższą decyzję Prezydent Miasta zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 3 listopada 2021 r. w sprawie II SA/Go 504/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2020 r. 2. Przy ponownym rozpatrywaniu tej sprawy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r. Wojewoda, po rozpoznaniu wniosku inwestora wyłączył Prezydenta Miasta od załatwienia sprawy dotyczącej wniosku i wyznaczył do załatwienia sprawy Starostę. Decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] Starosta zmienił decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w zakresie zagospodarowania terenu budynków oznaczonych symbolami E1 i E2 oraz zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce pozwolenia na budowę z zachowaniem wskazanych w tej decyzji warunków. Decyzja ta, na skutek odwołania złożonego przez Prezydenta Miasta, została uchylona w całości decyzją Wojewody z dnia [...] września 2022 r. nr [...], którą przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. 3. Kolejną decyzją z dnia [...] października 2022 r. nr [...] Starosta, zmienił decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w zakresie zagospodarowania terenu budynków oznaczonych symbolami E1 i E2 oraz zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce pozwolenia na budowę dla inwestycji wskazanej w decyzji. Od tej decyzji Prezydent Miasta wniósł odwołanie, które nie zostało uwzględnione, gdyż decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] października 2022 r. 4. Na tą decyzję Prezydent Miasta wniósł skargę zarzucając jej naruszenie: 1) art. 35 ust. 1 pkt 3 lit. a oraz art. 36a ust. 3 w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 35 ust. 3 ustawy o drogach publicznych przez jego niezastosowanie i w konsekwencji pominięcie uzgodnienia z zarządcą drogi zmiany zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego, w zakresie możliwości włączenia do drogi ruchu drogowego spowodowanego zmianą decyzji, które to uzgodnienie jest niezbędne dla możliwości uzyskania zmiany pozwolenia na budowę; 2) art. 153 p.p.s.a. przez naruszenie zasady związania organu oceną prawną dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Go 504/21, w zakresie konieczności uzgodnienia przedmiotowej inwestycji przed wydaniem pozwolenia na budowę na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy o drogach publicznych. 5. Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2022 r. i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej -Prezydenta Miasta zwrot kosztów postępowania sądowego. 6. Pismem z dnia [...] maja 2023 r., złożonym w terminie, o którym mowa w art. 157 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik uczestnika postępowania R Sp. z o.o. P Sp.k. wniósł o uzupełnienie wskazanego wyroku przez "rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku uczestnika o utrzymaniu w mocy skutków prawnych przez zaskarżoną decyzję organu II instancji skutków prawnych tj. o pełnej wykonalności zaskarżonej decyzji organu II instancji do czasu uzyskania przez wyrok z dnia 5 kwietnia 2023r. w sprawie II SA/Go 51/23 statusu prawomocnego". W jego uzasadnieniu wskazał, że piśmie procesowym (odpowiedzi na skargę) z dnia [...] lutego 2023r. (k. 31-34 akt sądowych) złożył wniosek o to, aby Sąd orzekając zdecydował inaczej, niż opisuje to regulacja art. 152 § 1 p.p.s.a. Sąd w wydanym wyroku rozstrzygnięcia takiego nie zawarł. Uzasadnienie wydanego wyroku również nie wskazuje na to, aby Sąd rozpoznał wniosek złożony przez uczestnika. Uzasadniając potrzebę zastosowania wyjątku, o którym mowa w art. 152 p.p.s.a. podniósł, że w poprzednim wyroku wydanym sprawie - II SA/Go 504/21Sąd nie stwierdził, aby uzgodnienie dotyczące zjazdu należało przeprowadzić ze skarżącym. Polemizując ze stanowiskiem zawartym w uzasadnieniu niniejszego wyroku wskazał, że wniesie od niego skargę kasacyjną (zastałazłożona). Podkreślił, że z uwagi na przeciętnyczas rozpatrzenia skarg kasacyjnych przez Naczelny Sąd Administracyjny inwestor "musi zasadniczo przerwać budowę na okres minimum 48 miesięcy czasu (36 miesięczny czas oczekiwania na wyrok NSA + 12 miesięcy kolejne postępowanie w sprawie). Zdaniem uczestnika "o ile efektem skorzystania z prawa do sądu tj. złożenia skargi kasacyjnej będzie 4 letni czas oczekiwania na wydanie nowego pozwolenia na budowę, o tyle jest to faktyczne pozbawienia prawa do sądu.Tymczasem Konstytucja RP w art. 45 ust. 1 gwarantuje uczestnikowi prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Prawo to gwarantuje uczestnikowi również art. 47 Karty Praw Podstawowych". 7. Stanowisko to pełnomocnik uczestnika podtrzymał na rozprawie w dniu 5 lipca 2023 r. wyznaczonej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku. Obecny na niej pełnomocnik Prezydenta Miasta wniósł o oddalenie wniosku o uzupełnienie wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 8.Podstawę prawną wniosku stanowi art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm.; cytowanej jako p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Z przepisu tego wynika, że strona może domagać się uzupełnienia wyroku w dwóch przypadkach: 1) jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi lub 2) jeżeli sąd nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. 9. W ocenie sądu wniosek uczestnika o uzupełnienie wyroku wydanego w sprawie w dniu 5 kwietnia 2023 r. nie może być uwzględniony. Pierwsza sytuacja w sprawie nie zachodzi, gdyż wniosek pochodzi od uczestnika postępowania, a rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi jest kompletne (skarga została uwzględniona w całości). 10. Jeśli chodzi o drugi przypadek przypomnieć należy, że obecne brzmienie przepisu art. 152 p.p.s.a. jest efektem zmiany wprowadzonej art. 1 pkt 41 ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015, poz. 658). Wskazać należy, że zgodnie z art. 152 § 1 w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że Sąd postanowi inaczej. Instytucja procesowa, o której mowa w tym przepisie służy ochronie strony przed możliwymi negatywnymi konsekwencjami na skutek dalszego wykonywania zaskarżonego aktu.Oznacza to, że zaskarżona decyzja nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku wydanego w sprawie, a zatem nie podlega ona wykonaniu do dnia rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej strony. Do dnia 14 sierpnia 2015 r. przepis ten miał inne brzmienie: "W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku". Zmiana ta ma kluczowe konsekwencje bowiem tylko w odniesieniu do poprzedniego brzmienia art. 152 p.p.s.a. można było przyjmować, że orzeczenie wydawane na podstawie tego przepisu było obligatoryjnym elementem sentencji wyroku uwzględniającego skargę, w rozumieniu rozważanej wyżej drugiej przesłanki uzupełnienia wyroku. Od momentu wejścia w życie nowelizacji i zmiany brzmienia art. 152 p.p.s.a. postanowienie wydawane na podstawie art. 152 § 1 p.p.s.a. nie jest już orzeczeniem, które "sąd administracyjny ma obowiązek zamieścić w wyroku z urzędu", a zatem wyrok nie może zostać uzupełniony o takie postanowienie w trybie art. 157 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2021 r., II GZ 385/20, CBOSA). 11. Podzielając wskazany pogląd w całości wskazać należy, że jest on aktualny tak w braku wniosku, jak w sytuacji złożenia wniosku przez uczestnika postępowania. W każdej bowiem sytuacji rozstrzygnięcie sądu ma charakter dyskrecjonalnyi bezpośrednio zależy od uwzględnienia skargi (co przypomina zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 135 p.p.s.a.). W praktyce orzeczniczej jest to realizowane w ten sposób, że jeśli sąd pozytywnie stosuje którąś z tych instytucji zawiera stosowne postanowienie w wyroku. Jeśli nie - to nie wydaje rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, gdyż nie praktykuje się wydawania postanowień oddalających wniosek o zastosowanie wstrzymania z art. 152 p.p.s.a.(jak i możliwości przewidzianej w art. 135 p.p.s.a.).Jak wiadomo też rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 152 p.p.s.a. nie jest odrębnie zaskarżalne. 12. Z tych względów wniosek podlegał oddaleniu niezależnie od podniesionych w nim argumentów. Na marginesie wskazać należy, że są one polemiką z uzasadnieniem wydanego w sprawie wyroku i jako takie nie mogą być oceniane w trybie uzupełnienia wyroku. Również ocena, a ściślej rzecz biorąc antycypacja sprawności postępowania kasacyjnego, nie jest przesłanką uzupełnienia wyroku sądu z punktu widzenia jego kompletności.