II SAB/Kr 223/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Mirosław Bator asesor WSA Anna Kopeć po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2023 r. skargi J. M. na bezczynność Kierownika Zarządu Dróg Powiatowych w Proszowicach w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej na wniosek z 31 grudnia 2022 r. 1. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności w sprawie załatwienia wniosku skarżącego z 31 grudnia 2022 r. 2. stwierdza, że Kierownik Zarządu Dróg Powiatowych w Proszowicach dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Kierownika Zarządu Dróg Powiatowych w Proszowicach na rzecz J. M. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi J. M. (dalej: skarżący) jest bezczynność Kierownika Zarządu Dróg Powiatowych w Proszowicach w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej na wniosek z 31 grudnia 2022 r. W stanie faktycznym sprawy skarżący wniósł 31 grudnia 2022 r. do organu o udzielenie informacji publicznej o działaniach zrealizowanych i zaplanowanych w przedmiocie organizacji ruchu na drodze 1235K w okresie od 15 sierpnia 2022 r. oraz przesłanie dokumentów wytworzonych, otrzymanych oraz wysłanych w związku z tymi działaniami w tym okresie. 16 lutego 2023 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność organu dotyczącą realizacji wniosku. Pismem z 27 października 2023 r. organ poinformował skarżącego, że droga nr 1235K uzyskała dofinansowanie na jej przebudowę w ramach rozstrzygnięcia naboru z Rządowego Funduszu Polski Ład, a przedmiotem wniosku jest również wykonanie stałej organizacji ruchu na przedmiotowej drodze, realizacja w 2024 r. Z kolei pismem z 31 października 2023 r. organ przesłał skarżącemu organizację ruchu wraz z opiniami dla przedmiotowej drogi. W powołanej powyżej skardze skarżący podniósł zarzuty naruszenia: 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, 1. art. 10 ust. 1 w powiązaniu z art. 12 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, a podmiot udostępniający informację publiczny ma obowiązek zapewnić możliwość przesłania informacji publicznej. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący wskazał, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął 16 stycznia 2023 r. W terminie organ nie udostępnił informacji. Organ jest organem zobowiązanym do pełnienia funkcji zarządu dróg powiatowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wykonania czynności i o oddalenie skargi w pozostałym zakresie. Organ wskazał, że nie udzielił odpowiedzi w ustawowym terminie, ponieważ nie odebrał wniosku skarżącego. Wniosek skarżącego zarejestrowano dopiero w dniu 27 czerwca 2023 r. Opóźnienie w rejestracji wniosku spowodowane było problemami związanymi z systemem elektronicznego obiegu dokumentów. System elektronicznego obiegu dokumentów uEZD działający w Zarządzie Dróg Powiatowych jest zintegrowany ze skrytką na ePUAP. Serwer uEZD za pomocą certyfikatu łączy się z systemem ePUAP i automatycznie pobiera i wysyła korespondencje przygotowaną w uEZD. Po wygaśnięciu certyfikatu wydanego przez Ministerstwo Cyfryzacji system przestał odbierać korespondencję z ePUAP, ale w związku z tym, że większość korespondencji elektronicznej Zarząd Dróg Powiatowych wymienia ze Starostwem Powiatowym, które również używa elektronicznego systemu obiegu dokumentów, utworzony został dodatkowy cyfrowy kanał łączący oba systemy. Wykrycie, że system nie jest połączony z ePUAP nie zostało zauważone przez pracowników, ponieważ cyfrowa korespondencja ze Starostwem działała prawidłowo. System uEZD w żaden sposób nie informował o tym fakcie. Organ zaakcentował, że udzielił skarżącemu odpowiedzi pismami z dnia 27 października 2023 r. oraz z dnia 31 października 2023 r. Wobec powyższego wniosek został załatwiony. Równocześnie opóźnienie w załatwieniu wniosku spowodowane było problemami technicznymi niezależnymi od organu oraz trwającym w 2023 roku projektowaniem, uzgadnianiem oraz ostatecznym zatwierdzeniem organizacji ruchu drogowego na drogach będących w zainteresowaniu skarżącego, a wobec wykonania czynności brak jest podstaw do uwzględnienia skargi na bezczynność organu. W piśmie z 16 listopada 2023 r. skarżący potwierdził, że organ udostępnił wnioskowane materiały. Skarżący zmodyfikował wniosek ze skargi w ten sposób, że wniósł o stwierdzenie bezczynności na dzień przekazania skargi oraz zasądzenie kosztów. Jednocześnie skarżący wniósł o weryfikację czy załączone pełnomocnictwo dla pracownika organu jest wystarczające do reprezentacji organu. Na wezwanie Sądu pismem z 21 listopada 2023 r. organ przesłał uzupełnione pełnomocnictwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał na uwadze, co następuje. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: P.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a., kontrola sprawowana przez sąd administracyjny obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W tych przypadkach przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Celem skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a). W myśl art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.) udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. W niniejszej sprawie wskazany w skardze organ jest w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej, co nie budziło wątpliwości stron. Nie było również przedmiotem sporu między stronami, że charakter wnioskowanych przez skarżącego informacji każe zakwalifikować je jako informację publiczną. Powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 21 kwietnia 2021 r., sygn. II SAB/Rz 34/21, wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 września 2021 r., sygn. II SAB/Kr 114/21, wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 grudnia 2021 r., sygn. akt II SAB/Kr 115/21, wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 listopada 2021 r., sygn. akt II SAB/Kr 122/21, wyrok WSA w Krakowie z 11 stycznia 2022 r., II SAB/Kr 215/21). W niniejszej sprawie bezczynność organu miała w ocenie Sądu charakter oczywisty. Nie sposób obciążać skarżącego problemami organizacyjnymi leżącymi po stronie organu. Skoro skarżący ma prawnie zagwarantowaną możliwość wnoszenia pism drogą elektroniczną, to do organów administracji publicznej należy takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty, aby zapewnić niezwłoczny odbiór przesyłanych na jej adres podań, wniosków i pism. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie (zob. przykładowo wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 sierpnia 2017 r. sygn. I OSK 2946/15, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 czerwca 2022 r., sygn. II SAB/Sz 108/22). Problemy organu z rejestracją wniosku mogły mieć wpływ na ocenę charakteru bezczynności organu (z rażącym naruszeniem prawa albo bez rażącego naruszenia prawa), o czym poniżej, natomiast nie mogły mieć wpływu na stwierdzenie faktu samej bezczynności. Poza tym nawet gdyby przyjąć, że wniosek skarżącego został doręczony w dniu, w którym został zarejestrowany przez organ, tj. 27 czerwca 2023 r., to organ również pozostawałby w bezczynności, bowiem wniosku nie załatwiono w ustawowym terminie 14 dni, lecz dopiero w październiku 2023 r. W tych okolicznościach należało stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności, o czym orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Trzeba przypomnieć, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, a także w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W niniejszej sprawie okresu pozostawania przez organ w bezczynności z pewnością nie można uznać za nieznaczny, jednak dla dokonanej przez Sąd oceny charakteru bezczynności organu znaczenie miały wyjaśnienia organu co do przyczyn technicznych leżących za uchybieniem terminów ustawowych, a nie intencjonalnego lekceważenia skarżącego. Brak lekceważenia skarżącego potwierdza również okoliczność, że ostatecznie żądane informacje zostały skarżącemu udostępnione. Skoro zaś po wniesieniu skargi, a przed dniem wydania wyroku w sprawie nastąpiło załatwienie wniosku skarżącego przez udostępnienie żądanych informacji, musiało to skutkować umorzeniem postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności, o czym Sąd orzekł w punkcie 1. sentencji wyroku, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. O kosztach Sąd orzekł w punkcie 3. sentencji wyroku, działając na postawie art. 200 P.p.s.a. i art. 205 § 1 P.p.s.a. Na zasądzone koszty postepowania składa się kwota 100 zł uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego od skargi (k. 35 akt sądowych).