II SAB/Po 154/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2022 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 25 lipca 2022 r.; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE W dniu 17 sierpnia 2022 r. J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w rozpoznaniu jego wniosku z dnia 25 lipca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zarzucił organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p.") poprzez błędne zastosowanie polegające na braku zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że w dniu 25 lipca 2022 r. za pośrednictwem platformy ePUAP złożył do Urzędu Miasta P. wniosek o przesłanie projektu organizacji ruchu dla ul. [...] w P. w wersji elektronicznej za pośrednictwem platformy ePUAP. Termin do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku, czyli w dniu 8 lipca 2022 r. W tym terminie skarżący nie otrzymał jednak od Prezydenta P. żadnej odpowiedzi za pośrednictwem platformy ePUAP. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 25 lipca 2022 r. w zakresie udostępnienia projektu organizacji ruchu dla ulicy [...] w P. w wersji elektronicznej za pośrednictwem platformy ePUAP oraz zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o umorzenie postępowania, ewentualnie oddalenie skargi, natomiast w przypadku uwzględnienia skargi i stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania wniósł o orzeczenie, że nie miały one miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji dotyczącej projektu organizacji ruchu dla ul. [...] w dniu 25 lipca 2022 r. o godz. 22:39 za pośrednictwem platformy ePUAP Urzędu Miasta P.. W dniu 8 sierpnia 2022 r. organ za pośrednictwem tej platformy zwrócił się do wnioskodawcy z prośbą o doprecyzowanie, czy zawnioskował o aktualny projekt stałej organizacji ruchu, czy też inny z procedowanych projektów organizacji ruchu mogący obejmować powyższą ulicę. Pismo to zostało sporządzone w terminie, jednakże nie zostało dostarczone do wnioskodawcy, gdyż na skutek pojedynczego błędu w realizacji procedury wysyłki, pismo zostało przekazane do kancelarii elektronicznej w niewłaściwym trybie, tzn. tak jakby pismo miało zostać wysłane tradycyjnie w formie papierowej. Po stwierdzeniu w wyniku rutynowej kontroli braku wysyłki problem zgłoszono obsłudze informatycznej organu i rozwiązano w dniu 22 sierpnia 2022 r., wycofując niewysłany dokument z kancelarii i sporządzając niezwłocznie nowe pismo z wnioskowaną informacją publiczną oraz wyjaśnieniem przyczyn opóźnienia. Kontrola nastąpiła po wniesieniu skargi w dniu 17 sierpnia 2022 r. Nową odpowiedź doręczono skutecznie w dniu 23 sierpnia 2022 r. Organ podkreślił, że błąd w realizacji procedury wysyłki poczty miał charakter incydentalnego błędu ludzkiego i został naprawiony niezwłocznie po jego wykryciu w ramach rutynowej kontroli pism wychodzących, a sprawa o udostępnienie informacji została przez organ definitywnie załatwiona. W ocenie organu nie może być mowy o bezczynności, gdyż zostały podjęte działania zmierzające do realizacji obowiązku wynikającego z przepisów ustawowych, a ponadto odpowiedź została przygotowana w dniu 8 sierpnia 2022 r., a jedynie na skutek pojedynczego błędu w realizacji procedury wysyłki odpowiedź dotarła do skarżącego dopiero w dniu 23 sierpnia 2022 r. Organ do czasu otrzymania skargi był przekonany, że odpowiedź na wniosek wnioskodawcy została mu prawidłowo doręczona. Po weryfikacji twierdzeń skarżącego żądana informacja została do niego ponownie wysłana dnia 23 sierpnia 2022 r., a zatem organ dokonał samokontroli swojego działania. W piśmie z dnia 3 października 2022 r. skarżący wskazał, że po otrzymaniu skargi organ udostępnił wnioskowane dokumenty, wobec czego modyfikuje skargę w ten sposób, że w miejsce dotychczasowego brzmienia wnosi o stwierdzenie bezczynności Prezydenta Miasta na dzień wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). W razie uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępnienia informacji publicznych, a także czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Poza tym sąd administracyjny musi ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie, a jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc, czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3109/12 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej, przy czym w myśl art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle powyższych uwag nie ulega wątpliwości, że skarżący był zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z kolei Prezydent Miasta, jako organ jednostki samorządu terytorialnego, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Poza sporem pozostaje również, że informacje, o których udzielenie zwrócił się skarżący, stanowią informację publiczną. W dalszej kolejności należy wyjaśnić, że termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 od dnia doręczenia adresatowi wniosku ( art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie jest w stanie dotrzymać terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., powinien zawiadomić wnioskodawcę w terminie 14 dni od daty otrzymania wniosku o fakcie uchybienia terminowi do udzielenia informacji publicznej, z jednoczesnym podaniem przyczyn opóźnienia i wskazaniem terminu, w którym udostępni informację, nie dłuższym jednak niż dwa miesiące od złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Z pism procesowych stron wynika, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu administracji w dniu 25 lipca 2022 r. o godz. 22:39 za pośrednictwem platformy ePUAP. Wobec tego faktyczna data wpływu wniosku w godzinach urzędowania to dzień 26 lipca 2022 r. i tego dnia rozpoczął się bieg terminu do udzielenia żądanych informacji. W konsekwencji, termin do udostępnienia żądanych informacji, ewentualnie do powiadomienia o przyczynach opóźnienia ze wskazaniem terminu, w którym organ udostępni informację, upłynął w dniu 9 sierpnia 2022 r. W tym terminie żądanej informacji nie udzielono. Dopiero na skutek złożenia przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargi na bezczynność, Prezydent Miasta pismem z dnia 23 sierpnia 2022 r. udzielił skarżącemu żądanej informacji (k. [...] i [...] akt sąd.). Tym samym uznać należało, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego, o czym Sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Bezczynność ta ustała po doręczeniu organowi skargi i przed wydaniem niniejszego orzeczenia. Ostatecznie podmiot zobowiązany prawidłowo, choć z opóźnieniem, załatwił wniosek skarżącego, udzielając mu wnioskowanej informacji. Z uwagi na załatwienie wniosku skarżącego przed wydaniem wyroku, Sąd działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w punkcie I wyroku umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 25 lipca 2022 r. Jednocześnie na mocy art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt III wyroku. Oceniając tę kwestę Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy opóźnienia w podejmowanych czynnościach pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, nie sposób dopatrzyć się w działaniu organu rażącego naruszenia prawa. Brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia, że zaniechanie organu było zamierzone, czy też miało na celu utrudnienie skarżącemu dostępu do informacji publicznej. Z akt sprawy oraz wyjaśnień złożonych przez organ wynika, że organ w dniu 8 sierpnia 2022 r., a więc w terminie do udzielenia odpowiedzi na wniosek, sporządził pismo, w którym wystąpił z prośbą o doprecyzowanie wniosku (k. [...] akt sąd.). To z powodu błędu pracownika, a nie złej woli organu, pismo to nie dotarło do skarżącego. Ostatecznie organ po otrzymaniu skargi w dniu 17 sierpnia 2022 r., przy piśmie z dnia 23 sierpnia 2022 r. przekazał tegoroczny projekt stałej organizacji ruchu dla ul. [...] i ulic sąsiednich. Dodatkowo organ wskazał, że jeżeli wniosek dotyczył innego projektu, prosi o stosowną informację, a zostanie on zrealizowany niezwłocznie (k. [...] akt sąd.). Z treści pisma procesowego z dnia 3 października 2022 r. wynika przy tym, że skarżący otrzymał dokumenty, których udostępnienia żądał (k. [...] akt sąd.). O kosztach postępowania, na które składa się kwota 100,00 zł tytułem wpisu od skargi, Sąd orzekł w punkcie IV wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na mocy art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.