II SA/Gd 633/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 sierpnia 2009r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia odmówić skarżącej M. C. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. UZASADNIENIE M. C., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata H. P. – R., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Przewodniczący Wydziału II w WSA w Gdańsku zarządzeniem z dnia 20 października 2009 r., doręczonym w dniu 22 października 2009 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru k. 16) wezwał pełnomocnika skarżącej do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi przez dołączenie do akt sprawy pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie nieuzupełniono braków formalnych skargi. W dniu 29 października 2009 r. wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej, w którym zawarty został wniosek o przedłużenie terminu wykonania wskazanego powyżej zobowiązania o 7 dni, z uwagi na konieczność sporządzenia pełnomocnictwa w formie aktu notarialnego, gdyż skarżąca jest osobą niemogącą czytać oraz pisać. Sędzia sprawozdawca zarządzeniem z dnia 3 listopada 2009 r. poinformował pełnomocnika, iż termin do usunięcia braków formalnych skargi jest terminem ustawowym nie może zatem zostać przedłużony. W dniu 4 listopada 2009 r. do WSA w Gdańsku wniesiony został przez pełnomocnika skarżącej wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia skargi, wraz z pełnomocnictwem w formie aktu notarialnego, z dnia 2 listopada 2009 r. W uzasadnieniu wniosku podano, że umocowanie do złożenia skargi wynikało z pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą w formie aktu notarialnego (pełnomocnictwo z dnia 19 lutego 2009 r.), zgodnie z którym pełnomocnik posiada umocowanie do zarządu i administrowania majątkiem skarżącej, do reprezentowania jej wobec osób prawnych i fizycznych przed wszystkimi organami, sadami, instytucjami, urzędami, w tym przed Urzędem Gminy we wszystkich sprawach związanych ze sprzedażą działek nr [...] i [...] położonych w M. KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w P., w tym do składania wszelkich oświadczeń wiedzy i woli, podpisywania i odbioru wszelkich dokumentów i umów cywilnoprawnych, do odbioru korespondencji dotyczącej przedmiotu pełnomocnictwa. Podano również, iż skarżąca jest osobą narodowości romskiej nieumiejącą pisać ani czytać, z tego powodu kontakt z nią jest utrudniony. Ponadto skarżąca jest osobą starszą, schorowaną, mającą trudności z poruszaniem się, wymaga pomocy osób trzecich w wykonywaniu czynności życia codziennego, samodzielnie nie opuszcza miejsca zamieszkania. Mimo podejmowanych przez pełnomocnika prób nie udało się skontaktować ze skarżącą i udzielić pełnomocnictwa w wymaganej formie – aktu notarialnego (art. 80 kc) w terminie zakreślonym przez sąd. Pełnomocnik nie mógł w tym terminie wyjaśnić skarżącej nieprawidłowości pełnomocnictwa udzielonego przez nią w dniu 19 lutego 2009 r. Powyższe świadczy, iż skarżąca uchybiła terminowi bez swojej winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej p.p.s.a., czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże Sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Z treści art. 87 tej ustawy wynika, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4). Stosownie do przytoczonej wyżej regulacji przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są: 1. zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, 2. uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, 3. dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono. Badając złożony wniosek stwierdzić należy, że skarżąca spełniła dwie ze wskazanych powyżej przesłanek: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu siedmiu dni, od daty uchybienia terminu, które liczyć należy od dnia 2 listopada 2009 r. stosownie do okoliczności podanych w uzasadnieniu wniosku, a także wraz z wnioskiem zostało złożone pełnomocnictwo do występowania przed sądem administracyjnym, dokonane w formie aktu notarialnego. Przechodząc zatem do merytorycznej oceny zasadności wniosku Sąd uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Rozstrzygając wniosek o przywrócenie terminu zważyć należy, że wymóg uprawdopodobnienia tych okoliczności oznacza obowiązek ich wykazania, w sposób uzasadniający przypuszczenie, że okoliczności te w rzeczywistości zaistniały, a twierdzenia strony polegają na prawdzie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona lub reprezentujący ją pełnomocnik przedstawi przekonującą argumentację, którą uprawdopodobni brak winy, a przy tym wskaże, że niezależna od nich przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Analizując przesłankę braku winy w uchybieniu terminowi do dokonania określonej czynności procesowej Sąd kieruje się okolicznościami sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i bierze pod uwagę uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2008 r. sygn. akt I FZ 220/08, niepublikowane, Baza orzeczeń LEX nr 478982). Pełnomocnictwo z dnia 19 lutego 2009 r., na które powołuje się we wniosku pełnomocnik strony skarżącej, zostało złożone do akt administracyjnych w trakcie toczącego się postępowania przed organami administracji. Natomiast jak wynika to z akt sądowych, do skargi nie dołączono odpisu pełnomocnictwa znajdującego się w aktach administracyjnych. W myśl art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, doradca podatkowy i rzecznik patentowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Podkreślić należy, kierując się również utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, że od obowiązku określonego w wskazanym powyżej przepisie i potwierdzonego w art. 46 § 3 p.p.s.a. (stanowiącego, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa), nie zwalnia złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym (do akt administracyjnych), jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 707/06, niepublikowane, Baza orzeczeń LEX nr 421651, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2007 r.,sygn. akt I OSK 452/06, niepublikowane, Baza orzeczeń LEX nr 348255, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2008 r, sygn. akt I FSK 536/08, niepublikowane, Baza orzeczeń LEX nr 4410115). Sąd wskazuje przy tym, że nie kwestionuje możliwości występowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym na podstawie pełnomocnictwa o treści jak podanej we wniosku o przywrócenie terminu (pełnomocnictwo z dnia 19 lutego 2009 r. znajdujące się w aktach administracyjnych), jednakże pełnomocnictwo takiej treści nie zostało dołączone ani do skargi, ani na wezwanie do usunięcia braków formalnych. Nie można również zaaprobować argumentacji podniesionej we wniosku, a dotyczącej faktu, iż skarżąca jest osobą narodowości romskiej nieumiejącą pisać ani czytać i z tego powodu udzielenie pełnomocnictwa procesowego powinno być w dokonane w formie aktu notarialnego zgodnie z treścią art. 80 kc. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu, jeżeli osoba niemogąca czytać ma złożyć oświadczenie woli na piśmie, oświadczenie powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie (por. postanowienie SN z dnia 24 stycznia 1968 r. sygn. akt I CR 631/07, OSNC 1968/8-9/153 oraz W. Robaczyński, Komentarz do art. 80 kodeksu cywilnego [w:] B. Giesen, W.J. Katner, P. Księżak, B. Lewaszkiewicz - Petrykowska, R. Majda, E. Michniewicz - Broda, T. Pajor, U. Promińska, M. Pyziak - Szafnicka, W. Robaczyński, M. Serwach, Z. Świderski, M. Wojewoda, Kodeks cywilny. Część ogólna. Komentarz, LEX, 2009) podkreśla się, że przepisu art. 80 kc nie stosuje się do pełnomocnictwa procesowego, ponieważ sposób udzielenia pisemnego pełnomocnictwa procesowego reguluje w sposób szczególny art. 90 kpc. Natomiast w postępowaniu przed sądami administracyjnymi kwestię tę reguluje art. 38 p.p.s.a., zgodnie z którym za stronę, która nie może się podpisać, podpisuje pełnomocnictwo osoba przez nią upoważniona, z wymienieniem przyczyny, dla której strona sama się nie podpisała (por. także postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 września 2009 r. w sprawie sygn. akt I SA/Gd 466/09, niepublikowane). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że przedstawione we wniosku okoliczności nie mogą być uznane w ocenie Sądu za okoliczności, które uprawdopodobniają brak winy w uchybieniu terminu. Z powyższych przyczyn nie ma podstaw do przywrócenia uchybionego terminu, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 86 § 1 w związku z art. 87 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.