I OW 137/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech (spr.) Sędziowie sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska Protokolant Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej z wniosku Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi a Starostą K. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie rozpatrzenia wniosku Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. o wydanie decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu ustanowionego na nieruchomościach oznaczonych jako działki nr (...) położonych w miejscowości M., gmina L. postanawia: 1. uchylić postanowienie Starosty K. z dnia (...) listopada 2008 r. nr (...), 2. wskazać Starostę K. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku UZASADNIENIE Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pismem z dnia (...) września 2009 r. złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między nim a Starostą K. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. o wydanie decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu ustanowionego na nieruchomościach oznaczonych działkami nr (...), położonych w miejscowości M., gmina L. W uzasadnieniu wniosku organ podał, że Starosta K. postanowieniem z dnia (...) listopada 2008 r., przekazał Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi – jako organowi właściwemu w sprawie – wniosek Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. z dnia (...) września 2008 r. o wydanie decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu ustanowionego w stosunku do nieruchomości oznaczonych działkami nr (...), położonych w miejscowości M., gmina L. Decyzja, na podstawie której wskazane wyżej nieruchomości zostały przekazane Okręgowej Dyrekcji Gospodarki Wodnej w zarząd i nieodpłatne użytkowanie została wydana na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1988 r. w sprawie przekazywania nieruchomości rolnych i niektórych innych nieruchomości położonych na terenie gromad pomiędzy jednostkami gospodarki uspołecznionej (Dz. U. Nr 1, poz. 1 ze zm.). Rozporządzenie to było wydane na podstawie art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94) oraz art. 276 k.c. Jednak ustawa utraciła moc na podstawie art. 89 pkt 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99), która weszła w życie z dniem 1 sierpnia 1985 r. i obowiązywała ze zmianami do dnia 1 stycznia 1998 r. Ustawa ta regulowała między innymi sprawy oddawania gruntów państwowych w zarząd, w użytkowanie i użytkowanie wieczyste. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podkreślił, że z dniem 1 stycznia 1998 r. weszła w życie ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741), która jest ustawą obecnie obowiązującą i określającą zasady gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność jednostek samorządu terytorialnego w tym regulującą kwestie związane m.in. z oddaniem nieruchomości w trwały zarząd. Organ wskazał, że zgodnie z art. 47 tejże ustawy, jednostka organizacyjna sprawująca trwały zarząd może zgłosić właściwemu organowi wniosek o wydanie decyzji o wygaśnięciu tego zarządu do całej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się dla niej zbędna. Natomiast stosownie do art. 4 pkt 9 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o właściwym organie, należy przez to rozumieć starostę, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa. W związku z tym, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że obecnie organem właściwym do wydania decyzji na podstawie art. 47 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sprawie wygaszenia trwałego zarządu do nieruchomości oznaczonych działkami nr (...) jest Starosta K. Pismem z dnia (...) września 2009 r., Starosta K. uznał argumentację Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi przedstawioną we wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego i wyraził gotowość wydania rozstrzygnięcia w sprawie wygaszenia trwałego zarządu, jako organ właściwy do jej załatwienia. Pismem z dnia (...) października 2009 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju wsi podniósł, że na obecnym etapie postępowania nie ma podstaw do cofnięcia wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Organ wskazał, że stosownie do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, organ, któremu przekazano sprawę jest związany postanowieniem o przekazaniu, gdyż istnieje domniemanie, że organ przekazujący prawidłowo ustalił organ właściwy. Zmienić ten stan może jedynie zaskarżenie postanowienia o przekazaniu w toku instancji lub w trybie nadzwyczajnym bądź też złożenie wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego lub sporu o właściwość. W związku z tym Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał, że w obecnym stanie rzeczy jest związany postanowieniem Starosty K. z dnia (...) listopada 2008 r. o przekazaniu wniosku Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. w sprawie wygaśnięcia trwałego zarządu ustanowionego w stosunku do nieruchomości położonych w miejscowości M., jako organowi właściwemu w sprawie. Organ podkreślił, że na obecnym etapie postępowania cofnięcie wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego spowodowałoby, że w obrocie prawnym pozostawałoby postanowienie Starosty z dnia (...) listopada 2008 r., które w ocenie Ministra jest wadliwe. Zdaniem organu jedynie uchylenie tego postanowienia w odpowiednim trybie mogłoby być podstawą do wycofania wniosku z dnia (...) września 2009 r. i do przekazania sprawy Staroście zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne rozpoznają - na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a. - spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny (także spór o właściwość), o którym mowa w art. 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia (...) listopada 2008 r. Starosta K. przekazał według właściwości Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniosek Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. o wydanie decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu ustanowionego na nieruchomościach, oznaczonych jako działki nr (...), położonych w miejscowości M., gmina L. Pismem z dnia (...) września 2009 r., Starosta K. uznał argumentację Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi przedstawioną we wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego i wyraził gotowość wydania rozstrzygnięcia w sprawie wygaszenia trwałego zarządu, jako organ właściwy do jej załatwienia. Skoro jednak Starosta K. uznał swoją właściwość po wydaniu postanowienia z dnia (...) listopada 2008 r., Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, że istnieje podstawa do rozstrzygnięcia sporu, gdyż w obrocie prawnym pozostawałoby postanowienie Starosty K. z dnia (...) listopada 2008 r. o przekazaniu wniosku, które to postanowienie związało Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił uchylić to postanowienie i wskazać Starostę K. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. o wydanie decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu ustanowionego na nieruchomościach oznaczonych działkami nr (...) położonych w miejscowości M., gmina L. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 oraz art. 185 § 1 i art. 64 § 3 w związku z art. 193 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.