II OSK 2107/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 5 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. K. i W. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A. K. i W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 47/22 w sprawie ze skargi A. K. i W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z dnia 3 listopada 2021 r., znak: SKO/4110/64/2021 w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z dnia 3 listopada 2021 r., znak: SKO/4110/64/2021. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 47/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu wniosku A. K. i W. K., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z dnia 3 listopada 2021 r., znak: SKO/4110/64/2021 oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 26 sierpnia 2021 r., znak: WPP-PP.6724.2.9.2021.DS, nakazującej ww. przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu działki nr ew. [...] (obręb [...]), położonej w m. C. Sąd I instancji stwierdził, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł podlegać uwzględnieniu, ponieważ skarżący swojego żądania w należyty sposób nie uzasadnili. Nie podjęli próby wykazania, aby wykonanie decyzji objętych wnioskiem wiązało się z trudnymi do odwrócenia skutkami lub znaczną szkodą. Wobec braku dokumentów obrazujących aktualną sytuację finansową nie sposób było, w ocenie Sądu, ocenić, czy grozi stronie skarżącej wyrządzenie znacznej szkody. Tymczasem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody nie ocenia się abstrakcyjnie, lecz każdorazowo należy je ocenić w świetle okoliczności danej sprawy. Nie można bowiem wstrzymać wykonania decyzji wyłącznie opierając się na ogólnikowych stwierdzeniach, gdyż w takim przypadku instytucja wstrzymania wykonania nie miałaby charakteru wyjątkowego, a powszechny. Nie jest wystarczające formułowanie ogólnikowych twierdzeń, ale niezbędne jest staranne zobrazowanie opisanej we wniosku sytuacji, w tym szczególnie rzetelne określenie rozmiaru ewentualnej szkody oraz jej wpływu na sytuację ekonomiczną strony. Skarżący nie wykazali, że w niniejszej sprawie występuje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Sąd podniósł także, że rozpoznając wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej nie ocenia argumentacji samej skargi, ani prawidłowości wydania zaskarżonego aktu pod kątem zgodności z prawem, ale to, czy wykonanie tego orzeczenia, jeszcze przed prawomocnym jego skontrolowaniem, może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ewentualna niezgodność decyzji z przepisami prawa nie jest i nie może być oceniana na tym etapie postępowania sądowego. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), orzekł jak w postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 47/22, oddalił skargę A. K. i W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce z dnia 3 listopada 2021 r., znak: SKO/4110/64/2021. Skargę kasacyjną od ww. wyroku złożyli A. K. i W. K. wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący kasacyjnie wskazali, że istnieje konieczność wstrzymania wykonalności decyzji, gdyż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykonanie decyzji w drodze egzekucji administracyjnej może skutkować koniecznością poniesienia znacznych kosztów przez skarżących, które ze względu na braki formalne ww. decyzji, nie są możliwe do oszacowania. Stwierdzili także, że zaskarżony wyrok został wydany z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z wnioskiem takim można wystąpić także na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07). Jednocześnie w myśl art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Sąd administracyjny może zatem zmienić postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności i wstrzymać jego wykonanie. Podstawą do podjęcia takiego orzeczenia jest zmiana okoliczności sprawy i w ramach tej zmiany zaistnienie jednej z przesłanek uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 633/18). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnoszący skargę kasacyjną, podobnie jak w poprzednim postępowaniu wpadkowym, mającym za przedmiot udzielenie ochrony tymczasowej, nie uprawdopodobnili, że w stosunku do ich osoby zachodzą przesłanki wynikające z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania aktu na wniosek strony, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego w sytuacji, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania aktu. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania określonego rozstrzygnięcia musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania aktu, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie można uznać za podstawę wstrzymania wykonania aktu okoliczności, które nie są bezpośrednim efektem jego wykonania. W niniejszej sprawie, skarżący kasacyjnie nie wykazali, że w wyniku wykonania kwestionowanej decyzji zaistniałoby niebezpieczeństwo, o którym mowa w przytoczonym powyżej przepisie. Brak jest konkretnego wskazania na czym szkoda miałaby polegać. Argumentacja zawarta w obecnie rozpoznawanym wniosku jest zasadniczo tożsama z uprzednio przedstawioną, analizowaną przez Sąd Wojewódzki w postanowieniu z dnia 20 kwietnia 2022 r. Strona odwołuje się do bliżej nieokreślonych skutków w płaszczyźnie finansowej i to bez przełożenia na jej sytuację materialną. Wskazuje jedynie, że ze względu na braki formalne decyzji nie jest w stanie oszacować kosztów, które, w jej ocenie, będą znaczne. Powyższe jest niewystarczające dla wykazania wystąpienia skutków, o których mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. Słusznie także podkreślił Sąd Wojewódzki, że na tym etapie postępowania, nie wchodzi się w meritum sprawy, nie ocenia się argumentacji samej skargi (tu skargi kasacyjnej), ani prawidłowości wydania zaskarżonego aktu pod kątem zgodności z prawem, ale to, czy wykonanie tego orzeczenia, jeszcze przed prawomocnym jego skontrolowaniem, może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ewentualna niezgodność decyzji z przepisami prawa (ewentualne jej braki formalne) nie jest i nie może być oceniana na tym etapie postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4, art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.