IV SA/Po 483/11

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 r. sprawy ze skargi A. Sz. na postanowienie Wojewody W. z dnia [...] marca [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu oddala skargę UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] (dalej postanowienie z [...] stycznia 2011 r.) Prezydent Miasta P. (dalej Prezydent albo organ I instancji), na podstawie art. 119 i 121 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej upea) nałożył na A. Sz. (dalej Zobowiązany albo Skarżący) grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...] zł, wzywając do jej wpłacenia w zakreślonym 30-dniowym terminie na rachunek bankowy Urzędu Miasta P., jednocześnie wzywając Zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] w terminie 30 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia. Za wydanie przedmiotowego postanowienia Prezydent, na podstawie art. 64a § 1 pkt 1 upea, nałożył na Zobowiązanego opłatę w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że Zobowiązany dnia 28 listopada 2008 r. zgłosił zamiar wykonania robót budowlanych polegających na ustawieniu na działce trzech pawilonów nietrwale połączonych z gruntem na okres 120 dni. Termin rozbiórki minął dnia [...] kwietnia 2009 r., o czym Zobowiązany został poinformowany pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...]. Po upływie 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu nie ma prawnej możliwości dalszego legalnego istnienia tymczasowych obiektów budowlanych, a obowiązek ich rozbiórki wynika bezpośrednio z przepisów prawa (k. 3, 15 akt Prezydenta). W zażaleniu z dnia [...] lutego 2011 r. Zobowiązany zauważył, że wskazując dnia [...] listopada 2008 r. na zamiar wykonania czynności budowlanych na należącej doń działce równolegle złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy, który po prawie dwu latach rozpatrzono negatywnie. Na początku listopada 2010 r. Zobowiązany złożył ponowny wniosek o ustalenie warunków zabudowy, który jest w trakcie rozpatrywania. Jednocześnie złożył On również pisemne oświadczenie, że po uzyskaniu satysfakcjonujących warunków zabudowy, tymczasowy budynek zostanie rozebrany, a na jego miejscu powstanie nowy. Dnia [...] października 2009 r. Zobowiązany złożył wniosek do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o możliwość wstrzymania rozbiórki budynku do czasu uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Zobowiązany stwierdził, że nie stać Go na rozbiórkę tymczasowego obiektu o charakterze usługowym, a następnie wzniesienie nowego, gdyż budynek usługowy, czy biurowy winien przynosić zyski dla Jego rodziny (k. 8 akt Wojewody). Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] (dalej postanowienie z 18 marca 2011 r.) Wojewoda Wielkopolski (dalej Wojewoda albo organ II instancji) utrzymał w mocy postanowienie z [...] stycznia 2011 r. W uzasadnieniu Wojewoda podzielając zasadność nałożenia na zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia stwierdził, że zamiar wykonania robót budowlanych zgłoszony dnia [...] października 2008 r. skutkował legalnym użytkowaniem trzech pawilonów nietrwale związanych z gruntem na okres 120 dni, tj. do dnia [...] kwietnia 2009 r. O terminie rozbiórki poinformowano Zobowiązanego pismem z [...] grudnia 2008 r. nr [...]. Organ I instancji prawidłowo doręczył Zobowiązanemu dnia [...] października 2010 r. upomnienie, a następnie dnia [...] stycznia 2011 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], zobowiązujący do rozbiórki obiektu budowlanego. Z uwagi na niewykonanie tego obowiązku zasadne było wszczęcie przez Prezydenta postępowania egzekucyjnego i wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia (k. 10-11 akt Wojewody). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. (dalej WSA) z dnia [...] kwietnia 2011 r. Zobowiązany, poszerzając i pogłębiając argumenty zawarte w zażaleniu z [...] lutego 2011 r. wyjaśnił, że dokona demontażu pawilonów po uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem Skarżącego, biorąc pod uwagę powyższe postępowanie, ponaglenie Go do rozbiórki pawilonów wypełnionych materiałami budowlanymi jest niczym nieuzasadnione. Skarżący podkreślił, że o wydanie decyzji o warunkach zabudowy ubiega się przez dwa lata. Brak wydania decyzji administracyjnej w tym przedmiocie po dzień dzisiejszy stanowi dowód opieszałości i nieprzychylności urzędników administracji publicznej względem Niego. Na miejscu obecnego pawilonu Skarżący ma zamiar wznieść budynek docelowy (k. 3-4 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], Wojewoda wniósł o oddalenie skargi wyjaśniając, że okoliczności przytoczone przez Skarżącego pozostają bez wpływu na treść zaskarżonego postanowienia z [...] marca 2011 r. (k. 6-7 akt sądowych). Pismem z dnia [...] listopada 2011 r., złożonym na rozprawie dnia [...] listopada 2011 r., Skarżący wniósł o anulowanie grzywny i umorzenie postępowania informując Sąd o tym, że dnia [...] kwietnia 2011 r. wydana została decyzja o warunkach zabudowy dla działki, na której posadowiony jest przeznaczony do rozbiórki pawilon. Określony procent nowej zabudowy pokrywa się z obrysem budynku tymczasowego. Skarżący wskazał nadto, że działkę na której znajduje się obiekt przeznaczony do rozbiórki przekazał w całości swym dzieciom, R. Sz. i I. Sz., załączając jednocześnie kserokopię aktów notarialnych, projekt wizualizacji nowej zabudowy działki i decyzji o warunkach zabudowy (k. 21-36 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie postanowienia z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Jednocześnie sądowa kontrola aktów administracyjnych podejmowanych w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie może prowadzić do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 upea). Konstrukcja, rola i znaczenie środków ochrony o charakterze administracyjnoprawnym występujących w upea jest uzależniona od celu tego postępowania. Dlatego przedmiotem tych środków nie może być dążenie do zmiany tytułu wykonawczego, stanowiącego podstawę postępowania egzekucyjnego (W. Piątek/A. Skoczylas, Komentarz do art. 29 upea, w: red. R. Hauser, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, C.H. Beck 2011 r., s. 180, nb 5). Badając zgodność z prawem postanowienia Wojewody z [...] marca 2011 r., utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta z [...] stycznia 2011 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji przyjmując je za własne i czyniąc podstawą poniższych rozważań. Sąd nadto ustalił, że aktem notarialnym z dnia [...] lipca 2010 r. repertorium A [...] Skarżący sprzedał R. P. Sz. udział wynoszący [...] we własności nieruchomości położonej w P., obręb U., gmina P., oznaczonej nr działki [...] o łącznej powierzchni równej [...] m2, dla której Sąd Rejonowy P.-S. M. w P. Wydział V Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą pod nr [...] (k. 26-28, 37 akt sądowych). Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...], znak [...], Prezydent działając na podstawie art. 59 ust. 1 i 2, art. 60 ust. 1 oraz art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego z przeznaczeniem na biura, przewidzianej do realizacji na terenie działki nr [...], ark. [...], obręb U., położonej w P. przy ul. Dz. (k. 34-36, 37 akt sądowych). Aktem notarialnym z dnia [...] listopada 2011 r. repertorium A [...] Skarżący darował swej córce I. Z. Sz. udział wynoszący [...] we własności nieruchomości położonej w P., obręb U., gmina P., oznaczonej nr działki [...] o łącznej powierzchni równej [...] m2, dla której Sąd Rejonowy P.-S. M. w S. Wydział V Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą pod nr [...] (k. 31-33, 37 akt sądowych). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy wymienionych wyżej dokumentów i odpisów dokumentów, mających charakter dokumentów urzędowych, których oryginalne wypisy i odpis decyzji Sąd zbadał na rozprawie (k. 37 akt sądowych). Sąd dał wiarę wskazanym dokumentom i odpisom dokumentów, bowiem nie zostały one zakwestionowane przez Strony i nie nasunęły Sądowi wątpliwości co do ich autentyczności i wiarogodności (106 § 5 ppsa w zw. z – odpowiednio - art. 244 § 1 kpc i art. 252 kpc; postanowienie SN z 27.1.2006 r. III CK 369/05, OSNC 11/06/187; T. Ereciński w: Kodeks postępowania cywilnego Komentarz LexisNexis 2009 t. 1 s. 707 uw. 32). Jedynym spośród dostępnych środków egzekucyjnych niepieniężnych o charakterze przymuszającym jest grzywna o której stanowią art. 119-126 upea. Służy ona skłonieniu zobowiązanego do samodzielnego wykonania ciążącego na nim obowiązku przez spowodowanie określonej dolegliwości finansowej, której wysokość oraz sposób nałożenia został określony w art. 120-121 upea. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji w prawidłowy sposób zastosował względem Skarżącego omawiany środek egzekucyjny, kierując się dążeniem do wykonania obowiązku polegającego na dokonaniu rozbiórki pawilonów położonych na działce nr [...], ark. [...], obręb U., położonej w S., przy ul. Dz. Należy w tym miejscu dopowiedzieć, że na organie egzekucyjnym będącym jednocześnie wierzycielem ciążył prawny obowiązek wszczęcia oraz prowadzenia postępowania egzekucyjnego, o którym stanowi art. 6 § 1 upea. Polega on na konieczności podjęcia z urzędu przez wierzyciela działań zmierzających do wszczęcia egzekucji. Jeżeli wierzyciel nie realizuje tego obowiązku, podmiot którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku, a także zainteresowany wykonaniem obowiązku ma prawo zaskarżyć bezczynność wierzyciela do organu wyższego stopnia (M. Masternak, Wierzyciel w egzekucji administracyjnej, w: red. S. Fundowicz, J. Niczyporuk, J. Radwanowicz, System egzekucji administracyjnej, Warszawa 2004 r., s. 160; wyrok NSA z 19.11.2010 r., II FSK 1957/10, lex nr 745716; wyrok WSA w Bydgoszczy z 24.11.2010 r., I SA/Bd 880/10, lex nr 747167). Wobec tego w rozpoznawanej sprawie wierzyciel nie dysponował możliwością rezygnacji z wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a następnie samej egzekucji z uwagi na podnoszone przez Skarżącego okoliczności faktyczne, które w żaden sposób nie skutkowały odpadnięciem podstawy prawnej egzekucji. Organ I instancji w prawidłowy sposób wszczął egzekucję administracyjną, doręczając zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego i postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia (k. 17 akt Prezydenta). Jej wysokość została określona w sposób prawidłowy w oparciu o art. 121 § 2 upea i w niewygórowanej wysokości. Samo postanowienie zawiera natomiast wezwanie do uiszczenia wymierzonej grzywny w oznaczonym terminie oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, o których to stanowi art. 122 § 2 upea. Wysokość grzywny nie jest wygórowana i odpowiada w przybliżeniu ([...] zł = [...] zł + [...] zł; k. 28, 33 akt sądowych) kosztom obu aktów notarialnych, którymi Skarżący zbył swe udziały w nieruchomości na rzecz dzieci. W sprawie spełnione zostały zatem zarówno warunki formalne, jak i materialne wszczęcia egzekucji administracyjnej oraz nałożenia na Skarżącego grzywny w celu przymuszenia. W niniejszej sprawie Skarżący przeniósł udziały we własności nieruchomości na której posadowiony jest podlegający rozbiórce pawilon na swe dzieci. Do dnia 16 listopada 2011 r. Skarżący pozostawał jednak współwłaścicielem (w ½) owej nieruchomości położonej przy ul. S. przy ul. Dz. Zatem dopiero po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, które nastąpiło z momentem doręczenia Skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego dnia [...] lutego 2011 r. i zastosowaniu środka egzekucyjnego Skarżący darował swój udział we współwłasności nieruchomości swej córce. W tej sytuacji zastosowanie znajdował art. 28a upea stanowiący, że w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. W konsekwencji należy przyjąć, że egzekwowany obowiązek przeszedł na nabywców nieruchomości, wobec których winno być kontynuowane dalsze postępowanie egzekucyjne. Jednakże już dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. W rozpoznawanej sprawie postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nie utraciło bytu prawnego na skutek przejścia prawa własności nieruchomości na inny podmiot. Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę. Ubocznie należy w tym miejscu dodać, że organ egzekucyjny w dalszym ciągu prowadząc przedmiotowe postępowanie winien postąpić zgodnie z art. 28a upea, tzn. celem zastosowania dalszych środków egzekucyjnych wystawić nowy tytuł wykonawczy na aktualnych współwłaścicieli nieruchomości położonej w P. przy ul. Dz. oraz w stosunku do nich kierować dalsze czynności egzekucyjne. Do momentu wystawienia nowego tytułu wykonawczego przez wierzyciela będącego jednocześnie organem egzekucyjnym postępowanie winno zostać wstrzymane w rozumieniu art. 1a pkt 15 upea.