II FZ 731/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Aleksandra Wrzesińska-Nowacka po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 916/17 w przedmiocie przywrócenia terminu i odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 23 marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 19 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 916/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę M. M. (dalej: "skarżący" na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 23 marca 2017 r. w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki oraz odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że skarżący wnosząc skargę utrzymywał, że uchybienie terminu do jej wniesienia nastąpiło bez jego winy, ponieważ przyczynił się do tego operator pocztowy – przesyłka zawierająca decyzję była prawdopodobnie nieprawidłowo zaadresowana, a ponadto skarżący nie otrzymał zawiadomienia o awizowaniu przesyłki poleconej. W zaskarżonym postanowieniu WSA w Gdańsku wyjaśnił, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał w dniu 10 maja 2017 r., skarga wniesiona została w dniu 11 maja 2017 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu, w związku z czym należało ją odrzucić. Dalej Sąd wyjaśnił, że argumenty podniesione we wniosku o przywrócenie terminu nie obalają domniemania zgodności doręczenia zastępczego dokonanego w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm., dalej "p.p.s.a."), bowiem opisane przez stronę nieprawidłowości działań podjętych przez doręczyciela – brak pozostawienia awiza - nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione. W szczególności strona nie przedstawiła odpowiedzi na złożoną przez siebie w zakresie doręczenia spornej przesyłki reklamację. Zdaniem WSA, obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło. W zażaleniu wywiedzionym od ww. postanowienia skarżący zaskarżył je w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie od skarżonego organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. art. 86 § 1 i art. 87 § 1 - § 4 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi na zaskarżoną decyzję; 2. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym odrzuceniu skargi na zaskarżoną decyzję; 3. art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym zwrocie wpisu sądowego od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 1 w zw. z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. W przypadku wniesienia skargi do organu właściwego po upływie tego terminu, podlega ona odrzuceniu, stosownie art. 58 § 1 pkt 2 tej ustawy. Stosownie natomiast do art. 150 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej "O.p."), w razie niemożności doręczenia przez pocztę pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 (tzw. doręczenia właściwego - do rąk adresata lub osoby upoważnionej), przechowuje ona to pismo w swojej placówce pocztowej przez okres 14 dni, o czym zawiadamia w stosowny sposób (tzw. awizo) adresata (§ 2 w/w przepisu). W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (14 dni), a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4 O.p.). Należy zauważyć, że Sąd pierwszej instancji rozważył doręczenie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 23 marca 2017 r. skarżącemu w świetle przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie jak powinien prawidłowo na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. Nie zmienia to jednak zasadności odrzucenia skargi przez Sąd pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie. Tryby doręczenia zastępczego są uregulowane bowiem w analogiczny sposób w obu ustawach. Mając na uwadze regulację art. 150 O.p. oraz art. 53 § 1 w zw. z art. 54 § 1 i art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., WSA zasadnie przyjął, że doręczenie nastąpiło dnia 10 kwietnia 2017 r. (pierwsze awizo z dnia 27 marca 2017 r., drugie z dnia 4 kwietnia 2017 r.). Trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi upłynął więc w dniu 10 maja 2017 r. Skarga nadana została więc po terminie. Argumenty powoływane przez stronę w zażaleniu nie podważają skutecznie tych ustaleń. Jak była o tym mowa, pozostawienie awizo łączy się z fikcją prawną doręczenia. Strona może negować fakt pozostawienia awizo, jednak powinna w jakikolwiek sposób uwiarygodnić swoje twierdzenia w tym zakresie. Tymczasem skarżący w niniejszej sprawie nie popiera w jakikolwiek rzetelny sposób swojego stanowiska. Po pierwsze, mimo tego, że na okoliczność tę wskazywał Sąd pierwszej instancji, skarżący nie przedstawił odpowiedzi na reklamację, udzielonej przez Pocztę Polską. Strona w rzetelny sposób nie odnosi się też do spostrzeżenia Sądu dotyczącego różnicy w adresowaniu pism ("W." oraz "W."). Wbrew uwagom skarżącego sporną przesyłkę zaadresowano prawidłowo. Należy podkreślić ponownie, że w niniejszej sprawie doszło do fikcji doręczenia w dniu 10 kwietnia 2017 r., w tej dacie uznano przesyłkę za doręczoną, a nie jak wskazuje skarżący w dniu 31 marca 2017 r. Stąd zasadnym było odrzucenie skargi, a także mając na uwadze art. 232 § 1 p.p.s.a. - zwrot stronie uiszczonego wpisu od skargi. Dalej zauważyć trzeba, że zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zgodnie z art. 85 p.p.s.a., jest bezskuteczność czynności dokonanej przez stronę po terminie. Przepis ten nie ma jednak charakteru bezwzględnego, gdyż zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym może złożyć wniosek o przywrócenie terminu. Rygory formalne, które musi spełnić wnioskodawca zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., to wniesienie do sądu pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Zgodnie z 87 § 2 p.p.s.a na stronie, która składa wniosek o przywrócenie terminu, spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto zgodnie z art. 87 § 4 p.p.s.a. strona równocześnie z wnioskiem powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Według utrwalonego orzecznictwa przesłanką przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest zachowanie szczególnej staranności przy jej dokonywaniu. Orzekający w przedmiocie wniosku Sąd powinien zatem każdorazowo oceniać, czy zachowano staranność, jakiej można wymagać od każdej osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 226 i powołana tam literatura oraz orzecznictwo). Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (por. postanowienie NSA z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 357/08, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniosek o przywrócenie terminu w niniejszej sprawie o tyle nie zasługiwał na uwzględnienie, że w świetle prezentowanego przez skarżącego stanowiska negował on w istocie w ogóle doręczenie przedmiotowej decyzji, innymi słowy: utrzymywał, że do uchybienia terminowi nie doszło. Tym samym nie przedstawiał on rzetelnej argumentacji uprawdopodobniającej brak jego winy w uchybieniu terminu - za taką nie mogą uchodzić okoliczności dotyczące awizo, te w istocie służyły zanegowaniu odrzucenia skargi. Ostatecznie strona nie przedstawia wyjaśnień dlaczego nie mogła nadać skargi w terminie. Tym samym, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Odnosząc się zaś do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego stwierdzić należało, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny albowiem przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji.