III AUz 105/24

Sądy powszechne2024-07-04

Sygnatura

III AUz 105/24

Data orzeczenia

2024-07-04

Rodzaj

DECISION

Sędziowie

Wiesława Stachowiak (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

art.461 § 1 kpc w zw. z art.15 § 1 kpc

Treść orzeczenia

Sygnatura akt III AUz 105/24 <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> Dnia 4 lipca 2024 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Wiesława Stachowiak Protokolant: Beata Tonak po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy (...) sp. z o.o. z siedzibą we W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. przy udziale ubezpieczonego T. Ż. o ustalenie właściwego ustawodawstwa w zakresie ubezpieczeń społecznych na skutek zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W.. na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 24 kwietnia 2024 r. sygn. akt VIII U 507/24 postanawia:  oddalić zażalenie. <table> <colgroup> <col width="247"/> <col width="249"/> <col width="247"/> </colgroup> <tr> <td> </td> <td> Wiesława Stachowiak </td> <td> </td> </tr> </table> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> Postanowieniem z 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt VIII U 507/24, Sąd Okręgowy w Poznaniu stwierdził swą niewłaściwość miejscową i sprawę z odwołania (...) Spółka z o.o. z siedzibą we W. od decyzji z dnia 8 lutego 2024r. przekazał Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu – Wydziałowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych jako właściwemu rzeczowo i miejscowo do jej rozpoznania. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 461;art. 461 § 2)">art. 461 § 2 k.p.c.</a> w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwy jest sąd, w którego obszarze właściwości ma miejsce zamieszkania albo siedzibę strona odwołująca się. W dniu 11 sierpnia 2023 r. – tj. przed wydaniem zaskarżonej decyzji i wniesieniem odwołania – został dokonany wpis do KRS, dotyczący zmiany siedziby spółki. Obecnie jest to W. ul. (...), a zatem właściwym do rozpoznania sprawy jest Sąd Okręgowy we Wrocławiu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pozwany organ rentowy, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie. Pozwany wskazał, że odwołanie nie dotyczy decyzji posiadającej samodzielny byt prawny tylko decyzji zmieniającej z 8 lutego 2024 r., w której zmianie uległ pkt 2 decyzji pierwotnej, od której odwołanie składała spółka (...) wówczas z/s w G.. Sprawa z odwołania od tej pierwotnej decyzji nadal jest rozpoznawana przez Sąd Okręgowy w Poznaniu. Skarżący podkreślił, że rozdzielenie rozpoznawania i wyrokowania w sprawach z odwołań od obu ww. decyzji nie tylko jest sprzeczne logicznie - skoro obie dotyczą tego samego stanu prawnego, a druga decyzja wyłącznie modyfikuje treść pierwszej, a nadto doprowadzić może w praktyce do pojawienia się w obrocie prawnym sprzecznych ze sobą rozstrzygnięć sądowych co do treści tych samych praw i obowiązków osób ubezpieczonych czy płatników składek. Nadto skarżący podał, że wzajemny związek obu spraw, potrzeba łącznego ich rozpatrzenia stanowiły podstawę pozytywnego rozstrzygnięcia wniosków składanych przez organ rentowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 219)">art. 219 k.p.c.</a> w tożsamych sprawach dotyczących odwołań: od decyzji pierwotnej wniesionego przez (...) sp. z o.o. z/s w G. i od decyzji zmieniającej. Zwrócono również uwagę, że zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 15;art. 15 § 1)">art. 15 § 1 k.p.c.</a> - sąd właściwy w chwili wniesienia pozwu pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę organ rentowy podnosił zarzut błędnego zastosowanie w niniejszej sprawie uregulowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 461;art. 461 § 2)">art. 461 § 2 k.p.c.</a> i brak uwzględnienia, że w istocie nie mamy do czynienia z „nową, samodzielną sprawą odwoławczą" tylko z kolejnym odwołaniem od wcześniej zaskarżonej decyzji - w czasie gdy siedziba odwołującej spółki była właściwa dla Sądu Okręgowego w Poznaniu - która następnie uległa jedynie zmianie, modyfikacji treści. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Postanowienie Sądu Okręgowego odpowiada prawu, a zażalenie pozwanego nie zawiera uzasadnionych podstaw. Sąd I instancji zastosował prawidłowo przepisy dotyczące właściwości miejscowej sądu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przypomnieć należy, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 200;art. 200 § 1(1))">art. 200 § 1 1 k.p.c.</a> swoją właściwość sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy. Z kolei stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 200;art. 200 § 1(4))">art. 200 § 1 4 k.p.c.</a> sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę sądowi właściwemu. Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 461;art. 461 § 2)">art. 461 § 2 k.p.c.</a>, w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd, w którego okręgu miejsce zamieszkania (siedzibę) ma strona odwołująca się od decyzji organu rentowego, chyba że przepis odrębny stanowi inaczej. Właściwość sądu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych ma charakter wyłączny i jako taka nie podlega modyfikacjom w drodze umowy stron. Bezspornie w sprawie wystąpiły następujące okoliczności faktyczne: 1. organ rentowy wydał 8 lutego 2024 r. decyzję administracyjną, 2. pismem z 4 marca 2024 r. (...) sp. z o.o. we W. wywiodła odwołanie od powyższej decyzji pozwanego, wskazując jako adresata Sąd Okręgowy we Wrocławiu. 3. organ rentowy przekazał odwołanie do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Poznaniu. Analiza powyższych faktów wskazuje, że Sąd Okręgowy prawidłowo stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu, skoro siedziba odwołującej w dniu wniesienia odwołania od zaskarżonej decyzji znajdowała się w tym mieście. W. jest miejscem siedziby sądu okręgowego, w którym utworzono wydział pracy i ubezpieczeń społecznych, w którym rozpoznawane są sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych z obszaru właściwości tego sądu (§ 2 pkt 11 lit e rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 grudnia 2018 r. w sprawie ustalenia siedzib i obszarów właściwości sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych oraz zakresu rozpoznawanych przez nie spraw (Dz.U. z 2023 r., poz. 125 ze zm.). Bez znaczenia jest argumentacja pozwanego dotycząca powiązania zaskarżonej decyzji z wcześniej wydaną decyzją dotyczącą tych samych stron postępowania. Decyzja pozwanego zawiera wszystkie cechy decyzji administracyjnej, od której przysługiwało prawo wniesienia odrębnego odwołania do sądu powszechnego. Odwołanie takie zostało w sprawie wywiedzione. Odwołanie spełnia funkcję pozwu. Od momentu wniesienia odwołania od decyzji organu rentowego do sądu rozpoznawana sprawa staje się sprawą cywilną, podlegającą rozstrzygnięciu według zasad właściwych dla tej kategorii ( vide np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 23 stycznia 2014 r., III AUa 3285/13). Skoro zatem wydano odrębną decyzję administracyjną i wniesiono od niej odrębne odwołanie, to została zainicjowana nowa sprawa sądowa, którą należy oceniać, choćby właśnie w kwestii właściwości sądu, z uwzględnieniem okoliczności faktycznych i prawnych (siedziba podmiotu odwołującego się od decyzji, przepisy procesowego prawa cywilnego) istniejących w chwili wszczęcia (wniesienia odwołania) tej nowej sprawy. O tym bowiem, jaki sąd jest właściwy do rozpoznania sprawy w przypadku wniesienia odwołania od decyzji organu rentowego, decydują przepisy procesowego prawa cywilnego, a nie inne okoliczności, w tym przede wszystkim właściwość miejscowa sądu nie zależy od woli organu rentowego. Jak już wyżej wskazano, w chwili wnoszenia odwołania od decyzji z 8 lutego 2024 r., odwołująca spółka miała siedzibę we W.. Do tego sądu też zaadresowano odwołanie od decyzji, które pozwany bezpodstawnie przekazał do Sądu Okręgowego w Poznaniu, modyfikując w ten sposób regulacje dotyczące właściwości miejscowej sądu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 461;art. 461 § 2)">art. 461 § 2 k.p.c.</a>). Bez znaczenia dla określenia właściwości miejscowej sądu pozostaje także i to, że niektóre ze spraw dotyczących decyzji wydanych przez pozwanego zostały połączone do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia z wcześniej wszczętymi sprawami dotyczącymi tych samych podmiotów. Zauważyć bowiem należy, że, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 219)">art. 219 k.p.c.</a> sąd może (a zatem nie musi) zarządzić połącznie kilku odrębnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli są one ze sobą w związku lub mogły być objęte jednym pozwem. W tej kwestii nie mają również znaczenia przypuszczenia pozwanego o możliwości wydania w sprawie tych samych podmiotów sprzecznych rozstrzygnięć. To, jakie rozstrzygnięcie kończące postepowanie w sprawie zostanie wydane, nie ma bowiem jakiegokolwiek znaczenia przy ocenie tego, który sąd jest właściwy do jego wydania. Ponadto pozwany, zarówno w sprawie z odwołania od decyzji z 8 lutego 2024 r., jak i w sprawie dotyczącej odwołania od decyzji wydanej wcześniej, a dotyczącej tych samych stron może skorzystać z instytucji, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 461;art. 461 § 3)">art. 461 § 3 k.p.c.</a>, to jest wnosić o przekazanie sprawy przez sąd właściwy innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Apelacyjny stwierdza również, że w sprawie nie doszło do naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 15;art. 15 § 1)">art. 15 § 1 k.p.c.</a> Zgodnie z tym przepisem sąd właściwy w chwili wniesienia pozwu pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy. W chwili wniesienia odwołania od decyzji z 8 lutego 2024 r., w świetle tego, co przedstawiono powyżej, wyłącznie właściwym do rozpoznania tego odwołania jest bowiem Sąd Okręgowy we Wrocławiu. Uwzględniając powyższe, Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie jako bezzasadne, orzekając o tym na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 397;art. 397 § 3)">art. 397 § 3 k.p.c.</a> Wiesława Stachowiak </div>