I GZ 301/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie z dnia 19 czerwca 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 628/20 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. J. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 628/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA), działając na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 61 § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a., odmówił K.J. wstrzymania wykonania decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu. WSA wskazał, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika podniósł, że prowadzi działalność gospodarczą polegającą na usługach szkoleniowych i doradczych z zakresu prowadzenia projektów współfinansowanych ze środków unijnych. Wyegzekwowanie kwoty określonej w zaskarżonej decyzji spowoduje, że działalność ta przestanie istnieć. W konsekwencji skarżący utraci główne źródło utrzymania siebie i swojej rodziny. Jednocześnie skarżący wskazał, że dochód za rok obrotowy 2018 wyniósł 30.769,16 zł zaś wstępnie wyliczony dochód za rok 2019 wynosi 35.324,80 zł. Zdaniem WSA, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżący nie wykazał, iż w jego sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W sytuacji, w której skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów obrazujących jego aktualną kondycję finansową, Sąd nie jest w stanie ocenić i rozważyć zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w kontekście ustawowych przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., a więc rozważyć, czy wykonanie zaskarżonej decyzji może prowadzić do wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący złożył zażalenie na wspomniane postanowienie Sądu I instancji, domagając się jego uchylenia i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] stycznia 2020 r. i poprzedzającej ją decyzji Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] na wniosek skarżącego zgłoszony w skardze na ww. decyzję i uznanie, że skarżący nie przedstawił dokumentów obrazujących jego aktualną kondycję finansową, co skutkowało, zdaniem Sądu, brakiem możliwości oceny i rozważenia zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w kontekście ustawowych przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., podczas gdy skarżący w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powołał w sposób wyczerpujący wszystkie okoliczności obrazujące jego sytuację finansową i osobistą oraz uprawdopodobnił, że brak zastosowania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo zaistnienia negatywnych i nieodwracalnych skutków, jakie mogłaby dla skarżącego wywołać zaskarżona decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności i zasadności, a Sąd I instancji poza przywołaniem orzecznictwa odnoszącego się do instytucji opisanej w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie odniósł się w żaden sposób do wskazywanych przez skarżącego okoliczności powoływanych we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, tj. w konsekwencji orzekł w oderwaniu od tychże okoliczności, co skutkowało brakiem uwzględnienia przedmiotowego wniosku; 2. art. 166 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia odniesienia się przez Sąd I instancji do okoliczności faktycznych przywoływanych przez skarżącego we wniosku, a obrazujących jego sytuację rodzinną, finansową i skutki jakie będzie nieść ze sobą brak wstrzymania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, co skutkuje brakiem możliwości weryfikacji zasadności i poprawności rozstrzygnięcia Sądu I instancji w zakresie wniosku skarżącego. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów zawarto w uzasadnieniu zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem skarżący nie załączył dokumentacji, która pozwalałaby na ocenę, czy w kontekście całokształtu jej sytuacji majątkowej wykonanie wydanej w sprawie decyzji może skutkować wyrządzeniem mu szkody, która byłaby znaczna albo może doprowadzić do skutków, które byłyby trudne do odwrócenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena jest prawidłowa. Strona nie zobrazowała bowiem aktualnej sytuacji majątkowej, co jest konieczne dla oceny, czy w przypadku tego konkretnego podmiotu zapłata kwoty objętej zaskarżoną decyzją może prowadzić do szkody, która dla skarżącego byłaby znaczna, czy do skutków, które byłyby trudne do odwrócenia w przypadku ewentualnego późniejszego uwzględnienia skargi. Sama wysokość kwoty przypadającej do zwrotu nie świadczy automatycznie o wystąpieniu przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Kwoty te muszą być bowiem odniesione do całokształtu aktualnej sytuacji majątkowej strony, jej płynności finansowej itp. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że podmiot wnioskujący o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego nie musi udowadniać wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, lecz ma jedynie uprawdopodobnić, że takie skutki wykonania zaskarżonego aktu mogą realnie w danym przypadku wystąpić. Takie twierdzenie powinno zostać poparte dokumentami źródłowymi wskazującymi na sytuację majątkową i finansową strony oraz realne ryzyko wystąpienia wskazanych skutków. W tej sprawie skarżący takiego uprawdopodobnienia nie dokonał, wobec czego Sąd I instancji trafnie odmówił wstrzymania wykonania decyzji. W konsekwencji za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto wymaga podkreślenia, że skarżący, również w zażaleniu na postanowienie Sądu I instancji, które złożył w jej imieniu profesjonalny pełnomocnik, wiedząc już o konieczności wykazania określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, przesłanek tych nie wykazał i nie uprawdopodobnił. Wskazać jedynie dodatkowo należy, iż postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). Podkreślić jednak ponownie trzeba, iż w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Jeżeli bowiem w sprawie występują okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, to sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Nieuzasadniony jest także najdalej idący zarzut naruszenia art. 166 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. "poprzez brak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia odniesienia się przez Sąd I instancji do okoliczności faktycznych przywoływanych przez skarżącego we wniosku, a obrazujących jego sytuację rodzinną, finansową i skutki jakie będzie nieść ze sobą brak wstrzymania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, co skutkuje brakiem możliwości weryfikacji zasadności i poprawności rozstrzygnięcia Sądu I instancji w zakresie wniosku skarżącego" (pkt 2 petitum zażalenia). Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a., uzasadnienie postanowienia powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze (w tym przypadku argumentów wniosku), stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera wszystkie podstawowe elementy wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a.: przedstawia stan sprawy przyjęty za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, prezentuje argumenty wnioskodawcy, wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem, zawiera odniesienie do stanowiska skarżącego w zakresie słuszności wniosku. Dlatego też zdaniem NSA zarzut ten jest całkowicie chybiony. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.