I FNP 4/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA: Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Marek Kołaczek (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Ryszard Mikosz, po rozpoznaniu w dniu 25 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi "M." s.c. – M. J., B. S., M. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2213/04 w sprawie ze skargi "M." s.c. – M. J., B. S., M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 28 września 2004 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za listopad 2001 r. postanawia: 1) odrzucić skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, 2) zwrócić "M." s.c. – M. J., B. S., M. S. z budżetu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. UZASADNIENIE 1. Wyrokiem z dnia 6 maja 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2213/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej również jako P.p.s.a.), skargę spółki cywilnej "M." – M. J., B. S., M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 28 września 2004 r., wydaną w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za listopad 2001 r. 1.1. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji za uprawnione uznał stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, iż w sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki, wynikające z art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11 poz. 50 ze zm.), niezbędne do uznania sprzedaży, dokonanej przez skarżącą, w spornym okresie rozliczeniowym, na rzecz firmy "L." z E., za export towarów. Jak bowiem ustalono firma ta nie była zarejestrowana na terenie E., a towar wymieniony w dokumencie celnym nie dotarł do odbiorcy. 2. Wywiedzioną od powyższego rozstrzygnięcia skargę kasacyjną spółki Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I FSK 28/06. 3. Skarżąca w dniu 6 kwietnia 2012 r. złożyła na podstawie art. 285a § 1 P.p.s.a. skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem, wskazanego na wstępie, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2213/04, w całości. 3.1. W piśmie zawierającym przedmiotową skargę, jego autor, przytoczył podstawy skargi, ich uzasadnienie oraz przepisy prawa, z którymi zaskarżone orzeczenie jest niezgodne. Wyjaśnił dlaczego jego zdaniem skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje od orzeczeń WSA, które stały się prawomocne w wyniku oddalenia skargi kasacyjnej. Powołał również okoliczności mające przemawiać za uprawdopodobnieniem wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy, jak również za tym, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. W podsumowaniu swoich rozważań strona wniosła o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2213/04 oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2213/04, podlega odrzuceniu. 4.1. Stosownie do przepisu art. 285a § 1 P.p.s.a., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego przysługuje, gdy zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Wyjątek od tej zasady określono w art. 285a § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego w wyjątkowych przypadkach, jeżeli strony nie skorzystały z przysługujących im środków prawnych, ale tylko wówczas gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych. 4.2. Z powyższego wynika, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i co do zasady przysługuje wyłącznie od tych orzeczeń wojewódzkiego sądu administracyjnego, których zmiana lub uchylenie nie było i nie jest możliwe w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych. 4.3. Stronie od kwestionowanego na obecnym etapie postępowania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przysługiwała skarga kasacyjna, co więcej strona skorzystała z możliwości jej złożenia, a Naczelny Sąd Administracyjny analizując zgodność z prawem zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji przy uwzględnieniu unormowania z art. 183 § 1 P.p.s.a. przyjął, że brak jest podstaw do zmiany lub uchylenia tego orzeczenia. Nie ma przy tym znaczenia, że zarzutów podnoszonych obecnie w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia strona nie sformułowała w złożonej skardze kasacyjnej (za przeszkodę w tym względzie z pewnością nie można uznać faktu wadliwego sporządzenia tej skargi przez pełnomocnika strony). 4.4. Podkreślenia wymaga, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie może zastępować, wyprzedzać ani uzupełniać skargi kasacyjnej, kierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W przeciwnym razie doszłoby do sytuacji, w której Naczelny Sąd Administracyjny w postępowaniu zainicjowanym skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, od którego skargę kasacyjną oddalono, dokonywałby po raz kolejny kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji, którego zgodność z prawem Naczelny Sąd Administracyjny już badał w ramach postępowania kasacyjnego. Za taką wykładnią przepisu art. 285a § 1 P.p.s.a. przemawia również treść art. 285a § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym "Od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga nie przysługuje, z wyjątkiem gdy niezgodność z prawem wynika z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej. Orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego traktuje się jak orzeczenia wydane w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi.". Powyższy przepis wyłącza z zakresu zaskarżania skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, z wyjątkiem gdy niezgodność z prawem wynika z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej. 4.5. W tej sytuacji należy zatem przyjąć, że złożona w niniejszej sprawie skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest – wobec dokonanej wyżej wykładni przepisu art. 285a § 1 P.p.s.a. (który był podstawą złożenia tej skargi) w związku z § 3 tego artykułu – niedopuszczalna, z uwagi na to, że w istocie zmiana lub uchylenie kwestionowanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – jak podniesiono wyżej – była możliwa, a wyrok ten był już przedmiotem oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny pod względem jego zgodności z prawem. 4.6. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny – w oparciu o art. 285a § 1 w związku z art. 285h § 1 P.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu od przedmiotowej skargi orzeczono w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.