VI SA/Wa 732/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie: Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 13 października 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. z siedzibą w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz S. z siedzibą w L. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (SKO), postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570), art. 127 § 3 w związku z art. 17 pkt 1 kpa oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez Stowarzyszenie "[...]" w L. (stowarzyszenie, strona, skarżący), utrzymało w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2019 r. strona zwróciła się o prawo wglądu w akta sprawy administracyjnej zawisłej przed SKO w sprawie udzielenia zezwolenia F. sp. z o.o. z siedzibą w W. (przedsiębiorca) przez Marszałka Województwa [...] zezwolenia nr [...]na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r., SKO orzekło o ograniczeniu stronie prawa wglądu do materiału dowodowego postępowania toczącego się przed SKO pod sygnaturą [...], obejmującego informacje zawarte w pismach F. sp. z o.o., będących w dyspozycji organu II instancji oznaczonych adnotacją "Tajemnica Przedsiębiorstwa F. Sp. z o.o." uznając je za tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2018, poz. 419 ze zm.). SKO wskazało, że ujawnienie pozostałym stronom postępowania administracyjnego przekazanych informacji - tj. umów z kontrahentami, uzgodnień z kontrahentami, tras i godzin połączeń przygotowanego wyłącznie dla celów udzielania zezwolenia, a więc dokumentu nieobecnego w przestrzeni publicznej - umożliwiłoby podmiotom konkurencyjnym zapoznanie się z modelem biznesowym przyjętym przez Przedsiębiorcę, ze strategią funkcjonowania przedsiębiorstwa i mogłoby przyczynić się do osłabienia pozycji spółki na rynku usług transportowych. Po rozpoznaniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy SKO utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...] czerwca 2019 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zaskarżając postanowienie SKO z dnia [...] stycznia 2020 r. w całości, wniósł o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 73 § 1 w związku z art. 74 § 1 i § 2 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz przyjęcie, że wskazane w postanowieniu dokumenty stanowią w całości tajemnicę przedsiębiorstwa i tym samym ograniczenie możliwości zapoznania się z aktami sprawy, w sytuacji gdy skarżący nie może być uznany za podmiot konkurencyjny w stosunku do Przedsiębiorcy, a ponadto nie zaistniały przesłanki do uznania, że wyłączone akta stanowią w całości tajemnicę przedsiębiorstwa, 2) art. 3, art. 11 ust. 1 i 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, poprzez przyjęcie, że dokumenty, do których dostęp ograniczono skarżącemu, stanowią prawnie chronioną tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu tych przepisów. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. SKO - na podstawie art. 74 § 2 kpa - ograniczyło skarżącemu wgląd do akt sprawy w zakresie obejmującym informacje zawarte w pismach przedsiębiorcy, pozostających w dyspozycji organu II instancji, uznając je za tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 2 (poprzednio ust. 4) ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 1637). Zgodnie z tym przepisem, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Aby zatem, można było mówić o uprawnionym bądź nieuprawnionym zastrzeżeniu tajemnicy przedsiębiorstwa należy dokonać oceny, czy łącznie zostały spełnione wymienione niżej przesłanki, a więc ustalić czy zastrzeżona informacja: 1) ma charakter techniczny, technologiczny lub organizacyjny przedsiębiorstwa, 2) nie została ujawniona do wiadomości publicznej, 3) podjęto w stosunku do niej niezbędne działania w celu zachowania poufności. Z powyższego wynika, że informację można uznać za chronioną na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji tylko wówczas, jeśli jest ona poufna. Pozostałe przesłanki w postaci braku ujawnienia informacji i podjęcia działań zabezpieczających są jedynie konsekwencją przesłanki poufności. Pozostanie określonych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa wymaga zatem, aby przedsiębiorca podjął działania zmierzające do wyeliminowania możliwości ich dotarcia do osób trzecich w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań, (np. orzeczenie SN - Izba Cywilna z dnia 6 czerwca 2003 r. IV CKN 211/2001; wyrok SN z dnia 3 października 2000 r. I CKN 304/2000 OSNC 2001/4 poz. 59 oraz wyrok SN z dnia 5 września 2001 r. CKN 1159/2000 OSNC 2002/5 poz. 67). I tak "art. 11 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - istnienie zasięgu stanu tajemnicy - uzależnia od podjęcia przez przedsiębiorcę określonych działań zmierzających do zachowania poufności objętych nią danych. Działania te - jak trafnie podnosi się w literaturze przedmiotu - powinny zmierzać do osiągnięcia takiego stanu, w którym osoby trzecie chcąc zapoznać się z treścią informacji, muszą doprowadzić do wyeliminowania przyjętych przez przedsiębiorcę mechanizmów zabezpieczających przed niekontrolowanym wypływem danych. Wybór informacji mających zostać objętymi poufnością należy oczywiście do przedsiębiorcy. Jednakże wybór ten, co do zakresu stanu tajemnicy, nie może być oderwany od możliwości podjęcia niezbędnych działań w celu zachowania w poufności wybranych informacji (art. 11 ust. 4 ustawy)" - tak wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 5 września 2001 r. I CKN 1159/2000 OSNC 2002/5 poz. 67). W niniejszej sprawie, w aktach administracyjnych znajduje się wniosek przedsiębiorcy z dnia [...] maja 2018 r. o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 utd na trasie [...]. Jego załączniki w większości opatrzone zostały adnotacją "Tajemnica przedsiębiorstwa". W uzasadnieniu zarówno postanowienia I, jak i II instancji, SKO - odnosząc się do dokumentów, w zakresie których ograniczono stronie prawo wglądu do materiału dowodowego - wskazało, że chodzi o informacje dotyczące umów z kontrahentami, uzgodnień z kontrahentami tras i godzin połączeń przygotowane wyłącznie dla celów udzielania zezwolenia, a więc nieobecne w przestrzeni publicznej. Organ wskazał, że tego typu informacje są powszechnie traktowane jako tajemnica przedsiębiorstwa. Organ nie wyodrębnił jednak dokumentacji objętej tajemnicą przedsiębiorstwa spośród całości akt administracyjnych sprawy o sygnaturze [...], jak również nie wskazał w wydanych postanowieniach, których konkretnie dokumentów dotyczą te postanowienia, przez co zaskarżone postanowienia, z wyżej podanych względów, nie poddają się sądowej kontroli. Strona słusznie domaga się - powołując wyrok z dnia 8 listopada 2018 r., II GSK 3904/16, że organ powinien wskazać charakter, rodzaj informacji oraz czego one dotyczą i w jakich pismach czy też dokumentach te informacje są zawarte i dlaczego należało je zakwalifikować jako tajemnicę przedsiębiorstwa, czy z uwagi na wynikające z nich treści, czy też wiedzę, którą można byłoby z nich czerpać. Poza tym organ powinien określić, czy te informacje posiadają dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą, jak również wyjaśnić, w jakim zakresie powinny być one objęte tajemnicą przedsiębiorstwa. Ponadto organ powinien jednoznacznie określić w sentencji postanowienia zakres ograniczenia skarżącej prawa wglądu do określonych dokumentów z akt postępowania administracyjnego. Tajemnica przedsiębiorstwa, jak każda ustawowo chroniona tajemnica, ma charakter obiektywny, nie można zatem istnienia takiej tajemnicy subiektywizować w oparciu jedynie o oświadczenia osób reprezentujących przedsiębiorcę, które to osoby - z istoty rzeczy - nie będą zainteresowane ujawnianiem jakichkolwiek faktów ze sfery prowadzonej działalności gospodarczej podmiotu. Ponownie rozpoznając sprawę organ chcąc odmówić udostępnienia skarżącemu żądanej informacji wyraźnie wskaże, opisze i nazwie, która konkretnie informacja (i z jakiego powodu) ma charakter tajemnicy przedsiębiorcy. Organ będzie przy tym miał na względzie cele prowadzonego postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym oraz gwarancje procesowe stowarzyszenia, które uczestniczyło w nim na prawach strony. Chodzi o to, żeby udział stowarzyszenia w postępowaniu nie miał charakteru tylko iluzorycznego. Jeśli zatem okaże się, że tajemnicę przedsiębiorstwa powinny stanowić jedynie niektóre informacje ze składanych przez wnioskodawcę dokumentów, to organ jest zobowiązany rozważyć udostępnienie tych dokumentów po dokonaniu ich anonimizacji lub usunięciu elementów, które objęte są tajemnicą. W analizowanej sprawie nie wiadomo, czy organ wziął pod uwagę takie rozwiązanie. Sąd stwierdza, że SKO niedostatecznie zbadało, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z przepisu art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i dopuściło się, mogącej mieć zasadniczy wpływ na ostateczny wynik sprawy - obrazy przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80, a także art. 107 § 3 kpa - polegającej na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tej ustawy.