II SA/Rz 547/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2022 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 1 kwietnia 2022 r. nr OA.7721.11.2.2021 w przedmiocie nakazu zabezpieczenia budynku mieszkalnego przed dostępem osób postronnych - skargę oddala - UZASADNIENIE Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "PWINB", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia 1 kwietnia 2022 r. nr OA.7721.11.2.2021, wydana w przedmiocie nakazu zabezpieczenia budynku mieszkalnego przed dostępem osób postronnych. Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: W dniu 28 września 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadził kontrolę budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] w [...]. W jej wyniku ustalono, że ww. budynek składa się z dwóch części - kamienicy wybudowanej przed II wojną światową oraz dobudowy z lat siedemdziesiątych XX wieku. Obiekt wykonano jako murowany, dwukondygnacyjny, podpiwniczony pod częścią kamienicy, z dachem konstrukcji drewnianej, krytym blachą. Ustalono, że budynek jest nieużytkowany od około 2004 r. i zabezpieczony przed dostępem osób postronnych. Podczas kontroli organ I instancji stwierdził, że z elewacji budynku od strony chodnika odpada tynk, a z dachu zwisa obróbka blacharska. Uczestniczący w czynnościach kontrolnych P. B. – właściciel działki nr [...], zobowiązał się do usunięcia zwisającej obróbki oraz skucia tynku, a fakt wykonania tych robót został potwierdzony podczas oględzin w dniu 8 października 2021 r. Następnie w dniu 14 grudnia 2021 r. PINB przeprowadził oględziny wewnątrz budynku i stwierdził, że na ścianach znajdują się pęknięcia i wykucia. Organ I instancji ustalił, że pęknięcia ścian są powierzchniowe, natomiast wykucia, według oświadczenia właściciela obiektu, zostały wykonane przez firmę zainteresowaną kupnem budynku. Organ I instancji uznał, że pęknięcia ścian i miejscowe wykucia nie powodują zagrożenia bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łańcucie, działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.) – dalej: "P.b.", nakazał P. B. zabezpieczyć budynek mieszkalny zlokalizowany na działce nr [...] położonej w [...] przed dostępem osób postronnych, poprzez wygrodzenie taśmą i oznakowanie tablicami ostrzegawczymi o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, w terminie do 31 marca 2022 r. W ocenie organu I instancji sporny budynek znajduje się w złym stanie technicznym, co w świetle art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. uprawniało do wydania decyzji w przedmiocie zabezpieczenia obiektu. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. S. (dalej: "skarżący") zarzucając wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Zdaniem skarżącego organ I instancji nie poczynił należytych ustaleń na okoliczność istnienia negatywnych przesłanek do wydania decyzji administracyjnej. Nie uwzględnił również wniosków odwołującego się z 25 października i 29 listopada 2021 r. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wskazanych podmiotów oraz dokumentacji uzyskanej od Burmistrza [...], w tym ekspertyzy stanu technicznego budynku. Decyzją z dnia 1 kwietnia 2022 r. nr OA.7721.11.2.2021 Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w części dotyczącej terminu wyznaczonego na wykonanie obowiązku i w tym zakresie wyznaczył nowy termin do dnia 29 kwietnia 2022 r., natomiast w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, stan faktyczny sprawy ustalony przez organ I instancji nie budzi wątpliwości. PWINB podniósł, że stan techniczny budynku mieszkalnego na działce nr [...] w [...] w chwili obecnej wymaga zabezpieczenia przed dostępem osób postronnych. Zdaniem organu odwoławczego, zakres czynności wskazanych w zaskarżonej odwołaniem decyzji pozwoli wyeliminować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, oraz bezpieczeństwa mienia. Odnosząc się do zarzutów odwołania PWINB podał, że w opisywanej sprawie nie było konieczności ani potrzeby uwzględnienia dokumentacji archiwalnej, w tym ekspertyzy stanu technicznego budynku z 1995 r. Ponadto w prowadzonym postępowaniu brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego i dopuszczenia do udziału wskazanych przez niego jednostek organizacyjnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, A. S. wniósł stwierdzenie nieważności, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w skardze, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 31 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.) – dalej: "K.p.a." poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, że wyłączony z użytkowania budynek mieszkalny na działce nr [...] spełnia wymagania dotyczące m.in. bezpieczeństwa konstrukcji i nie stanowi zagrożenia dla osób postronnych i środowiska. Ponadto organ nie dopuścił do udziału w postępowaniu podmiotów skazanych przez skarżącego, a przed wydaniem decyzji nie zasięgnął opinii Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz Zarządu Dróg Powiatowych w [...]. Niezależnie od powyższego skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 5 ust. 2, art. 7 ust. 3 pkt 1, art. 61, art. 62 ust. 3, art. 63, art. 67ust. 1 i art. 68 P.b. poprzez błędne przyjęcie, że w realiach opisywanej sprawy zasadnym było wydanie nakazu zabezpieczenia budynku. W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Poddawszy ocenie legalności zaskarżoną decyzję w granicach wyznaczonych wyżej powołanymi przepisami, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd stwierdza, że ustalenia dokonane w sprawie przez organ I instancji i zaaprobowane przez organ odwoławczy, są wystarczające i mogą stanowić podstawę do poddania kontroli prawidłowości stanowiska wyrażonego w wydanej decyzji, w tym zastosowanych przepisów prawa. W szczególności udokumentowanie protokolarnie czynności kontrolne umożliwiają kontrolę legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie subsumpcji stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego. W niniejszej sprawie organ I instancji uznał, że zachodzą podstawy do nałożenia na skarżącego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b., obowiązku zabezpieczenia obiektu - budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w [...], przed dostępem osób postronnych, poprzez wygrodzenie taśmą i oznakowanie tablicami ostrzegawczymi o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Zgodnie z ww. regulacją, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Odczytanie przywołanej normy art. 66 ust. 1 pkt 3 rozpocząć trzeba od spostrzeżenia, że jest ona konsekwencją przepisów nakładających na właściciela obiektu budowlanego obowiązek użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej (art. 5 ust. 2 w związku z art. 61 ust. 1 pkt 1 P.b.). Obiekt budowlany znajduje się zaś w nieodpowiednim stanie technicznym wówczas, kiedy zachodzi niezgodność tego stanu z przepisami techniczno-budowlanymi. Przepisy techniczno-budowlane to, jak wynika z art. 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 P.b., m.in. warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, określane w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa. Wymaga podkreślenia, że okoliczności wyczerpujące przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b., co do zasady, są odmienne od stanów kwalifikowanych do art. 66 ust. 1 pkt 1 P.b. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b., jest rezultatem zużycia obiektu lub uszkodzenia obiektu w warunkach wskazanych w art. 61 pkt 2 P.b. Natomiast wskazany w art. 66 ust. 1 pkt 1 P.b. stan, w którym obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, co do zasady nie musi być wiązany ze zużyciem lub uszkodzeniem obiektu, jakkolwiek okoliczności tych nie można od siebie w sposób sztuczny odrywać (zob. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 5 maja 2022 r. II OSK 1363/19; dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. znajduje się w rozdziale poświęconym utrzymaniu obiektów budowlanych, to ma on zastosowanie do sytuacji, które są konsekwencją używania obiektu budowlanego. Nie ma natomiast znaczenia przyczyna, która spowodowała nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego. Z nadesłanych akt administracyjnych wynika, że 28 września 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadził kontrolę budynku mieszkalnego, a 14 grudnia 2021 r. oględziny nieruchomości. W ich wyniku ustalono, że pęknięcia ścian i miejscowe wykucia w budynku nie powodują zagrożenia bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Stwierdzono również, że sam jest nieużytkowany od około 2004 r. oraz odłączono od niego przyłącza. Ustalenia organu potwierdza wykonana i dołączona do protokołu dokumentacja fotograficzna. W tym stanie sprawy brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organów nadzoru budowlanego odnośnie podstaw do wydania decyzji o zabezpieczeniu obiektu. Budynek mieszkalny na działce nr [...] w [...] niewątpliwie znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. Wymaga przy tym podkreślenia, że pracownicy organów nadzoru budowlanego są specjalistami w dziedzinie procesu inwestycyjnego i wielokrotnie są władni do samodzielnej oceny stanu techniczny konstrukcji obiektu. Skarżący w toku postępowania nie przedstawił natomiast żadnej dokumentacji sporządzonej przez biegłego z dziedziny budownictwa, która podważałaby stanowisko organów i z której wynikałoby, że w sprawie zachodzi stan zagrożenia zdrowia lub życia, bezpieczeństwa mienia, bądź środowiska (art. 61 ust. 1 pkt 1 P.b.), mający wpływ na treść rozstrzygnięcia. Nie mniej istotny jest również fakt, że zaskarżona decyzja nie rozstrzyga finalnie sprawy stanu technicznego budynku i nie wyklucza wydania kolejnej decyzji w przedmiocie utrzymania lub stanu technicznego, w zależności od dalszych ustaleń. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił.