II SA/Go 453/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.C. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi G.C. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. UZASADNIENIE W dniu 14 lipca 2022 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej. W skardze został zawarty wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosek ten skarżący uzasadnił tym, że postępowanie w jego sprawie przed NFZ, a później przed sądem administracyjnym (II SA/Go 573/21) prowadziła J.S. Z pisma tego wynika również, że J.S. nie przekazywała skarżącemu kierowanej do niego przez organ i sąd korespondencji. Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. (II SA/Go 573/21) odrzucił skargę J.S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku poniesienia przez G.C. kosztów świadczeń opieki zdrowotnej z uwagi na brak legitymacji skargowej skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm) - dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu winno być wniesione w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 87 § 5 p.p.s.a., po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Zwrócić należy uwagę, że p.p.s.a. nie precyzuje, jak należy interpretować pojęcie "wyjątkowego przypadku", jednakże nie może być ono rozumiane rozszerzająco. W orzecznictwie przyjmuje się, że chodzi o nadzwyczajną sytuację uniemożliwiającą działanie strony w normalnym trybie, tj. z zachowaniem terminów do dokonywania czynności procesowych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 991/11; 5 marca 2013 r., sygn. akt II OZ 109/13). W szczególności może to dotyczyć nieprzewidywalnych okoliczności takich jak: długotrwała poważna klęska żywiołowa, czy inne nie dające się przewidzieć wydarzenia. Podkreślenia wymaga, że za nadzwyczajne okoliczności uzasadniające złożenie wniosku o przywrócenie terminu po upływie roku od uchybionej czynności nie są uznawane okoliczności zależne od strony (por. postanowienia NSA z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt II FZ 317/17, LEX nr 2312627; z dnia 4 marca 2016 r., sygn. akt II OZ 227/16, LEX nr 2081422). W niniejszej sprawie mamy do czynienia z wnioskiem o przywrócenie terminu złożonym ponad rok od chwili otrzymania przez stronę skarżącą odpisu zaskarżonej decyzji. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało bowiem doręczone skarżącemu w dniu 14 kwietnia 2021 r. do rąk pełnomocnika pocztowego strony – J.S. (k. 80 akt adm. sprawy), natomiast skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia została złożona w dniu 14 lipca 2022 r. A zatem okoliczności niniejszej sprawy wypełniają dyspozycję normy art. 87 § 5 p.p.s.a. Rozpoznając taki wniosek o przywrócenie terminu, należy wyważyć argumenty wspierające wniosek i argumenty przemawiające za stabilizacją sytuacji ugruntowanej przez upływ czasu, a powstałej w następstwie niedokonania czynności procesowej w terminie oraz ustalić, czy przedstawione we wniosku argumenty uzasadniają, że w sprawie zachodzi przypadek, który można uznać za wyjątkowy (por. postanowienie NSA z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt I OZ 109/13, LEX nr 2204279). Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że pisma kierowane do skarżącego w postępowaniu administracyjnym były albo niepodejmowane przez stronę albo były odbierane przez pełnomocnika pocztowego. Tak też było z odbiorem zaskarżonej decyzji. W aktach sądowych przedmiotowej sprawy wezwanie skierowane do skarżącego również odebrał pełnomocnik pocztowy (k. 31 akt sprawy). Z art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 896 ze zm.), zwanej dalej "p.p." operator pocztowy może przyjąć od adresata pisemne oświadczenie o udzieleniu innej osobie pełnomocnictwa do odbioru przesyłek lub przekazów pocztowych, zwanego dalej "pełnomocnictwem pocztowym". Pełnomocnictwa pocztowego adresat udziela w obecności pracownika operatora pocztowego w placówce pocztowej tego operatora lub, w przypadku gdy adresat nie jest w stanie poruszać się samodzielnie, w miejscu jego pobytu, okazując dokument potwierdzający tożsamość (art. 38 ust. 3 p.p.). Ponadto w myśl art. 38 ust. 5 p.p. pełnomocnictwo pocztowe może być odwołane w każdym czasie. Ustawodawca wprowadził jako regulację dodatkową, obok zasad udzielania pełnomocnictw wynikających z kodeksu cywilnego, szczególny rodzaj pełnomocnictwa, tj. pełnomocnictwo pocztowe. Obejmuje ono upoważnienie do odbioru przesyłek lub przekazów pocztowych i udzielane jest przez adresata innej osobie w formie pisemnego oświadczenia. Jak wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru przesyłek kierowanych do skarżącego w postępowaniu administracyjnym i sądowym, udzielił on takiego pełnomocnictwa szczególnego, tj. pełnomocnictwa pocztowego do odbioru przesyłek pocztowych w jego imieniu. Jeżeli zatem zlecił odbiór korespondencji pełnomocnikowi pocztowemu, pełnomocnik ten winien zachować staranność w wykonywaniu zleconych czynności bowiem to mocodawca – czyli w tym przypadku skarżący, ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania takiego pełnomocnika, tym samym to na skarżącym ciąży obowiązek starannego wyboru każdego pełnomocnika. Pełnomocnik, który zgodził się działać w określonej czynności w imieniu i na rzecz mocodawcy winien działać z równą starannością i zaangażowaniem, jak gdyby działał na własną rzecz. Podkreślić należy, że niedbałość pełnomocnika również pocztowego obarcza skutkami samą stronę i nie stanowi podstawy do uwolnienia jej od ponoszenia z tego tytułu negatywnych następstw procesowych. W tych okolicznościach twierdzenia skarżącego, że kierowane do niego przesyłki nie były mu przekazywane nie stanowią wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia skargi i nie wskazują na brak winy skarżącego w powstaniu uchybienia procesowego. Odbiór decyzji administracyjnej przez osobę upoważnioną do odbioru korespondencji w imieniu skarżącego wywarł bowiem skutek również względem skarżącego. W tej sytuacji termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg 15 kwietnia 2021 r. i bezskutecznie upłynął w dniu 17 maja 2021 r. W świetle tych okoliczności i unormowań art. 87 § 5 p.p.s.a. brak przekazania stronie korespondencji przez pełnomocnika pocztowego nie stanowi "wyjątkowego przypadku", o którym mowa w tym przepisie. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 88 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.