II GZ 300/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 14 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 413/19 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 6 marca 2020 r., odmówił M. C. przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2019 r., oddalającego skargę M. C. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] grudnia 2018 r., w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. W motywach Sąd I instancji wskazał, że w związku z wniesioną skargą na przywołany wyrok, pełnomocnik skarżącego wezwany został do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy (wraz z odpisem dla organu i uczestnika postępowania) oraz o nadesłanie jednego egzemplarza odpisu skargi kasacyjnej dla uczestnika postępowania. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 16 grudnia 2019 r., który w zakreślonym w wezwaniu terminie nadesłał jeden odpis skargi kasacyjnej i jeden egzemplarz wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Pełnomocnik skarżącego, pismem z dnia 11 lutego 2020 r. wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej argumentując, że omyłkowo nie dołączył odpisów dla organu i uczestnika postępowania. Sąd I instancji wskazując na treść przepisów art. 85, art. 86 § 1 i art. 87 § 1, § 2, § 3 i § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) oraz wynikających z nich przesłanek przywrócenie terminu oraz powinności ciążących na profesjonalnym pełnomocniku strony stwierdził, że pełnomocnik skarżącego, nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Zażaleniem pełnomocnik M. C., zaskarżył w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania postanowienia poprzez przyjęcie, iż strona skarżący nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego wykazał, że w dniu 17 grudnia 2019 roku został uzupełniony brak formalny, a wyłącznie w wyniku omyłki podczas kompletowania korespondencji, nie zostały skompletowane dwa odpisy pisma dla organu i uczestnika postępowania. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesiona w nim argumentacja nie podważa prawidłowości oceny wniosku kasatora o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, jakiej dokonał Sąd I instancji zaskarżonym postanowieniem. Jak wynika z treści przepisów art. 86 § 1 oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu w dokonaniu czynności procesowej przed sądem administracyjnym jest uprawdopodobnienie okoliczności, iż strona nie ponosiła winy w uchybieniu terminu, a więc że uchybienie było następstwem okoliczności, których strona nie mogła przewidzieć lub im nie mogła im zapobiec. Jak słusznie wskazał w motywach swojego orzeczenia Sąd I instancji na pełnomocniku będącym profesjonalistą – adwokatem, radcą prawnym, ciążą szczególne wymagania w prowadzeniu spraw swoich mocodawców, które to wynikają z posiadanej przez profesjonalistę wiedzy z zakresu prawa oraz znajomości procedur sądowych. Z tych przyczyn o braku winy profesjonalnego pełnomocnika w rozumieniu przywołanych przepisów można mówić wyłącznie w przypadku powstania przeszkody nagłej i nadzwyczajnej np. nagłej choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powodzi, pożaru, wypadku. Nie może być wobec tego za okoliczność wyłączającą winę w uchybieniu terminu uznana niefrasobliwość, nawet drobna niedokładność czy niedopatrzenie profesjonalnego pełnomocnika w związku z podejmowaniem czynności procesowych przy prowadzeniu sprawy swojego mocodawcy. Przenosząc powyższe na grunt tej sprawy, stwierdzić zatem należy, że Sąd I instancji słusznie uznał, że podniesiona we wniosku o przywrócenie terminu okoliczność "omyłkowego przy kompletowaniu poczty, niedołączenia do pisma przewodniego dwóch odpisów wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie (dla organu i uczestnika postępowania)", nie mogła zostać uznana za okoliczność wyłączającą winę w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego wniesionej skargi kasacyjnej. Nie była to bowiem żadna z powołanych okoliczność nadzwyczajnych mogących mieć wpływ na dokonanie czynności w terminie lub uniemożlwiająca dokonanie czynności w terminie. Fakt załączenia tylko jednego egzemplarza wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie lub zrzeczenia się jej przeprowadzenia, nie może być również poczytany, jak stara się sugerować autor zażalenia, za wypełnienie wezwania, albowiem de facto wezwanie nie zostało wykonane w całości, a więc zgodnie z żądaniem Sądu wnikającym z regulacji art. 47 § 1 p.p.s.a., w szczególności gdy rzeczone wezwanie w sposób klarowny wskazywało wymóg złożenia wniosku wraz z odpisem dla organu i uczestnika postępowania. Na marginesie odnieść się należy do argumentacji pomieszczonej w motywach zażalenia, odnoszącej się do "ludzkiej omyłki", jaką można popełnić, a która nie powinna stać na przeszkodzie w nadaniu sprawie prawidłowego biegu. Kwestia możliwości popełnienia omyłki, w tym o charakterze "ludzkim" lub prozaicznym, została przewidziana przepisami ustawy procesowej sądów administracyjnych, także w odniesieniu do profesjonalnych pełnomocników, którzy pomimo szczególnych wymogów, jakie związane są z wykonywaniem zawodu adwokata lub radcy prawnego, również nie są wolni od możliwości popełnienia tego rodzaju błędu. Regulacją taką jest art. 177a oraz art. 49 § 1 p.p.s.a., który nakłada na sąd obowiązek, w przypadku stwierdzenia braku formalnego pisma, wezwanie strony lub jej pełnomocnika do uzupełnienia tego braku. Podsumowując, za prawidłową uznać należy ocenę wniosku strony o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej zawarta w zaskarżonym postanowieniu z uwagi na niewadliwe stwierdzenie, iż omyłka w kompletowaniu korespondencji przez profesjonalnego pełnomocnika nie mogła zostać zaklasyfikowana, jako okoliczność braku winy, o której mowa w art. 86 § 1 i 87 § 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.