II SA/Wa 325/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant referent stażysta Magdalena Morawiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2020 r. sprawy ze skargi J. D. i P. D. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały UZASADNIENIE W dniu [...] listopada 2019 r. Zarząd Dzielnicy W. m. st. W.(zwany dalej: organ), działając na podstawie m.in. § 4 w związku z § 22 ust. 5 oraz § 24 ust. 1 uchwały Nr [...] Rady Miasta Stołecznego W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego W. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937, ze zm., zwana dalej: uchwałą z 2009 r.), podjął uchwałę nr [...] (zwana dalej: uchwała), o nie wyrażeniu zgody na zakwalifikowanie J. D. i P. D. (zwani dalej: skarżący, wnioskodawcy) do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu, bez stałego miejsca zameldowania (§ 1). Wykonanie uchwały powierzono Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy W. m. st. W.(§ 2 ust. 1). Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia (§ 3). W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że od [...] grudnia 2017 r. wnioskodawcy przebywają w Ośrodku "[...]". Według ich oświadczenia przez ostatnie 8 lat nie posiadali miejsca stałego zamieszkania, nocowali na dworcach kolejowych, w autobusach i pustostanach w L., W., B. i C.. Ostatnim miejscem stałego zamieszkania wnioskodawców. był lokal wynajmowany w R. w latach 2006-2010. Skarżąca ostatnie miejsce zameldowania posiadała w L., zaś skarżący we W.. Matka skarżącego zamieszkuje aktualnie w lokalu nr 28 przy ul. T. [...] we W., który zakupiła w 2018 r. Przedmiotowy lokal o powierzchni mieszkalnej 31,47 m2 i powierzchni użytkowej 48,89 m2, składa się z 3 pokoi z kuchnią. W lokalu tym zamieszkują 3 osoby (matka wraz z dwójką dzieci wnioskodawców, dla których jest rodziną zastępczą). Skarżący utrzymują kontakt z dziećmi, płacą alimenty oraz odwiedzają dzieci 2 razy w miesiącu. Organ wskazał, iż dochód wnioskodawców wynosi 402,72 zł na osobę miesięcznie. W poprzednim wniosku, złożonym w kwietniu 2018 r. ww. oświadczyli, że oprócz dochodu z umów o pracę, osiągają dodatkowy, nieopodatkowany dochód. Wysokość deklarowanego przy pierwszym wystąpieniu dochodu przekraczała kryterium dochodowe i stanowiła podstawę negatywnego rozstrzygnięcia. Aktualnie skarżący oświadczyli, że osiągają dochód tylko z umowy o pracę na ¼ i ½ etatu pracując u tych samych pracodawców. Komisja Mieszkaniowa sprawę zaopiniowała negatywnie. Wniosek został rozpatrzony na podstawie § 4 w związku z § 22 ust. 5 uchwały - warunki mieszkaniowe matki skarżącego mogą zabezpieczyć potrzeby mieszkaniowe wnioskodawców. Ponadto oświadczenia o dochodach, składane przez wnioskodawców są niespójne i niewiarygodne, a ich działania mogą mieć na celu uzyskanie mieszkania z zasobu m. st. Warszawy. W skardze złożonej na powołaną uchwałę do sądu administracyjnego skarżący wskazali, że od 2011 r. na stałe przebywają w W.. Z uwagi na brak domu mieszkali w przestrzeni miejskiej, na dworcach i w przypadkowych miejscach. Z pomocy Ośrodka dla bezdomnych na Z. [...] korzystają w sposób sformalizowany od [...] grudnia 2017 r. Realizują program wychodzenia z bezdomności. Matka skarżącego prowadzi we W. odrębne życie - gdyby mogli z nią zamieszkać nie przebywaliby w ośrodku dla bezdomnych. Uważają, że definicja osób bezdomnych określona w uchwale w pełni ich dotyczy, gdyż są osobami bezdomnymi, zarejestrowanymi i zamieszkałymi w Ośrodku dla Bezdomnych. W zakresie uzyskiwanych dochodów skarżący podali, że jedyny dochód skarżącej wynika z umowy o pracę na 1/4 etatu w firmie O. Spółka Jawna ul. R. [...],[...] W. i wynosi brutto: 562,50 zł, netto: 374,13 zł. Takie też dochody wykazała we wniosku o lokal socjalny. Niższe wynagrodzenie otrzymywała tylko jak przebywała na zwolnieniu lekarskim. Skarżący ostatnio uzyskiwał dochód z umowy o pracę (od 1 maja do 30 września 2019 r.) na ½ etatu. Wcześniej oprócz tego osiągał nieregularne dochody z pracy dorywczej co uczciwie wykazał w oświadczeniu o dochodach w pierwszym wniosku mieszkaniowym. W czasie składania drugiego wniosku uzyskiwał dochód tylko z umowy o pracę i w związku z tym jedynie taki wykazał. Najwyższy udokumentowany dochód skarżący uzyskał za miesiąc marzec 2019 r. - brutto: 1125 zł netto: 855,39 zł. Zdaniem skarżących spełniają oni kryterium dochodowe do ubiegania się o lokal z zasobów Miasta. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podnosząc okoliczności wskazywane w zaskarżonej uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż podstawę materialnoprawną zaskarżonej uchwały indywidualnej, stanowi podjęta na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.o.p.l.m.z.g. uchwała Nr [...]Rady Miasta Stołecznego W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego W. (publ. j.w.), która zawiera zarówno przepisy materialne jak i procesowe - reguluje tryb podejmowania uchwały indywidualnej, jak również faktyczne podstawy jej przyjęcia. Tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków w sprawie zakwalifikowania lub odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy ww. uchwała określa w przepisach rozdziału 7 - § 21-25. W trakcie postępowania ustaleniu podlegają okoliczności wynikające z przesłanek materialnych określonej sprawy oraz okoliczności mające związek z przesłankami materialnymi, wskazane w § 22 ust. 2 uchwały. Wniosek powinien być złożony wraz z oświadczeniami i dokumentami, o których mowa w § 22 ust. 1. Następnie, zgodnie z § 22 ust. 4 uchwały wnioski, po przeanalizowaniu i weryfikacji, wskazany przez burmistrza pracownik komórki organizacyjnej urzędu dzielnicy właściwej do prowadzenia spraw lokalowych, przedstawia Komisji, o której mowa w § 21, do zaopiniowania. Komisja opiniuje wniosek (§ 23 uchwały). Na podstawie § 24 ust. 1 uchwały r., wnioski zaopiniowane przez Komisję rozpatruje zarząd dzielnicy, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu. W wyroku z 4 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 2151/16 Naczelny Sąd Administracyjny, wyraźnie wskazał, że z powołanych wyżej przepisów uchwały, a także z art. 21 ust. 3 pkt 5 u.o.p.l.m.z.g. oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, wynika obowiązek, podejmowania przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W trakcie postępowania organy powinny także działać praworządnie oraz uwzględniać interes społeczny i słuszny interes wnioskodawcy. Powyższe wynika również z regulacji § 22 ust. 2 uchwały, zgodnie z którym organ ma obowiązek rozpatrzyć wniosek poddając przy tym wnikliwej analizie okoliczności wymienione w pkt 1 - 5. Wnikliwa analiza, do przeprowadzenia której zobowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego por red. M. Szymczak, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Przepis ten pozostaje w korelacji z określoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, aby w ten sposób stworzyć rzeczywisty jej obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Zgodnie z § 3 pkt 1 i 2 uchwały lokale wchodzące w skład mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane: na zasadach określonych ustawą i niniejszą uchwałą oraz jako lokale socjalne, na zasadach określonych w art. 23 u.o.p.l.m.z.g. i w niniejszej uchwale. Przepis § 4 uchwały stanowi, że lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego (pkt 1), a nadto w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego (pkt 2). Według § 12 uchwały umowa najmu lokalu socjalnego, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 uchwały, może być zawarta z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu i spełnia warunki określone w § 4 pkt 1, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 oraz znajduje się w niedostatku. Zgodnie z § 22 ust. 1 uchwały wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, zamianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu, z wyłączeniem spraw wymienionych w § 40 i § 40a, wraz z oświadczeniami dotyczącymi stanu majątkowego oraz dokumentacją potwierdzającą posiadane przez te osoby tytuły prawne do lokali, powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy, w przypadku osób bezdomnych – w urzędzie dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce faktycznego zamieszkania, natomiast w przypadku osób bezdomnych, które nie wykazały swojego ostatniego miejsca zamieszkania w Warszawie – w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy. Wnioski w sprawach, w których wymagane jest weryfikowanie kryterium dochodowego, składane są dodatkowo wraz z oświadczeniami i dokumentami wydanymi przez podmioty wskazane w § 1 pkt 25, potwierdzającymi wysokość dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone we wniosku do wspólnego zamieszkiwania. Zatem dla ustalenia właściwości miejscowej zarządu danej dzielnicy do rozpatrzenia sprawy, należy wyjaśnić, czy urząd danej dzielnicy jest właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy. Natomiast, gdy wnioskodawca jest osobą bezdomną i nie posiadającą ostatniego miejsca zamieszkania w W. – właściwym będzie każdy urząd dzielnicy m. st. W..