II SO/Wa 39/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Radziszewska - Krupa po rozpoznaniu w dniu 29 września 2020r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o wymierzenie [...] S.A. z siedzibą w [...]grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy postanawia: 1. wymierzyć [...] S.A. z siedzibą w [...] grzywnę w wysokości 300 (trzysta) złotych; 2. zasądzić od [...] S.A. z siedzibą w [...] na rzecz K. B. 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania UZASADNIENIE K. B. (zwany dalej: "Wnioskodawcą") reprezentowany przez r.pr. P. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek z [...] sierpnia 2020r. o wymierzenie, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 54 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a."), [...] S.A. z siedzibą w [...] (zwana dalej "[...]") grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi na bezczynność z [...] czerwca 2020 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Wnioskodawca wskazał, że pismem z [...] czerwca 2020r. skierował do WSA w Warszawie, za pośrednictwem [...], skargę na bezczynność w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skargę doręczono organowi [...] czerwca 2020r., który do tej pory nie przekazał jej Sądowi z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. [...], na mocy zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w Warszawie z [...] sierpnia 2020r., wezwano do udzielenia odpowiedzi na ww. wniosek, w terminie 7 dni. [...] w zakreślonym terminie nie odpowiedziała na ww. wezwanie i nie przekazała skargi z odpowiedzią na skargę oraz akt sprawy. [...] pismem z [...] września 2020r. udzieliła odpowiedzi na wniosek, wnosząc o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu [...] stwierdziła, że nie jest organem w rozumieniu P.p.s.a., lecz jest spółką prawa handlowego zarejestrowaną w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Oznacza to, że jakiekolwiek czynności podejmowane przez [...] bądź ich brak w związku z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą nie podlegają kognicji sądów administracyjnych i nie mogą być przedmiotem kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązujące przepisy prawa nie upoważniają [...] do przekazywani skarg na bezczynność do sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy należało uwzględnić. Skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a., wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 P.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., Sąd na wniosek może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 P.p.s.a.). Przewidziany w art. 54 § 2 P.p.s.a. obowiązek przekazania sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę ma charakter bezwzględny. Wskazania wymaga przy tym, że w sprawie, w odniesieniu do terminu, w którym powinno nastąpić przekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, zastosowanie znajduje przepis szczególny - art. 21 pkt 1 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019r., poz. 1429). Przedmiotem skargi z [...] czerwca 2019r. była bowiem bezczynność [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] maja 2020r. o udostępnienie informacji publicznej. Zgodnie z ww. przepisem przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Ustawodawca postanowił zatem, że w przypadku spraw dotyczących informacji publicznej podmiot, do którego wpłynęła skarga skierowana do sądu administracyjnego, obowiązany jest przekazać ją wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania. Art. 55 § 1 P.p.s.a., na mocy którego złożono wniosek o wymierzenie grzywny, ma na celu zdyscyplinowanie organów administracji publicznej oraz podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. oraz zapobieganiu przetrzymywania przez nie skarg skierowanych do Sądu administracyjnego. Sąd - mając powyższe na względzie i odnosząc się do wniosku [...] o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny w związku z nieprzekazaniem do Sądu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, gdyż [...] nie jest organem w rozumieniu P.p.s.a., a wniosek o ukaranie grzywną nie dotyczy sprawy należącej do właściwości sądów administracyjnych - stwierdza, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. W art. 25 § 1-4 P.p.s.a. określono katalog podmiotów mających zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona. Jednym z podmiotów jest "organ administracji publicznej", którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Zdolność organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi do występowania przed sądem administracyjnym jako strona wynika z art. 32 P.p.s.a. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 maja 2013r. sygn. akt II OSK 2878/12 z art. 32 P.p.s.a. wprost wynika, że w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stroną jest organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Skoro organ jest stroną, to ma zdolność sądową (dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Również w doktrynie podkreśla się, że zdolność sądową podmiotu skarżonego (organu w szerokim rozumieniu, innymi słowy: przeciwnika skarżącego) w postępowaniu przed tym organem ma samodzielne źródło w art. 32 P.p.s.a. (zob.: B. Adamiak, O podmiotowości organów administracji publicznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Państwo i Prawo z 2006 r., nr 11, s. 52-53; M. Romańska, Glosa do uchwały NSA z 13 listopada 2012 r., I OPS 3/12, Orzecznictwo Sądów Polskich z 2014 r., nr 3, s. 28 i n.). Każdy podmiot, przeciwko którego aktowi, czynności, bezczynności, przewlekłości, podlegających kontroli sądowoadministracyjnej sformułowana jest skarga, z tego faktu uzyskuje przymiot zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, przyjmując w świetle ustawy status skarżonego "organu" (por. postanowienie NSA z 24 kwietnia 2015r. sygn. akt I OSK 753/15 - dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd wskazuje również, że w sprawie zainicjowanej wnioskiem o udzielenie informacji publicznej nie można pominąć przepisów zawartych w u.d.i.p., która jest ustawą szczególną w stosunku do P.p.s.a. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, przy czym katalog podmiotów wyliczonych w art. 4 ust. 1 pkt 1-5 u.d.i.p. nie jest katalogiem zamkniętym. Ustawodawca posłużył się bowiem w tym przepisie zwrotem "w szczególności". Z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. wynika zaś, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. [...] (zgodnie z nr [...]), do której złożono wniosek o udostępnienie informacji publicznej i której zarzuca się bezczynność w tym przedmiocie, może być stroną postępowania sądowego, stosownie do art. 25 § 1 i art. 32 P.p.s.a. w związku z art. 4 ust. 1 i 3 u.d.i.p.) Natomiast kwestia, czy jest on podmiotem obowiązanym (organem w znaczeniu funkcjonalnym) w rozumieniu przepisów u.d.i.p., z uwagi na przedmiot postępowania z wniosku o ukaranie karą grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., może zostać rozstrzygnięta dopiero w momencie rozpoznania skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, po otrzymaniu skargi i akt postępowania oraz odpowiedzi na skargę. Takiej oceny nie może dokonywać podmiot, do którego skarga jest kierowana. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 21 lutego 2019r. sygn. akt I OZ 105/19 stwierdził, że: przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest bezwzględne i obligatoryjne, niezależne od tego, czy dany podmiot uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy uważa, że nie jest organem w rozumieniu P.p.s.a., albo nie jest dysponentem żądanych informacji, bądź stwierdzi, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już tylko samo złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana do uczynienia zadość temu żądaniu. Nie jest on uprawniony do dokonywania ocen zasadności skargi i żądania jej przekazania. To dopiero bowiem sąd administracyjny w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać tych ocen i ustalić, czy skarga, będąca pismem kierowanym do sądu, mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Żadna okoliczność nie zwalnia tego podmiotu od obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Stanowisko w tym przedmiocie jest utrwalone w judykaturze (por. np. postanowienia NSA: z 30 czerwca 2010 r., sygn. I OZ 495/10; z 11 stycznia 2011 r., sygn. I OZ 996/10; z 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OZ 698/13, z 15 maja 2018 r., sygn. akt I OZ 454/18; dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd, przechodząc do oceny zasadności ww. wniosku o wymierzenie [...] grzywny, zwraca uwagę, że [...] nie kwestionuje, że otrzymała skargę na bezczynność [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z [...] maja 2020r. Tym samym [...] zobowiązana była do przekazania skargi do Sądu w terminie 15 dni od jej otrzymania. Do dnia rozpoznania wniosku, skargi z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę nie przekazano do Sądu. Pismo [...] z [...] września 2020r., z uwagi na jego treść i tytuł, można natomiast uznać wyłącznie za odpowiedź na wniosek o wymierzenie grzywny. [...] nie wykonała więc obowiązku wynikającego z art. 54 § 1 P.p.s.a. Nie przekazała bowiem skargi do Sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Argumentacja podniesiona natomiast w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, że [...], jako podmiot skarżony nie jest on podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, nie ma znaczenia przy ocenie zasadności wniosku o wymierzenie grzywny i nie wpływa na ocenę działań związanych z nieprzekazaniem do Sądu ww. skargi. Od stanowiska składu orzekającego Sądu, który powinien mieć możliwość oceny dokumentów złożonych do [...], zależeć będzie czy skarga, będąca pismem kierowanym do Sądu, mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów u.d.i.p. Obowiązkiem bezwzględnym [...], za pośrednictwem którego wniesiono skargę do WSA w Warszawie na bezczynność, było przekazanie tejże skargi do sądu administracyjnego, w terminie przewidzianym w u.d.i.p. Tym samym nawet, gdyby założyć, że [...] ma uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna, nie zwalniało to [...] (podmiotu obowiązanego na gruncie przepisów u.d.i.p.) od obowiązku przekazania skargi z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do Sądu. Rolą Sądu administracyjnego, a nie [...], jest bowiem dokonanie oceny skargi zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym, na podstawie skargi i akt administracyjnych. Sąd z tego względu, stwierdził, że zaszła podstawa do wymierzenia [...] grzywny w wysokości wskazanej w punkcie pierwszym sentencji postanowienia, stosownie do art. 55 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 54 § 2 P.p.s.a. i w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. Sąd, wymierzając grzywnę wziął pod uwagę komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z [...] lutego 2020r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2019r., przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2019r. wyniosło 4918,17 zł (M.P. z 2020 r., poz. 174) oraz charakter sprawy, okres zwłoki [...] w przekazaniu skargi (prawie 3 miesiące), a także fakt, że do dnia rozpoznania wniosku o wymierzenie grzywny nie udzielono odpowiedzi na skargę oraz nie wyjaśniono przyczyn opóźnienia. Wysokość grzywny jest więc adekwatna do stopnia uchybienia obowiązkowi określonemu w art. 54 § 2 P.p.s.a. Sąd orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania wydał mając na uwadze art. 200, art. 209 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a. oraz w związku z w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804). Wnioskodawcę w postępowaniu sądowym reprezentował radca prawny, a wpis był stały i wynosił 100 zł.