III RC 396/17

<p>Sygn. akt III RC 396/17</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 22 grudnia 2017 roku</p> <p>Sąd Rejonowy w Elblągu w III Wydziale Rodzinnym i Nieletnich</p> <p>w następującym składzie :</p> <p>Przewodniczący : SSR Anna Nowosielska</p> <p>Protokolant : sekr. sąd. Małgorzata Baur</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2017 roku w Elblągu , na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa małoletniej <span class="anon-block">A. W.</span> zastępowanej przez matkę <span class="anon-block">M. I.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">K. W.</span> </p> <p>o podwyższenie alimentów</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia :</strong> </p> <p>oddalić zarzut pozwanego dotyczący braku jurysdykcji krajowej .</p> <p>Sygn. akt III RC 396/17</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> Dnia 10 lipca 2017 roku <span class="anon-block">M. I.</span> , działając w imieniu małoletniej córki <span class="anon-block">A. W.</span> , złożyła pozew , w którym domagała się podwyższenia alimentów na rzecz małoletniej z kwot po 200 złotych miesięcznie do kwot po 1000 złotych miesięcznie , płatnych do rąk przedstawicielki ustawowej małoletniej powódki , do dnia 10 każdego miesiąca , wraz z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia w terminie płatności którejkolwiek z rat . W pozwie wskazała adres zamieszkania w <span class="anon-block">E.</span> przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> , zaś adres pozwanego : <span class="anon-block"> (...)</span> gmina <span class="anon-block">E.</span> (wezwanie i zobowiązanie zostało odebrane przez <span class="anon-block">T. W.</span>) .</p> <p> Pozwany na rozprawie , wyznaczonej na dzień 17 listopada 2017 roku , będąc reprezentowany przez adwokata <span class="anon-block">J. M.</span> , złożył pismo procesowe zatytułowane : „Odpowiedź na pozew” wraz z załącznikami , w którym także był wskazany adres jego zamieszkania , tożsamy z podanym w pozwie . Nadto we wskazanym piśmie odniósł się do żądania merytorycznie , które podtrzymał na rozprawie .</p> <p>W toku wskazanej rozprawy (na której nie była obecna przedstawicielka ustawowa małoletniej powódki) pozwany wyjaśniał , że pracuje w Norwegii , gdzie również wynajmuje od pracodawcy mieszkanie , nadto zamieszkuje tam również małoletnia powódka (wraz z matką) , która uczęszczała do przedszkola , zaś obecnie do szkoły .</p> <p> Pismem procesowym , złożonym do akt sprawy dnia 29 listopada 2017 roku pełnomocnik powódki przedstawił jej stanowisko i informacje z tym związane , które zostało także doręczone pełnomocnikowi pozwanego .</p> <p> Pełnomocnik pozwanego pismem procesowym złożonym do akt sprawy dnia 11 grudnia 2017 roku podniósł zarzut braku jurysdykcji krajowej i domagał się odrzucenia pozwu . Argumentację poparł tym , że przedstawicielka ustawowa małoletniej powódki sygnalizowała pozwanemu zamiar powrotu do Polski , co – jego zdaniem – uzasadniałoby prowadzenie sprawy przed sądem polskim . Wskazywał , że wszystkie strony postępowania posiadają miejsce zamieszkania oraz zwykłego pobytu na terenie Królestwa Norwegii , stąd – w świetle przywołanych w interpretacji przepisów Rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 roku w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych - wyłączone jest zastosowanie przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kpc</a> . Przywołał także interpretację przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 69)">art. 69</a> wskazanego Rozporządzenia oraz wyrok Trybunału Sprawiedliwości o sygn. akt C – 184/14 z 16 lipca 2015 roku .</p> <p> Pełnomocnik powódki w piśmie procesowym , złożonym do akt sprawy dnia 20 grudnia 2017 roku , domagał się oddalenia wniosku o odrzucenie pozwu , wskazując na uchylenie przywołanego przez pełnomocnika pozwanego Rozporządzenia , nadto wskazywał na uregulowania Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 12 grudnia 2012 roku i w konsekwencji spóźnienie zarzutu .</p> <p> Na rozprawie dnia 22 grudnia 2017 roku pełnomocnik pozwanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko w zakresie podniesionego zarzutu formalnego , z kolei pełnomocnik powódki domagał się jego oddalenia , bowiem zarzut powyższy nie został podniesiony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy , nadto wskazał , że Sąd powinien ustalić umowy łączące Polskę z Norwegią .</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił i zważył , co następuje :</strong> </p> <p>Poza sporem pozostawała okoliczność , że w dacie składania pozwu obie strony postępowania zamieszkiwały w Norwegii . Z pewnością fakt ten był znany pozwanemu w sytuacji , kiedy wyjaśniał , że do lutego 2017 roku strony wspólnie zamieszkiwały , nadto jego pełnomocnik domagał się przedstawienia wszystkich świadczeń otrzymywanych przez przedstawicielkę ustawową małoletniej powódki na tę ostatnią . Skoro tak , to – w ocenie Sądu – podniesiony zarzut podlegał oddaleniu jako spóźniony .</p> <p>Zgodnie z treścią przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 15;art. 15 § 1)">art. 15 §1 kpc</a> , Sąd właściwy w chwili wniesienia pozwu pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania , choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy . Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1097;art. 1097 § 1)">art. 1097 §1 kpc</a> stanowi , że jurysdykcja krajowa istniejąca w chwili wszczęcia postępowania trwa nadal , choćby jej podstawy odpadły w toku postępowania . Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1099;art. 1099 § 1)">art. 1099 § 1 kpc</a> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 222 zd. 1)">zdanie pierwsze</a> stanowi , że brak jurysdykcji krajowej sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy . Zgodnie zaś z dyspozycją przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 222)">art. 222 kpc</a> , oddalając zarzuty , których uwzględnienie uzasadniałoby odrzucenie pozwu , sąd wyda oddzielne postanowienie i może wstrzymać dalsze rozpoznanie sprawy , aż do uprawomocnienia się tego postanowienia .</p> <p>W pierwszej kolejności wskazać należy , że pełnomocnicy stron pozostawali w błędzie co do aktu prawnego , który miał mieć zastosowanie w przedmiotowej sprawie . Bez wątpienia pełnomocnik pozwanego rację miał w części , w której wskazał , że przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">Kpc</a> nie znajdują zastosowania w zakresie uregulowanym postanowieniami konwencji międzynarodowych , których Polska i Norwegia są stronami (co jest usankcjonowane przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970780483" title="Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 (art. 91)">art. 91 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 02 kwietnia 1997 roku</a> , opublikowanej w Dz.U. z 1997 roku , Nr 78 , poz. 483 , z późn. zm.) . Należy wskazać , że przywołane w pismach procesowych stron Rozporządzenia dotyczą państw – członków Unii Europejskiej (do której Królestwo Norwegii nie przystąpiło) . Wskazywany przez pełnomocnika pozwanego przepis art. 69 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 44/2001 dotyczy relacji pomiędzy w/w aktem prawnym a międzynarodowymi konwencjami i umowami dwustronnymi lub wielostronnymi w dziedzinie zobowiązań alimentacyjnych , których stronami są państwa członkowskie z jednej strony i Szwecja , Dania , Finlandia , Islandia i Norwegia z drugiej strony , celem zastosowania korzystniejszych zasad niż we wskazanym rozporządzeniu . Nadto podnieść wypada , że zgodnie z art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 roku w sprawie jurysdykcji , prawa właściwego , uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych (opublikowanego w Dz.U.UE. L. 2009.7.1 , z późn. zm.) , wymienione przez pełnomocnika powoda Rozporządzenie (WE) Nr 44/2001 zostało zastąpione przywołanym Rozporządzeniem Rady (WE) Nr 4/2009 .</p> <p>W drugiej kolejności podnieść wypada , że aktem prawnym , regulującym sprawy alimentacyjne między obywatelami polskimi zamieszkałymi m. in. w Norwegii jest Konwencja o jurysdykcji i uznawaniu oraz wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych , podpisana w <span class="anon-block">L.</span> dnia 30 października 2007 roku (opublikowana w Dz. U. UE. L.10.6.2009) , która także w swej treści uwzględniła przywołane przez pełnomocnika pozwanego Rozporządzenie Rady (WE) nr 22/2001 .</p> <p>Przepisy art. 2 – 31 dotyczą m. in. jurysdykcji sądowej . Na gruncie przedmiotowej sprawy pozwany miał rację o tyle , że zgodnie z przepisami wskazanymi wyżej , jurysdykcję ma sąd państwa , w którym pozwany lub powód (uprawniony do alimentów) ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu . Bez wątpienia pozwany miał możliwość podniesienia takiego zarzutu , zanim wdał się w spór , bowiem posiadał wiedzę w zakresie miejsca pobytu małoletniej powódki (i jej matki) , z którymi zamieszkiwał wspólnie do lutego 2017 roku . Pozew został odebrany przez osobę zamieszkującą pod adresem podanym przez pozwanego dnia 20 września 2017 roku , zatem pozwany miał odpowiednią ilość czasu , celem przygotowania się i ewentualnego podniesienia stosownego zarzutu . Potwierdzeniem powyższego jest także złożenie na rozprawie dnia 17 listopada 2017 roku obszernego pisma procesowego wraz z załącznikami . Należy także wspomnieć , że także na wskazanej rozprawie pozwany nie podniósł takiego zarzutu (będąc reprezentowanym przez pełnomocnika fachowego) a zajął merytoryczne stanowisko w sprawie .</p> <p>W tej sytuacji Sąd był związany treścią przepisu art. 24 Konwencji , zgodnie z którym , jeżeli sąd państwa związanego niniejszą konwencją nie ma jurysdykcji na podstawie innych przepisów niniejszej konwencji (co miało miejsce w przedmiotowej sprawie) , uzyskuje on jurysdykcję , jeżeli pozwany przed sądem tym wda się w spór . Wyłączono spod tej zasady sytuacje , w których pozwany wdaje się w spór w celu podniesienia zarzutu braku jurysdykcji lub jeżeli zachodzi jurysdykcja wyłączna (opisana w przepisie art. 22 Konwencji , który nie dotyczy kwestii objętych przedmiotem niniejszego postępowania) .</p> <p>Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę , w ocenie Sądu , właściwość sądu polskiego w kwestii dotyczącej podwyższenia świadczeń alimentacyjnych na rzecz małoletniej <span class="anon-block">A. W.</span> nastąpiła w wyniku tzw. prorogacji jurysdykcji , co wynika z powyższych unormowań, stąd , na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 222)">art 222 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 1099)">art 1099 kpc</a> – a contrario , postanowiono o oddaleniu zarzutu zgłoszonego przez pozwanego co do braku jurysdykcji krajowej w przedmiotowej sprawie .</p> </div>