III Ca 1517/17

<p>Sygn. akt III Ca 1517/17</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p>Dnia 22 grudnia 2017 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:</p> <p>Przewodniczący-Sędzia: SO Henryk Brzyżkiewicz</p> <p>Sędziowie: SO Leszek Dąbek (spr.)</p> <p>SO Roma Troll</p> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2017 r. w <span class="anon-block">G.</span> na posiedzeniu niejawnym sprawy</p> <p>z powództwa <span class="anon-block">A. R.</span> </p> <p>przeciwko małoletniemu <span class="anon-block">M. R.</span> </p> <p>o uchylenie obowiązku alimentacyjnego</p> <p>i z powództwa małoletniego <span class="anon-block">M. R.</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">A. R.</span> </p> <p>o podwyższenie alimentów</p> <p>na skutek apelacji małoletniego <span class="anon-block">M. R.</span> </p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach</p> <p>z dnia 12 czerwca 2017 r., sygn. akt V RC 493/15</p> <p> <strong> <!-- -->postanawia:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->uchylić zaskarżony wyrok w punktach 2, 4, 5 oraz w punkcie 3 w części dotyczącej nieuiszczonych kosztów sądowych w sprawie o podwyższenie alimentów, znieść postępowanie w zakresie czynności Sądu związanych z udziałem w sprawie adwokat <span class="anon-block">A. Z.</span> i w tej części przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.</strong> </p> <p> <em> <!-- -->SSO Roman Troll SSO Henryk Brzyżkiewicz SSO Leszek Dąbek</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III Ca 1517/17</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Powód <span class="anon-block">A. R.</span> </strong>ostatecznie żądał uchylenia ciążącego na nim obowiązku alimentacji pozwanego <span class="anon-block">M. R.</span> ustalonego w wyroku Sądu Rejonowego</p> <p>w <span class="anon-block">G.</span> z dnia 9 05 2013r. (w sprawie o sygn. akt IV RC 8/13) ewentualnie obniżenie zasądzonych alimentów z kwot po 300zł do 150zł miesięcznie.</p> <p>Uzasadniając żądanie zakwestionował swoje ojcostwo oraz twierdził, że nie jest</p> <p>w stanie łożyć na rzecz małoletnich alimentów, gdyż odbywa karę pozbawienia wolności i nie osiąga żadnych dowodów.</p> <p> <strong> <!-- -->Pozwany <span class="anon-block">M. R.</span> </strong>wniósł o oddalenie powództwa oraz w toku postępowania wniósł do Sądu Rejonowego w Gliwicach pozew o podwyższenie alimentów zasądzonych na jego rzecz od <span class="anon-block">A. R.</span> z kwot 300zł do 600zł miesięcznie (sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt V RC 27/16)</p> <p>Uzasadniając żądanie twierdził, że od czasu zasadzenia ostatnich alimentów wzrosły jego potrzeby, często choruje i zmuszony jest kupować drogie leki, w konsekwencji czego wzrosły koszty jego utrzymania.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Gliwicach</strong> w postanowieniu z dnia 8 02 2016r. połączył tę sprawę do łącznego rozpoznania ze sprawą o uchylenie alimentów.</p> <p> <strong> <!-- -->Pozwany <span class="anon-block">A. R.</span> </strong>wnosił o oddalenie powództwa z tych samym względów, które legły u podstaw wniesienia przez niego powództwa o uchylenie alimentów.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Gliwicach </strong>w wyroku z dnia 12 06 2017r. oddalił oba powództwa „kosztami sądowymi i kosztami wydatków obciążył Skarb Państwa”</p> <p>i przyznał reprezentującym powoda – pozwanego <span class="anon-block">A. R.</span> dwóm pełnomocnikom</p> <p>z urzędu „zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu” w kwotach po 60zł.</p> <p>W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał regulacje : <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 138)">art.138 k.r.o.</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 133;art. 133 § 1;art. 133 § 3)">art. 133 § 1 i 3 k.r.o</a> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 135;art. 135 § 1)">art. 135 § 1 k.r.o.</a> Stwierdził, że od czasu zasądzenia ostatnich alimentów wzrosły koszty utrzymania małoletniego <span class="anon-block">M. R.</span> i wynoszą one obecnie 900zł miesięcznie.</p> <p>W dacie zasądzenia alimentów <span class="anon-block">A. R.</span> imał się prac dorywczych, z których uzyskiwał dochody w wysokości 1500-1800zł miesięcznie. Obecnie jest on pozbawiony wolności i z przyczyn medycznych nie jest w stanie podjąć zatrudnienia w zakładzie karnym, a przed osadzeniem uzyskiwał dochody w tej samej wysokości jak w chwili ustalenia jego obowiązku alimentacyjnego i nie jest wstanie łożyć na utrzymanie syna alimentów o 100% wyższych od dotychczasowych. Od czasu zasądzenia alimentów poprawiła się sytuacja materialne matki małoletniego, gdyż obecnie ma ona stale źródło dochodów w postaci zasiłku macierzyńskiego, korzysta z pomocy społecznej</p> <p>oraz funduszu alimentacyjnego i jej łączne przychody wynoszą 2.540zł.</p> <p>Urodziła ona drugiego syna i jego ojciec wspomaga ją finansowo. W konkluzji</p> <p>„nie dopatrzyła się w niniejszej sprawie zmiany stosunków uzasadniających uwzględnienia, bądź to powództwa głównego,</p> <p>Orzeczenie zaskarżył <strong> <!-- -->pozwany – powód <span class="anon-block">M. R.</span> </strong>w części oddalającej jego powództwo o podwyższenie alimentów oraz zasądzenie na jego rzecz od powoda – pozwanego <span class="anon-block">A. R.</span> zwrotu kosztów postępowania.</p> <p>Zarzucał, że popełniono błędy przy konstruowaniu podstawy faktycznej orzeczenia, polegające na wadliwym ustaleniu, że :</p> <p>- pozwany z uwagi na osadzenie w zakładzie karnym i stan zdrowia nie jest w stanie podjąć zatrudnienia, co ogranicza jego możliwości zarobkowe, mimo że, jego problemy zdrowotne były jedynie przejściowe i polegały na przeziębieniu, a Areszt Śledczy</p> <p>w <span class="anon-block">G.</span> jest objęty programem „Praca dla więźniów” i codziennie oddeleguje</p> <p>do pracy 136 skazanych,</p> <p>- koszty utrzymania skarżącego wynoszą 900zł miesięcznie, gdy oscylują one</p> <p>w granicach 1.100zł,</p> <p>- odpłatność jego pobytu w przedszkolu wynosi 180zł, podczas gdy suma opłat miesięcznych wynosi 340zł, co wynika z przedłożonego zaświadczenia,</p> <p>- sytuacja majątkowa jego matki uległa poprawie i uzyskuje ona stałe dochody w postaci zasiłku macierzyńskiego, podczas gdy zasiłek ten jest przyznawany tylko na rok, a jednocześnie wzrosły wydatki związane z jego utrzymaniem.</p> <p>Ponadto zarzucał, ze przy ferowaniu wyroku naruszono prawo materialne regulację <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 135;art. 135 § 3)">art. 135 § 3 k.r.o.</a> poprzez wadliwe uwzględnienie przy ustalaniu zakresu świadczeń alimentacyjnych świadczeń z pomocy społecznej i funduszu alimentacyjnego oraz świadczeń wychowawczych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył co następuje:</strong> </p> <p>Sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował roszczenie powoda przyjmując za podstawę prawną rozstrzygnięcia regulację w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 138)">art. 138 k.r.o.</a> w związku</p> <p>z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 133;art. 133 § 1;art. 133 § 135;art. 133 § 1;art. 133 § 2)">art. 133 § 1 i 135 § 1 i 2 k.r.o.</a> lecz wadliwie rozpoznał sprawę.</p> <p>W toku postępowania uwzględniając wniosek powoda – pozwanego <span class="anon-block">A. R.</span> wydał w dniu 12 07 2016r. postanowienie w którym ustanowił dla niego adwokata z urzędu, co jednak tylko zainicjowało podjęcie dalszych czynności zmierzające do jego wyłonienia.</p> <p>Tego rodzaju postanowienie przesądza bowiem jedynie o prawie strony</p> <p>do korzystania z pomocy prawnej świadczonej przez profesjonalnego pełnomocnika nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie ( sąd nie ustanawia pełnomocnika imiennie,</p> <p>nawet jeśli wnioskująca strona, korzystając z możliwości przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 117(3);art. 117(3) § 3)">art. 117^{<!-- -->3} § 3 k.p.c.</a>, sprecyzowała osobę, której pomoc chciałaby uzyskać), gdyż decyzję konkretyzującą osobę adwokata lub radcy prawnego podejmuje właściwa okręgowa rada adwokacka lub okręgowa izba radców prawnych ( <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 117(3);art. 117(3) § 2)">art. 117^{<!-- -->3} § 2 k.p.c.</a>).</p> <p> <strong> <!-- -->Wybór adwokata lub radcy, który będzie zastępować z urzędu stronę jest zatem suwerenną decyzją organu samorządowego, dokonywaną w granicach jego kompetencji i sąd nie jest władny zastępować tego organu przy jego wyborze, wobec czego podjęta przez sąd w tej kwestii decyzja - z uwagi na brak ku temu kompetencji - jest bezskuteczna.</strong> </p> <p>Z tego powodu Sąd Rejonowy zmieniając samodzielnie wyznaczonego</p> <p>przez Okręgową Radę Adwokacką w <span class="anon-block">K.</span> dla <span class="anon-block">A. R.</span> pełnomocnika</p> <p>z urzędu w osobie adwokat <span class="anon-block">M. S. (1)</span> i wyznaczając w jej miejsce adwokat <span class="anon-block">A. Z.</span>, dopuszczając ją do udziału w sprawie i honorując jej udział (pomimo protestów adwokat <span class="anon-block">M. S. (1)</span>), doprowadził w konsekwencji</p> <p>do powstania sytuacji, że faktycznie reprezentujący go pełnomocnik nie był należycie do tego umocowany.</p> <p>Więcej posiedzenie rozprawy bezpośrednio poprzedzające wydanie zaskarżonego wyroku toczyło się bez udziału prawidłowo ustanowionego dla powoda – pozwanego pełnomocnika z urzędu (został on w trakcie tego posiedzenia wykluczony przez Sąd od udziału w nim), co jest także równoznaczne z pozbawieniem powoda – pozwanego możliwości obrony jego praw,</p> <p>Z tych względów zgodnie z regulacją <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379;art. 379 pkt. 2)">art. 379 pkt 2 k.p.c.</a> w sprawie zachodzi nieważność postępowania, którą stosownie do regulacji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 378;art. 378 § 1)">art. 378 § 1 k.p.c.</a> Sąd odwo-ławczy zobowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu.</p> <p>Niezależnie zatem od zadaności zarzutów apelacji (ocean ich stała się bezprzedmiotowa) czyni to apelację pozwanego - powoda w pełni uzasadnioną</p> <p>i obligowało Sąd odwoławczy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji i zniesienia postępowania w zakresie czynności dokonanych z udziałem adwokat <span class="anon-block">A. Z.</span>.</p> <p> <strong> <!-- -->Reasumując w sprawie zachodzi przewidziana w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 379)">art. 379</a> pkt. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (§ 2)">§ 2 k.p.c.</a> przyczyna nieważności i dlatego apelację skarżącego jako uzasadnioną uwzględniono, orzekając jak w sentencji na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 386;art. 386 § 2)">art. 386 § 2 k.p.c.</a> </strong> </p> <p>Rozpoznając ponownie sprawę Sąd Rejonowy uwzględni zawartą powyżej ocenę prawną i weźmie pod uwagę, że w obecnym stanie sprawy pełnomocnikiem</p> <p>z urzędu powoda – pozwanego <span class="anon-block">A. R.</span> jest adwokat <span class="anon-block">M. S. (1)</span>.</p> <p>Honorując wolę powoda – pozwanego prześle odpis jego pisma zdnia 15 05 2017r. (k- 184) do Okręgowej Rady Adwokackiej w <span class="anon-block">K.</span> w celu nadania mu biegu (dołączy do niego odpisy pism: adwokat <span class="anon-block">A. Z.</span> z dnia 19 05 2017r. k-187 i adwokat <span class="anon-block">M. S. (1)</span> k- 188).</p> <p>Następnie w zależności od stanowiska zajętego przez Okręgową Radę Adwokacką w <span class="anon-block">K.</span> w odniesieniu do zawratego w tm piśmie wniosku będzie kontuować postępowanie z udziałem pełnomocnika z urzędu powoda – pozwanego</p> <p>w osobie adwokat <span class="anon-block">M. S. (2)</span> albo z udziałem nowego pełnomocnika wyznaczonego przez tę Radę.</p> <p>W toku ponownego rozpoznania sprawy ponowi czynności zdziałene</p> <p>z udziałem adwokat <span class="anon-block">A. Z.</span>.</p> </div>