II GSK 2835/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Sędzia del. WSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Po 1018/16 w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę kasacyjną UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Po 1018/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od pisma Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie stanowiącego odpowiedź na skargę w sprawie odmowy dofinansowania ze środków PFRON. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu [...] marca 2016 r. M. B. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w P. wniosek o dofinansowanie zakupu łóżka rehabilitacyjnego ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w ramach likwidacji barier technicznych. Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w P. poinformował stronę, że wniosek nie znalazł pokrycia w planie finansowym na 2016 r., co nie pozwoliło na jego pozytywne załatwienie. Pełnomocnik M. B. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r. przedstawił jego trudną sytuację, zarzucił brak uwzględnienia jej przez organ, brak wrażliwości i empatii pracowników organu, brak sprawdzenia sytuacji strony przez pracowników organu w jego miejscu zamieszkania. Powyższe pismo zostało zakwalifikowane przez organ jako skarga i rozpatrzone pismem z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], w którym Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie wyjaśnił, że wniosek o dofinansowanie w dniu [...] kwietnia 2016 r. został rozpatrzony negatywnie z powodu braku środków przeznaczonych na ten cel. Organ podał, że wnioski klientów ubiegających się o dofinansowanie są rozpatrywane zgodnie z § 12 ust. 3a i 3b rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Społecznej Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 926). W ocenie organu, z powyższych przepisów nie wynika, by rozpatrzenie wniosku o dofinansowanie wymagało wydania decyzji administracyjnej w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego. M. B. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu odwołanie od "decyzji z dnia [...] maja 2016 r." Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r., działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu organ podał, że wskazane jako przedmiot zaskarżenia pismo MOPR z dnia [...] maja 2016 r. nie zawiera minimum elementów, które pozwalają uznać je za decyzję administracyjną. Nie ma w nim oznaczenia organu administracyjnego, a także podpisu osoby reprezentującej organ. Pismo nie zawiera wskazania, że stanowi ono rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta P. Pismo zostało podpisane przez Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, który nie miał upoważnienia do wydawania decyzji. M. B. wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, podnosząc, że odmowa przyznania pomocy (dofinansowania) ze środków PFRON winna zostać dokonana w drodze decyzji. Pismo MOPR z dnia [...] maja 2016 r. poprzedzone pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. spełnia niezbędne minimalne wymogi przewidziane dla decyzji administracyjnej i tym samym skarżący miał prawo wnieść odwołanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 31 maja 2017 r., wydanym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że bez wątpienia w sprawach dotyczących rozpoznania wniosku o dofinansowanie na likwidację barier architektonicznych organ ma obowiązek załatwić sprawę w formie decyzji administracyjnej. Skoro jednak w piśmie z dnia [...] maja 2016 r. wyraźnie wskazano, że w ocenie organu nie ma podstaw do wydania decyzji, to słusznie organ odwoławczy odmówił uznania tego pisma za decyzję. W ocenie Sądu I instancji, pismo z dnia [...] maja 2016 r. stanowiło odpowiedź na pismo skarżącego z dnia [...] kwietnia 2016 r., w którym w odpowiedzi na informację z dnia [...] kwietnia 2016 r. m.in. podnosił on brak wydania decyzji. Tym samym pismo z dnia [...] kwietnia 2016 r. samodzielnie ani łącznie z pismem z dnia [...] maja 2016 r. również nie stanowiło decyzji. Ponadto wniosek skarżącego z dnia [...] marca 2016 r. o dofinansowanie został rozpoznany przez właściwy organ w formie decyzji administracyjnej wydanej w dniu [...] września 2016 r. Nie ma więc żadnych podstaw do uznania, że w takiej sytuacji pismo z dnia [...] maja 2016 r. wraz z pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. stanowiły decyzję wydaną w tej samej sprawie. M. B. złożył od wyroku WSA w Poznaniu z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Po 1018/16 skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości. Skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Skarżący zrzekł się rozprawy. Skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z § 12 ust. 3b rozporządzenia MPiPS z dnia 25 czerwca 2002 r., poprzez przyjęcie, że pismo Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] maja 2016 r. poprzedzone pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. są aktami innymi niż decyzja administracyjna, 2. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 134 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, tj. uznanie, że zachodziły przesłanki do wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu postanowienia o niedopuszczalności wniesienia odwołania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że w orzecznictwie i judykaturze podkreśla się, iż odmowa przyznania pomocy (dofinansowania) ze środków PFRON winna zostać dokonana w drodze decyzji, bowiem jest to negatywne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, o której załatwienie zwróciła się strona mająca w tym interes prawny. Zastrzeżenia skarżącego budzi interpretacja prowadząca do konkluzji, że od pisma MOPR z dnia [...] maja 2016 r., na mocy którego ostatecznie odmówiono dofinansowania, nie przysługuje odwołanie. Zdaniem skarżącego, odmowa dofinansowania do zakupu łóżka ortopedycznego zmaterializowana w piśmie z dnia [...] maja 2016 r. poprzedzonym pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r., spełnia niezbędne minimalne wymogi przewidziane dla decyzji administracyjnej. W związku z tym trzeba przyjąć, że od tego pisma skarżący miał prawo wnieść odwołanie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga została oddalona. Zaskarżonym wyrokiem Sąd I instancji oddalił skargę na postanowienie SKO w Poznaniu stwierdzające niedopuszczalność odwołania od pisma MOPR z [...] maja 2016 r. zawierającego odmowę dofinansowania zakupu łóżka rehabilitacyjnego ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. O to dofinansowanie wnoszący skargę kasacyjną zwrócił się do MOPR w P. pismem z [...] marca 2016 r. Sąd I instancji uznał, że zaskarżone do SKO w Poznaniu pismo MOPR z [...] maja 2016 r. nie miało charakteru decyzji administracyjnej, chociaż tego rodzaju rozstrzygnięcia, odmawiające przyznania określonego uprawnienia powinny być podejmowane w formie decyzji administracyjnej. Podstawą tej oceny Sądu był fakt wydania przez MOPR w P. w dniu [...] września 2016 r. decyzji administracyjnej z wniosku M. B. o dofinansowanie do zakupu łóżka ortopedycznego. Stanowisko Sądu I instancji należy uznać za prawidłowe. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pomimo tego, iż zarówno ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, jak wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 25 czerwca 2002 r. wprost nie wymagają wydania decyzji administracyjnej w przypadku odmowy przyznania dofinansowania ze środków PFRON, taka odmowa powinna mieć formę decyzji administracyjnej (np. wyrok NSA z 9 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1846/14). Odmowa przyznania świadczenia jest bowiem przejawem woli organu administracji publicznej wyrażonej w indywidualnej sprawie dotyczącej uprawnień jednostki wynikających z przepisów prawa publicznego. Wnoszący skargę kasacyjną ma zatem rację zarzucając, że w tego rodzaju sprawach o przyznanie dofinansowania negatywne stanowisko organu powinno mieć formę decyzji administracyjnej. Niemniej jednak w rozpatrywanej sprawie, zainicjowanej wnioskiem M. B. o dofinansowanie zakupu łóżka ortopedycznego MOPR podjął [...] września 2016 r. decyzję administracyjną. Z akt sprawy nie wynika, aby ta decyzja została zaskarżona. W tym stanie faktycznym Sąd I instancji miał podstawy do przyjęcia, że wcześniejsza korespondencja M. B. z MOPR w P. w sprawie przyznania mu dofinansowania, w tym pismo tego organu z [...] maja 2016 r. informujące, że jego wniosek nie znalazł pokrycia w planie finansowym na 2016 r., nie może być potraktowane jako decyzja administracyjna, rozstrzygająca jego sprawę. Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku ustanowionego dla skarżącego pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej, gdyż o przyznaniu lub odmowie przyznania pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia, orzeka w drodze odrębnego postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym, referendarz sądowy (art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) albo sąd (art. 258 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a). W związku z powyższym o wynagrodzeniu pełnomocnika z tytułu udzielonej z urzędu pomocy prawnej rozstrzygnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.