I OPP 65/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia NSA Olga Żurawska – Matusiak po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi R. S. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w sprawie o sygn. akt II SAB/Gd 32/20 w sprawie ze skargi R. S. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Chojnicach w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. UZASADNIENIE R. S. pismem z dnia 20 stycznia 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na "nierozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej". Pismem z dnia 28 lipca 2020 r. R. S. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w sprawie o sygn. akt II SAB/Gd 32/20 z jego skargi na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Chojnicach w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że do dnia złożenia przedmiotowej skargi na przewlekłość, Prezes Sądu w Chojnicach nawet nie wyznaczył terminu rozprawy, pomimo terminu wyznaczonego w art. 21 pkt 2 ustawy z o dostępie do informacji publicznej. Podał także, iż w niniejszej sprawie nie ma zastosowania ustawa z dnia 31 marca 2020r. o COVID 19. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r., poz. 75 – dalej "ustawa"), ustawa reguluje zasady i tryb wnoszenia oraz rozpoznawania skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu lub prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze. Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 w/w ustawy, strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Wobec tego, analizując, czy w sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania, należy uwzględnić ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, biorąc pod uwagę charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu (przewlekłość postępowania) oraz, że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Ocena ta nie może być jednak oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnienia przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy. Jak z akt niniejszej sprawy wynika, R. S. pismem z 20 stycznia 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na "nierozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej". W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II WSA w Gdańsku z 30 stycznia 2020 r., pismem z 31 stycznia 2020 r., przekazano Prezesowi Sądu Rejonowego w Chojnicach w/w skargę złożoną wprost do Sądu zamiast za pośrednictwem Prezesa Sądu Rejonowego w Chojnicach. Następnie, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II WSA w Gdańsku z 30 stycznia 2020 r., zwrócono się z pismem do Dyrektora Aresztu Śledczego w S. z prośbą o doręczenie w/w pisma z 31 stycznia 2020 r. skarżącemu oraz o zwrot potwierdzenia odbioru tego pisma podpisanego przez skarżącego. Pismem z 3 kwietnia 2020 r. Prezes Sądu Rejonowego w Chojnicach przesłał do WSA w Gdańsku skargę skarżącego z 20 stycznia 2020 r., wskazując, że jest ona bezzasadna. Podał, że poinformowano skarżącego, iż orzeczenia sądów są publikowane na Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych – wskazano adres domeny. Wskazano, że Sąd Rejonowy w Chojnicach nie wydał żadnego wyroku w sprawie rejestrowanej w repertorium C, o symbolu 028, zatem nie mógł w tym zakresie udostępnić informacji poprzez jej opublikowanie na Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych, ani tym samym udzielając indywidualnej odpowiedzi wnioskującemu. Skoro zatem w roku 2016 r. nie zapadły wyroki w sprawach rejestrowanych w repertorium C, o symbolu 028, a wnioskującego odesłano do źródła informacji, to – w ocenie Prezesa Sądu Rejonowego w Chojnicach – administrujący danymi wywiązał się ze swoich obowiązków prawidłowo. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II WSA w Gdańsku, wezwano Prezesa Sądu Rejonowego w Chojnicach do nadesłania odpisu odpowiedzi na skargę oraz oryginalnych lub uwierzytelnionych akt administracyjnych. W odpowiedzi, w piśmie z 14 maja 2020 r., nadesłano żądane dokumenty. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II WSA w Gdańsku z 26 maja 2020 r., wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez podanie numeru PESEL skarżącego – w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego pisma, pod rygorem odrzucenia skargi oraz doręczono mu odpis odpowiedzi na skargę. Korespondencja została doręczona pełnomocnikowi w dniu 5 czerwca 2020 r. Po rozpoznaniu wniosku pełnomocnika skarżącego z dnia 23 czerwca 2020 r., WSA w Gdańsku postanowieniem z dnia 1 lipca 2020 r., przywrócił skarżącemu termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. Pismem z 16 lipca 2020 r., pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej i zwrot wydatków. Zarządzeniem z 23 lipca 2020 r. odnotowano w systemie sądowym wpływ powyższego wniosku i nakazano przedłożyć akta referendarzowi sądowemu po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie celem rozpoznania w/w wniosku. Pismem z 28 lipca 2020 r. skarżący złożył skargę na przewlekłość WSA w Gdańsku w sprawie o sygn. akt II SAB/Gd 32/20 w sprawie z jego skargi na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Chojnicach w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu w/w ustawy. Czynności podejmowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku były bowiem prawidłowe i terminowe, natomiast czas, który upłynął od momentu zarejestrowania sprawy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku nie pozwala na stwierdzenie, że doszło do przewlekłości postępowania. Należy także zaznaczyć, że Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę na przewlekłość postępowania, stosownie do art. 12 ust. 3 zdanie drugie ustawy, nie może wkraczać w zakres oceny faktycznej i prawnej sprawy. W odniesieniu do naruszenia art. 21 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, należy wskazać, że podany w tym przepisie termin trzydziestu dni dla sądu administracyjnego do rozpoznania skargi na decyzję o odmowie dostępu do informacji publicznej jest terminem procesowym i ma charakter instrukcyjny. Bezskuteczny upływ tego terminu nie rodzi materialnych skutków prawnych. Intencją ustawodawcy było bowiem skrócenie w tych sprawach, w stosunku do innego rodzaju spraw, oczekiwania na ewentualną weryfikację rozstrzygnięcia podmiotu zobowiązanego. Przekroczenie terminu 30-dniowego, o którym mowa w art. 21 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie oznacza, że tym samym doszło do bezpośredniego naruszenia prawa strony do rozpoznania jej skargi bez nieuzasadnionej zwłoki, w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, postanowił jak w sentencji.