II SA/Sz 236/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2020 r. sprawy ze skargi Spółki A na czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia zawiadomienia o nabyciu pojazdu I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, II. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz strony skarżącej Spółki A kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] [...], Prezydent Miasta poinformował Spółkę A. w S., że odmawia przyjęcia zawiadomienia o nabyciu pojazdu marki [...] nr rej. [...] Organ wyjaśnił w uzasadnieniu pisma, że w dniu 30 stycznia 2020 r. wpłynęło zawiadomienie o nabyciu przez skarżącą wyżej opisanego pojazdu. Do zgłoszenia dołączono kopie umowy z dnia 15 stycznia 2020 r., zawartą między S. B. (sprzedający), a Spółką A (kupujący). Zdaniem organu, z uwagi na treść art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2018 r., poz. 1990 ze zm.), dalej jako "u.p.r.d.", oraz § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2355 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie", strona powinna wraz z zawiadomieniem o nabyciu pojazdu złożyć wniosek o jego rejestrację. Podstawą odmowy przyjęcia zawiadomienia jest brak wniosku o rejestrację pojazdu. W dniu 23 marca 2020 r., Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skargę na czynność Prezydenta Miasta w przedmiocie odmowy przyjęcia zawiadomienia o nabyciu pojazdu. W uzasadnieniu skargi podano, że samochód w chwili obecnej nie nadaje się do ruchu drogowego, ponieważ jest uszkodzony oraz nie posiada ważnych badań technicznych, a co za tym idzie, nie można go zarejestrować. Zleciła naprawę samochodu profesjonalnemu warsztatowi samochodowemu. W związku z powyższym w chwili obecnej nie może złożyć wniosku o rejestrację pojazdu. Zdaniem skarżącej zgłoszenie powinno zostać zarejestrowane zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1, który mówi o zawiadomieniu starosty o nabyciu pojazdu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu redakcja § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa wskazuje na jednoczesność dokonywanych przez organ czynności. Oznacza to, że organ przyjmując zawiadomienie, powinien otrzymać również wniosek o rejestrację pojazdu. Gdyby ustawodawca nie dążył do tego, aby zgłoszenie nabycia pojazdu pociągało za sobą konieczność jednoczesnego wniesienia wniosku o rejestrację pojazdu, to wówczas § 17 ust. 1 rozporządzenia byłby zbędny. Zaskarżonej czynności, Spółka zarzuciła obrazę prawa materialnego poprzez: 1. Błędną wykładnię art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2020.110 tj.) polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że wraz z wykonaniem obowiązku zawiadomienia Starosty o nabyciu pojazdu w zakreślonym terminie 30 dni, właściciel obowiązany jest do równoczesnego złożenia wniosku o jego zarejestrowanie, podczas gdy przepis ten nie nakłada takiego obowiązku a powoływany § 17 ust. 1 ww. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa nie ma z nim nic wspólnego albowiem legitymację do wydania ww. rozporządzenia stanowi art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c) Prawa o ruchu drogowym; 2. Niewłaściwe zastosowanie § 17 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz.U.2017.2355) albowiem dotyczy on obowiązku nałożonego na organ rejestrujący. W sytuacji gdy do Starosty wpłynie zawiadomienie o nabyciu pojazdu ma on obowiązek zarejestrować go gdy właściciel złoży taki wniosek. Jak wyżej wskazano legitymacja kompetencyjna dla tego rozporządzenia wynika z treści art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c) prawa o ruchu drogowym. Nie ma zatem żadnych podstaw by uznać wskazywaną przez organ rejestrowy podstawę prawną wynikającą z § 17 za nakładającą obowiązek na właściciela do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu. Takie założenie byłoby nie tylko niezgodne z brzmieniem art. 78 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy Prawo o ruchu drogowym ale też z art. 31 ust. 3 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, które wskazują, że obowiązki mogą być ustanawiane tylko w ustawie a rozporządzenia wydawane są tylko na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Ponadto zarzucono uchybienie formalne skarżonej czynności polegające na braku podpisu uprawnionego organu rejestrującego, którym jest właściwy Starosta. Podpis pod skarżoną czynnością złożony został przez Głównego Specjalistę bez powołania się na upoważnienie uprawnionego organu. - co w przekonaniu skarżącej Spółki miało istotny wpływ na rozstrzygniecie organu rejestrującego a w przypadku ostatniego z zarzutów winno skutkować nieważnością czynności. Mając na uwadze powyższe zarzuty, na podstawie art. 146 §§ 1 i2 oraz art. 199 w zw. z art. 200 p.p.s.a. skarżąca wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonego aktu/stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności, 2. uznanie uprawnienia Skarżącej do złożenia zawiadomienia o nabyciu ww. pojazdu bez obowiązku jednoczesnej jego rejestracji, 3. zasądzenie od Prezydenta Miasta - Starosty na rzecz Skarżącej kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, iż nałożony na nią obowiązek zawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu nie łączy się z jednoczesnym obowiązkiem rejestracyjnym nabywanego pojazdu. Skarżąca jest dealerem kilku marek samochodowych, prowadzi salony ich sprzedaży na terenie S. oraz w okolicach K.. W ramach swojej działalności Skarżąca poza sprzedażą samochodów nowych, od kilku lat prowadzi kupno/sprzedaż samochodów używanych. Do końca ubiegłego roku Skarżąca po zawarciu umowy kupna/sprzedaży samochodu, wypełniając obowiązek wynikający z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zawiadamiała Starostę o nabyciu pojazdu. Następnie po sprzedaży pojazdu jego nowy właściciel dokonywał zawiadomienia o nabyciu oraz rejestrował pojazd na siebie. Nikt nie kwestionował takiego sposobu postępowania. Zmieniło się to od początku 2020 r. kiedy to organ rejestrowy (Starosta) zaczął wymagać złożenia zawiadomienia o nabyciu pojazdu wraz z jednoczesna jego rejestracją. Zdaniem Skarżącej stanowisko organu rejestrowego jest nieprawidłowe. Powołany art. 78 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym odnosi się do pojazdów wcześniej zarejestrowanych, tj. takich które zostały już wcześniej nabyte i były użytkowane (dopuszczone do ruchu - art. 71 i n. Prawa o ruchu drogowym). Sformułowanie "właściciel pojazdu zarejestrowanego" może zatem odnosić się do właściciela, na którego pojazd jest zarejestrowany jak również do kolejnego właściciela, który go nabył od poprzednika lecz nie przerejestrował na siebie (pojazd mimo to jest nadal pojazdem zarejestrowanym). Z powołanego przepisu nie wynika obowiązek dokonania rejestracji pojazdu wraz z dopełnieniem obowiązku zawiadomienia o jego nabyciu. Natomiast powoływany § 17 ust. 1 ww. Rozporządzenia odnosi się do obowiązków organu rejestrującego, który - w przypadku gdy właściciel pojazdu zgłosi jego nabycie i złoży jednocześnie wniosek o jego rejestrację - obowiązany jest pojazd zarejestrować. W żadnym wypadku zapis powyższego paragrafu nie może odnosić się do Skarżącej albowiem przeczy temu zarówno jego wykładnia literalna (wolę rejestracji pozostawia się w nim właścicielowi pojazdu) jak również ranga tego przepisu (rozporządzenie). W przekonaniu Skarżącej zarówno zawiadomienie o nabyciu/zbyciu pojazdu jak i rejestracja/wyrejestrowanie pojazdu to dwa odrębne obowiązki, które określone są w oddzielnych przepisach. Rejestracji/wyrejestrowania pojazdu dotyczą art. art. 73, 74 i 79 ww. ustawy a zawiadomienia o nabyciu/zbyciu pojazdu art. 78 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy. Nie ma natomiast żadnego uzasadnienia prawnego dla stanowiska organu rejestrowego, który odmawia przyjęcia zawiadomienia o nabyciu pojazdu ze względu na niedokonanie przez Skarżącą jednocześnie dwóch czynności, zawiadomienia o nabyciu pojazdu wraz ze złożeniem wniosku o jego rejestrację. Wobec powyższego, zdaniem organu, brak było podstaw do przyjęcia zawiadomienia o nabyciu pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie; kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (§ 2 pkt 4). Sąd uwzględniając skargę na taki akt lub czynność, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności, a przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio (art. 146 § 1 P.p.s.a.). Do stwierdzenia bezskuteczności czynności konieczne jest uznanie przez sąd, że czynność ta narusza prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy albo narusza prawo dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest czynność Prezydenta Miasta, opisana w piśmie z dnia [...] lutego 2020 r., polegająca na odmowie przyjęcia od Skarżącej - na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1990 ze zm.) - zawiadomienia o nabyciu pojazdu, ze względu na to, że wraz ze zgłoszeniem nabycia pojazdu nie złożono wniosku o jego rejestrację. W ocenie organu, obowiązek zgłoszenia nabycia pojazdu wraz z równoczesnym wnioskiem o jego rejestrację wynika z przepisu § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2355 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem". Zdaniem Skarżącej, stanowisko organu jest nieprawidłowe i wynika z błędnej interpretacji ww. przepisów. Spór jaki powstał między stronami niniejszego postępowania sprowadza się zatem do oceny zgodności z prawem czynności Prezydenta Miasta polegającej na odmowie przyjęcia od Skarżącej zawiadomienia o nabyciu pojazdu. W niniejszej sprawie Skarżąca zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym powiadomiła organ o nabyciu pojazdu. W myśl bowiem tego przepisu, właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Z kolei stosownie do treści § 17 ust. 1 powołanego rozporządzenia organ rejestrujący dokonuje rejestracji pojazdu na wniosek właściciela pojazdu. Przepisy § 2 i § 19 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Z powyższego przepisu wynika, co uszło uwadze organu, że co do zasady postępowanie dotyczące zarejestrowania pojazdu jest postępowaniem opartym na zasadzie skargowości, co oznacza, że do jego uruchomienia niezbędny jest wniosek uprawnionego podmiotu (właściciela pojazdu), który to określa w nim podstawę żądania. Podobnie jest w przypadku pojazdu już zarejestrowanego w razie przeniesienia własności na inną osobę, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, gdzie samochód jest dla skarżącej towarem handlowymi nie ma potrzeby jego rejestracji na sprzedawcę. Tym samym sprawa dotycząca rejestracji takiego pojazdu nie może się toczyć bez odpowiedniego wniosku osoby zainteresowanej. Natomiast obowiązek wynikający z art. 78 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym ma jedynie charakter porządkowy. Niewykonanie obowiązku wynikającego z treści tego przepisu stanowi wykroczenie z art. 97 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2019 r., poz. 821) i nie ma on wpływu na skuteczność zawartej umowy przenoszącej prawo własności pojazdu. Nie ma przy tym przeszkody do wystąpienia przez stronę z wnioskiem o rejestrację pojazdu jednocześnie z zawiadomieniem o jego nabyciu. Skorzystanie z tej możliwości zależy jednak od inicjatywy i woli strony. Nie może być natomiast przedmiotem nacisku ze strony organu odmowa przyjęcia od nabywcy pojazdu zawiadomienia, który to obowiązek wynika wprost z ustawy i ma - jak to wyżej wskazano- odrębny charakter od rejestracji pojazdu. Przy ewentualnym podejmowaniu podobnych czynności kontrolowany organ powinien się kierować powyższą oceną Sądu i pochylić się przede wszystkim nad tym, jaka jest rzeczywista intencja strony, która nabyła pojazd i zgłosiła ten fakt w ustawowym terminie właściwemu organowi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 200 i 205 tej ustawy.